I SA/Lu 876/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące: styczeń, luty, marzec i kwiecień 2008 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 876/12 odmawiającego skarżącej przyznania prawa pomocy. Wnioskiem zawartym w skardze M. S. zwróciła się do Sądu o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Pismem z dnia 14 grudnia 2012 r., referendarz sądowy dokonawszy uprzednio badania wniosku, co do treści i wymogów formalnych, wezwał skarżącą, do uzupełnienia w terminie 7 dni - wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenie dokumentów źródłowych, tj.: 1) oświadczenia wskazującego rodzaj i wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania; 2) oświadczenia do kogo należą wskazane nieruchomości lokalowe; 3) aktualnego zaświadczenia zakładu pracy wskazującego na wysokość zarobków. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi wobec czego postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 876/12 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił przyznania M. S. prawa pomocy, z uwagi na niewyjaśnienie przez skarżącą wszystkich okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej, co uniemożliwiło ocenę jej realnych możliwości finansowych. Wobec niewniesienia sprzeciwu orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 14 marca 2013 r. Następnie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca ponownie złożył wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powielając informacje zawarte w uprzednio złożonym wniosku. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., osobie fizycznej, prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem wykazać istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów, oświadczeń oraz twierdzeń musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Przystępując jednak do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które do chwili obecnej zachowało swą prawną moc. Jednakże postanowienie to należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które - stosownie do treści art. 165 p.p.s.a., mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Jak stanowi ten przepis odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Innymi słowy bez zmiany okoliczności sprawy nie można uchylić ani zmienić prawomocnego postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy, należy zaś rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, które legły u podstaw poprzednio wydanego rozstrzygnięcia. W istocie chodzi więc o czynniki, które odnoszą się do zasadności utrzymania w obrocie prawnym wydanego postanowienia (por. R. Sawuła, glosa do postanowienia NSA z dnia 7 czerwca 1995 r., SA/Rz 461/95, Sam. Teryt. 1996, nr 3, poz. 71). W przypadku postanowienia rozstrzygającego o odmowie przyznania prawa pomocy należy założyć, że będą to nowe okoliczności świadczące o tym, iż sytuacja materialna wnioskodawcy uległa pogorszeniu w stosunku do stanu istniejącego w dacie wydania tegoż postanowienia lub jak to ma miejsce w niniejszej sprawie strona przedstawi dokumentację pozwalająca na ocenę jej rzeczywistych możliwości finansowych. Dokonując takiej oceny referendarz sądowy doszedł do przekonania, że przedstawione przez skarżącą w złożonym wniosku informacje nie pozwalają uwzględnić jej żądania. Przede wszystkim podnieść należy, że zarówno zakres, jak i treść złożonego obecnie wniosku są tożsame z uprzednio złożonym. Tak dochód skarżącej, jak i składniki jej majątku nie uległy jakiemukolwiek uszczupleniu. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżąca nie złożyła również dokumentów ani oświadczeń do jakich była wzywana w toku rozpatrywania pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika zaś obowiązek wykazania przez stronę, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem strona ta powinna podjąć wszelkie czynności, które świadczyłyby o zasadności jej wniosku. W niniejszej sprawie strona nie podjęła nawet próby dokonania takich działań czynności. W konsekwencji brak jest zdaniem referendarza sądowego podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do zmiany okoliczności w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. uzasadniających przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie (w związku z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., przy uwzględnieniu art. 165 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji