I SA/Lu 877/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące kwiecień, maj i lipiec 2008 r. w zakresie wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 877/12 odmawiającego skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 29 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 877/12 odmówił przyznania A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej jako skarżąca) prawa pomocy w żądanym zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. Mimo stosownego wezwania, nie przedstawiła żądanych dokumentów źródłowych pozwalających ocenić jej zdolności płatnicze. Od rozstrzygnięcia tego skarżąca wniosła zażalenie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt I GZ 174/12. Następnie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi skarżąca ponownie wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powielając informacje zawarte w uprzednio złożonym wniosku. Rozpoznając wniosek referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie kwestia przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie prawomocnie oddalił postanowieniem z dnia 29 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 877/13. Powyższe nie wyklucza jednak możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, ponieważ stosownie do treści 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Zgodnie jednak z treścią art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że referendarz sądowy rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej we wskazanym prawomocnym postanowieniu. Możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje wyłącznie art. 165 p.p.s.a., ale tylko przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, a mianowicie zmiany okoliczności sprawy. Przez zmianę okoliczności sprawy, należy zaś rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, które legły u podstaw poprzednio wydanego rozstrzygnięcia. W istocie chodzi więc o czynniki, które odnoszą się do zasadności utrzymania w obrocie prawnym wydanego postanowienia (por. R. Sawuła, glosa do postanowienia NSA z dnia 7 czerwca 1995 r., SA/Rz 461/95, Sam. Teryt. 1996, nr 3, poz. 71). W przypadku postanowienia rozstrzygającego o odmowie przyznania prawa pomocy należy założyć, że będą to nowe okoliczności świadczące o tym, iż sytuacja materialna wnioskodawcy uległa pogorszeniu w stosunku do stanu istniejącego w dacie wydania tegoż postanowienia, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Te zaś, jednoznacznie nakładają na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia dokładnych i rzetelnych danych, które umożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy. To sprawą wnioskodawcy jest bowiem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Jednocześnie na sądzie (referendarzu sądowym) nie ciąży obowiązek prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy wnioskodawca uchyla się od podania stosownych danych umożliwiających pełną ocenę jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Uwzględniając powyższą argumentacje oraz treść kolejnego wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy referendarz sądowy stanął na stanowisku, że wniosek ten będący w istocie wnioskiem o zmianę prawomocnego postanowienia tutejszego Sądu z dnia 29 marca 2013 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podnieść należy, że zarówno zakres, jak i treść złożonego obecnie wniosku są tożsame (identyczne) z uprzednio złożonym. Tak wartość kapitału zakładowego skarżącej, jak i wartość środków trwałych nie uległy jakiemukolwiek uszczuplaniu. Również uzasadnienie wniosku jest takie same. Zwiększeniu w stosunku do pierwotnego wniosku uległa jedynie strata za ostatni rok obrotowy. Wskazania jednak wymaga, że strata z prowadzonej działalności gospodarczej stanowiąca nadwyżka kosztów nad przychodem skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. W przypadku skarżącej środki te mogą pochodzić z działalności za lata poprzednie, tj. z okresu poprzedzającego zawieszenie działalności. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżąca nie złożyła również dokumentów do jakich była wzywana w toku rozpatrywania pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, o legło w głównej mierze u podstaw jego oddalenia. Sąd w prawomocnym postanowieniu odmawiającym przyznania prawa pomocy zawarł szczegółową argumentację tyczącą wymaganego sposobu obrazowania sytuacji finansowej skarżącej, czemu skarżąca nie sprostała, a nawet w toku dalszego postępowania, tj. składając zażalenie, a następnie kolejny wniosek o prawo pomocy nie podjęła takiej próby. Z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. wynika zaś obowiązek wykazania przez stronę, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem strona ta powinna podjąć wszelkie czynności, które świadczyłyby o zasadności jej wniosku. W niniejszej sprawie strona nie wywiązała się z tego obowiązku. Nie powołała bowiem żadnych nowych okoliczności, ani nie uzupełniła (poszerzyła) materiału dowodowego w jakikolwiek sposób. W konsekwencji brak jest zdaniem referendarza sądowego podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do zmiany okoliczności w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. uzasadniających przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie (w związku z treścią art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.