I SA/Lu 874/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów postępowania załączając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Skarżąca wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz PPF zaznaczając w nim, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepełnoletnią uczącą się córką. Skarżąca podała, że poza mieszkaniem o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, ani żadnych zasobów finansowych, zaś źródłem utrzymania rodziny jest prowadzona działalność gospodarcza, z której dochód wynosi [...] zł. Ponadto na wezwania referendarza sądowego skarżąca nadesłała dodatkowe dokumenty źródłowe i oświadczenia. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Oświadczenie skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania oceny jej możliwości poniesienia kosztów postępowania w tej sprawie. Dla oceny zdolności płatniczych skarżącej niezbędne były informacje w zakresie aktualnej sytuacji finansowej prowadzonej przez skarżącą firmy. Skarżąca nie podała również, jaka jest wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego oraz czy pobiera alimenty na pozostająca z nią we wspólnym gospodarstwie domowym niepełnoletnią, uczącą się córkę. W związku z powyższym, w trybie art. 255 p.p.s.a., pismem z dnia 14 listopada 2012 r. wezwano stronę do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: oświadczenia o wielkości przychodów i kosztów w prowadzonej działalności gospodarczej za okres od sierpnia do października 2012 r.; wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; oświadczenia o wydatkach ponoszonych na utrzymanie konieczne oraz oświadczenia czy pobiera alimenty na córkę. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała oświadczenie z dnia 26 listopada 2012 r. dotyczące kosztów utrzymania (wydaje ok. [...] zł na córkę, zaś resztę zarobków na utrzymanie siebie i mieszkania) i niepobieraniu alimentów na córkę, oświadczenie z dnia 26 listopada 2012 r. o wielkości przychodów i kosztów w prowadzonej działalności gospodarczej, dwa wyciągi bankowe oraz dowody ponoszenia opłat czynszowych za mieszkanie w kwocie [...] zł. Ponadto w związku z kolejnym wezwaniem referendarza skarżąca złożyła pismo z dnia 27 grudnia 2012 r., o nieposiadaniu innych rachunków bankowych. Podnieść w tym miejscu należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 1 lub pkt 2 p.p.s.a. ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej, wysokości dochodów i obciążeń finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. W świetle złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca wykazała spełnienie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w całkowitym, bądź częściowym zakresie. Oceniając możliwości płatnicze skarżącej w pierwszej kolejności podnieść należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja prawa pomocy, powinna mieć zastosowanie wyłącznie do osób, które pomimo największych starań nie są w stanie uiścić kosztów postępowania ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną. Skarżąca i jej córka mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2. Źródłem utrzymania rodziny jest prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza. Według oświadczenia o przychodach i kosztach z 26 listopada 2012 r., w okresie od 1 sierpnia 2012 r. do 30 października 2012 r. przychody w prowadzonej działalności gospodarczej w poszczególnych miesiącach wyniosły: [...] zł (w sierpniu 2012 r.); [...] zł (we wrześniu 2012 r.); [...] zł (w październiku 2012 r.), zaś koszty (zakup towarów handlowych, czynsz, inne) : [...] zł (w sierpniu 2012 r.); [...] zł (we wrześniu 2012 r.); [...] zł (w październiku 2012 r.), w związku z czym strata w miesiącu sierpniu 2012 r. wyniosła – [...] zł, we wrześniu 2012 r. skarżąca osiągnęła dochód w wysokości [...] zł, a w październiku 2012 r. dochód wyniósł [...] zł. Z kolei według informacji podanych przez skarżącą w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy dochód z prowadzonej działalności gospodarczej wynosi [...] zł miesięcznie. Okoliczność iż w sierpniu 2012 r. skarżąca odnotowała stratę, nie może przemawiać za uznaniem, iż nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. postanowienie NSA z 22 marca 2011 r. II GZ 112/11 Lex nr 783893). Dlatego też nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie referendarza wysokość przychodów skarżącej z prowadzonej działalności gospodarczej nie pozwala przyjąć, aby była ona pozbawiona środków finansowych na uiszczenie kosztów postępowania. W dalszej kolejności należy zauważyć, że nadesłany przez skarżącą wyciąg bankowy z konta "[...]" zawiera operacje za okres od 29 marca 2012 r. do 17 sierpnia 2012 r. Skarżąca natomiast nie nadesłała, do czego była zobowiązana wezwaniem z dnia 14 listopada 2012 r. wyciągu bankowego z konta firmowego z okresu ostatnich trzech miesięcy, warunek ten wypełniła jedynie w odniesieniu do konta osobistego. W okresie za który przedstawiono wyciąg z konta firmowego ostatnią operacją jest blokada rachunku z tytułu zajęcia organu celnego z dnia [...] r. do kwoty [...] zł, która to kwota jak wynika z odpowiedzi organu na skargę została wyegzekwowana w dniu [...] r. Nie jest zatem znany stan rachunku firmowego skarżącej na datę złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, tj. 25 października 2012 r. W piśmie z dnia 27 grudnia 2012 r. skarżąca podała, iż posiada tylko jedno konto firmowe, z którego opłaca ZUS i należności za faktury. Informacja ta nie znajduje jednak potwierdzenia w przedstawionym wyciągu bankowym "[...]", bowiem w okresie od 29 marca 2012 r. do 17 sierpnia 2012 r., nie są odnotowane takie operacje. Reasumując, analiza oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku oraz informacji wynikających z nadesłanych dokumentów prowadzi do wniosku, iż skarżąca nie wykazała, że nie ma środków finansowych na opłacenie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.