I SA/Lu 876/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.i S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku akcyzowym za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2008 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia przyznać M. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego o wyznaczenie, którego zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Lublinie. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r., referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Referendarz ocenił, że skarżąca nie wyjaśniła wszystkich okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej (nie wykonała wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych i oświadczeń), co uniemożliwiło ocenę jej realnych możliwości finansowych. Postanowienie to uprawomocniło się. W związku z tym skarżąca została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 17.076 zł. W terminie zakreślonym na dokonanie tej czynności skarżąca złożyła kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powielając informacje zawarte w uprzednio złożonym wniosku. Postanowieniem z 13 maja 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, przy uwzględnieniu art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 lutego 2013 r. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw, w którym podniosła, że za zasadnością jej wniosku przemawia trudna sytuacja finansowa w jakiej się znalazła oraz skomplikowany charakter sprawy. Ponadto wskazała, że fakt nie złożenia wcześniej wymaganej dokumentacji musiał niewątpliwie nastąpić wskutek przypadkowego nieodebrania korespondencji. Zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2013 r. skarżąca została wezwana do przedłożenia dokumentów i informacji dotyczących ponoszonych wydatków, jak również do złożenia oświadczenia dotyczącego ewentualnego posiadania określonych nieruchomości oraz przedstawienia zaświadczenia od pracodawcy określającego uzyskiwane wynagrodzenie. W odpowiedzi, skarżąca przedłożyła oświadczenie, że mieszkanie przy ul. Hutniczej6/35 zamieszkiwane jest przez jej rodziców, a mieszkanie przy P., w którym zamieszkuje i ponosi koszty jego utrzymania jest własnością jej matki. Skarżąca przedłożyła wyciąg z listy płac za kwiecień 2013 r., z której wynika że otrzymała wynagrodzenie w kwocie 1.750 zł brutto (1.107,31 netto) oraz porozumienie zmieniające z dnia 25 czerwca 2013 r., z którego wynika, że wynagrodzenie skarżącej w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r. będzie wynosić 1.915 zł miesięcznie. Skarżąca przedłożyła również kserokopię faktury za energię elektryczną z terminem płatności 11 lipca 2013 r. na kwotę 113,05 zł, za gaz z terminem płatności 9 maja 2013 r. na kwotę 39,16 zł oraz kserokopię dowodu wpłaty za czynsz w wysokości 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: W świetle art. 260 ustawy p.p.s.a. wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, powoduje, że postanowienie referendarza sądowego traci moc, zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez sąd. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Z kolei wedle art. 259 § 3 p.p.s.a jeżeli nie wniesiono sprzeciwu albo wniesiony sprzeciw został prawomocnie odrzucony, zarządzenia i postanowienia wydane przez referendarza sądowego, mają skutki prawomocnego orzeczenia sądu. W przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, że postanowienie referendarza sądowego z dnia 15 lutego 2013 r. odmawiające skarżącej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest prawomocne, Sąd uwzględniając regulację art. 165 p.p.s.a, doszedł do przekonania, że na obecnym jej etapie nastąpiła taka zamiana okoliczności sprawy, która uzasadnia przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Sąd będąc związany, na podstawie art. 153 w zw. z art. 259 § 3 p.p.s.a., oceną prawną wyrażoną przez referendarza sądowego w prawomocnym postanowieniu, zbadał wystąpienie nowych faktów i okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej i działając na podstawie powołanych przepisów oraz wywiedzionych z nich reguł, a także zasad doświadczenia życiowego ocenił, że treść wniosku strony skarżącej pozwala na stwierdzenie, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W świetle regulacji art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. to strona ma przekonać Sąd, że znajduje się w takiej sytuacji finansowej, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. To wnioskodawca obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. W przedmiotowej sprawie już proste zestawienie możliwości zarobkowych skarżącej (1.107,31 netto) z kwotą należnego wpisu od skargi (17.076 zł) oraz kwotą miesięcznych koniecznych wydatków (ok. 600 zł) uzasadnia przyjęcie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Bazując na doświadczeniu życiowym Sąd doszedł do wniosku, że pozostająca skarżącej do dyspozycji kwota ok. 500 zł miesięcznie pozwala na pokrycie pozostałych kosztów utrzymania koniecznego (wyżywienie, ubranie) natomiast uniemożliwia poczynienie oszczędności na pokrycie kosztów sądowych sprawy niniejszej , które są niewspółmiernie wysokie w stosunku do jej możliwości finansowych. Dlatego też, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.