I SA/Lu 879/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego postanawia: odmówić adwokatowi A. K. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 16 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę strony skarżącej. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 1 lipca 2011 r., stronie skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 5 sierpnia 2011 r., Okręgowa Rada Adwokacka w [...] zawiadomiła sąd, że w sprawie niniejszej wyznaczyła dla strony skarżącej adwokata A. K. Jednocześnie w piśmie tym skierowanym do wiadomości wyznaczonego w tej sprawie adwokata poinformowano go, iż odpis wyroku z 16 marca 2011 r. z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi strony w dniu 14 kwietnia 2011 r. W piśmie złożonym w sądzie w dniu 27 października 2011 r. wyznaczony adwokat zawiadomił o braku podstaw do wywiedzenia w sprawie niniejszej skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego informując, iż opinia w tej sprawie została stronie skarżącej przesłana listem poleconym. Jednocześnie w piśmie tym pełnomocnik strony zwrócił się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz udokumentowanych kosztów korespondencji i oświadczył, że opłaty te nie zostały uiszczone w całości lub części. Do pisma pełnomocnik strony dołączył zawiadomienie do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] oraz do strony skarżącej wraz z dowodem nadania do strony opinii listem poleconym w dniu 25 października 2011 r. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Wniosek pełnomocnika strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady wynagradzania profesjonalnych pełnomocników (w tym adwokatów), ustanowionych w ramach prawa pomocy, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stosownie do którego wyznaczony adwokat [...] otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów [...] w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Powyższe odesłanie oznacza, że art. 250 p.p.s.a. nie stanowi uregulowania pełnego, zatem konieczne jest sięgnięcie do przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem. Jedną z reguł, do których odsyła art. 250 p.p.s.a., zawarto w § 2 pkt 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym unormowaniem, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Powołane wyżej przepisy nie nakładają na sąd (referendarza sądowego) obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy dotyczącego zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W orzecznictwie sądowym oraz literaturze przedmiotu wywodzi się, że wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu (w ramach prawa pomocy), o którym mowa w art. 250 ustawy p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia dotyczy tylko faktycznego (rzeczywistego) udzielenia pomocy prawnej (por. postanowienie SN z 12 lutego 1999r., II CKN 341/98 /OSNC 1999, nr 6, s. 123/; postanowienie SN z 21 czerwca 2007r., III KK 200/07 /OSNwSK 2007/1/1378/, Lex nr 459865 oraz S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek: Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych Warszawa 2007, s.316-317). Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (t. jedn. – Dz.U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 ze zm.), koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Powyższe oznacza obowiązek ustalenia przez sąd (bądź referendarza), czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona, bowiem dysponując w tym zakresie środkami publicznymi odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej należy do katalogu czynności, za które zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia przysługuje wynagrodzenie. W przypadku opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej o faktycznym udzieleniu pomocy prawnej świadczy nie tylko sporządzenie opinii prawnej i doręczenie jej mocodawcy, ale doręczenie jej w taki terminie, który w przypadku niezgadzania się z opinią umożliwi mu skorzystanie przy sporządzaniu skargi kasacyjnej z pomocy innego profesjonalnego pełnomocnika. Opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej sporządza się bowiem dla strony i w jej interesie. Mając to na względzie, koszty nieopłaconej pomocy prawnej przysługują adwokatowi podejmującemu bez zbędnej zwłoki działania mające na celu ochronę interesu prawnego strony, którą reprezentuje. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik strony skarżącej pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia 5 sierpnia 2011 r. informujące go o wyznaczeniu pełnomocnikiem oraz o stanie sprawy, otrzymał w dniu 12 sierpnia 2011 r. (wynika to z pisma pełnomocnika skierowanego do sądu dnia 27 października 2011 r.). Natomiast pierwszą czynność zmierzającą do zapoznania się ze sprawą podjął w dniu 4 października 2011 r., a więc po upływie siedmiu tygodni od powzięcia informacji o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu, zaś opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przesłał stronie skarżącej w dniu 25 października 2011 r., tj. po upływie dziesięciu tygodni od tej daty. Przy czym zauważyć należy, że czynności te pełnomocnik podjął po wydaniu w dniu 28 września 2011 r. postanowienia sądu stwierdzającego prawomocność wyroku z dnia 16 marca 2011 r. W tej sytuacji, nieuzasadniona zwłoka w działaniach pełnomocnika spowodowała, iż opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przesłana skarżącemu dnia 25 października nie chroni interesu prawnego mocodawcy. Powyższe skutkuje tym, że nie można uznać, iż udzielona pomoc w postaci sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nosi znamiona pomocy faktycznie udzielonej, chroniącej interes prawny strony skarżącej. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. Art. 210. § 1.