I SA/Lu 88/10
PostanowienieWSA w Lublinie2010-04-16
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i rodzinna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, a jeśli tak, to czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna i rodzinna skarżącego, obejmująca prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z żoną, dzieckiem i rodzicami, posiadanie mieszkania, samochodu służącego do działalności gospodarczej oraz dochody z tej działalności i świadczeń, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie 400 zł, gdyż skarżący nie jest w stanie ponieść tej opłaty bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brak jest jednak podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ sytuacja materialna skarżącego nie jest skrajnie trudna, a posiada on majątek ruchomy i prowadzi działalność gospodarczą, co pozwala na poniesienie pozostałych kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący G. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Po wezwaniach do uzupełnienia braków, skarżący ograniczył żądanie do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Przedstawił swoją sytuację materialną i rodzinną, wskazując na dochody z działalności gospodarczej, świadczenia rodzinne oraz koszty utrzymania. Organ ocenił, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, ale nie całkowite zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano G. B. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2007r. postanawia: I. Przyznać G. B. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżący w terminie do jego opłacenia złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zaznaczając nim, iż wnosi jednocześnie o całkowite i częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wezwany do usunięcia braków wniosku o prawo pomocy złożonego na urzędowym formularzu, przez jednoznaczne wskazanie czy wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości czy w części, skarżący złożył ponownie wypełniony urzędowy formularz wniosku zaznaczając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Skarżący nie podtrzymał natomiast żądania ustanowienia adwokata, w związku z czym należało uznać, iż ograniczył swe żądanie przyznania prawa pomocy do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenia.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.).
Stwierdzić należy, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przedstawiona w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach, sytuacja materialna i rodzinna skarżącego uprawnia do stwierdzenia, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania - kosztów wpisu sądowego od skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podnieść w tym miejscu należy, że do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w kwocie 400 zł, wyliczony w oparciu o § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, opłata sądowa od zażalenia nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł, zaś wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej będzie wynosił połowę wpisu sądowego od skargi (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/ oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W urzędowym formularzu złożonym 1 kwietnia 2010r. skarżący wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, dzieckiem oraz rodzicami. Rodzina zamieszkuje w mieszkaniu o pow. [...] m2, należącym do rodziców skarżącego. W odniesieniu do stanu majątkowego skarżący podał, że nie posiada żądnych nieruchomości, ani zasobów pieniężnych, natomiast jest właścicielem samochodu marki [...], służącego skarżącemu do powadzenia działalności gospodarczej (usługi [...] w zakresie [...]). W rubryce dotyczącej dochodów skarżący wykazał, iż łączny dochód rodziny wynosi [...] zł, w tym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej – [...] zł, z tytułu świadczeń otrzymywanych przez rodziców – łącznie [...] zł oraz zasiłek rodzinny na dziecko w kwocie [...] zł. Jednocześnie skarżący podniósł, że kwota [...] zł stanowi przychód. Ponadto stwierdził, iż uczestniczy w kosztach utrzymania mieszkania w połowie, które to koszty wynoszą łącznie [...] zł.
Mając na uwadze sytuację materialną i rodzinną wykazaną w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść jednorazowo opłaty wpisu sądowego od skargi w kwocie 400 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tych względów oraz na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I postanowienia.
Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w całości ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (całkowity brak dochodów, brak majątku, niemożność podjęcia pracy z przyczyn dotyczących np. stanu zdrowia), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. W oparciu o dane zawarte w urzędowym formularzu i nadesłanych dokumentach, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek ruchomy, prowadzi działalność gospodarczą. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego okoliczności, iż w działalności gospodarczej ponosi stratę, stwierdzić należy, że strata jest to pojęcie wytworzone na potrzeby prawa podatkowego i nie można na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzonej działalności (np. strata mogła wynikać z zaplanowanych w danym roku inwestycji). Podobnie fakt zaciągnięcia pożyczki na zakup samochodu świadczy o zdolności kredytowej i możliwościach płatniczych strony, a nie o ich braku. W tej sytuacji uiszczenie pozostałych kosztów sądowych, które nie muszą być wydatkowane na obecnym etapie postępowania, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy, p.p.s.a. orzeczono jak w pkt II postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło