I SA/Lu 883/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Z. W. [...] zł [...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpoznaniu wniosku Z. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zażalenia z dnia [...] na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w H. z dnia [...] dotyczące odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym - utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w H. prowadzi wobec Z. W. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] Tytułami tymi objęto zaległe opłaty abonamentowe RTV za okres od stycznia 2009 r. do listopada 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Pismem z dnia [...] dłużnik zgłosił do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Po rozpoznaniu zażalenia na ww postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W dniu [...] na powyższe postanowienie dłużnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W międzyczasie organ egzekucyjny wykonując postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] ponownie rozpatrzył sprawę i wydał postanowienie z dnia [...] w którym ponownie odmówił uwzględnienia zgłoszonych zarzutów. Na to postanowienie w dniu 9 maja 2016 r. dłużnik wniósł zażalenie. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619, z późn. zm.) zawiesił postępowanie w sprawie zażalenia z dnia [...] do czasu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnego wyroku w sprawie skargi na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] Dłużnik w dniu [...] zgodnie z pouczeniem, złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Zaskarżonym postanowienie organ odwoławczy odmówił zmiany swojego postanowienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie dłużnik domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie miał podstaw do zawieszenia postępowania zażaleniowego, bowiem rozstrzygnięcie sprawy i wydanie postanowienia nie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia przez inny organ lub sąd. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć nie z powodu zarzutów, podniesionych dla jej uzasadnienia. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p. p. s. a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nie mającym w sprawie zastosowania). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, konieczne było wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Jak wynika z zaskarżonego postanowienia podstawę zawieszenia postępowania wywołanego zażaleniem z dnia 9 maja 2016 r. stanowi art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619, z późn. zm., zwanej dalej u.p.e.a.). Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie (art.101 § 3 k.p.a.). Na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. właściwy do rozpatrzenia zażalenia jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Organami wyższego stopnia, w rozumieniu kodeksu, zgodnie z art. 17 k.p.a. są: 1) w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej; 2) w stosunku do wojewodów - właściwi w sprawie ministrowie; 3) w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określone w pkt 1 i 2 - odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku - organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością; 4) w stosunku do organów organizacji społecznych - odpowiednie organy wyższego stopnia tych organizacji, a w razie ich braku - organ państwowy sprawujący nadzór nad ich działalnością. Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że - zgodnie z art. 17 pkt 3 k.p.a. - organem właściwym do rozpoznania środka zaskarżenia od postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania zażaleniowego był Minister Finansów, a nie Dyrektor Izby Skarbowej. W tych okolicznościach należy uznać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze zmiany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wprowadzone ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2184). Art. 39 pkt 4 tej ustawy stanowi, że w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprowadza się następujące zmiany: w art. 17 po § 1a dodaje się § 1b w brzmieniu:"§ 1b. Do zażaleń na postanowienia wydane w pierwszej instancji przez organy sprawujące nadzór w rozumieniu przepisów art. 23 stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia." Zgodnie z art. 77 pkt 2a ustawy o administracji podatkowej ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2017 r., z wyjątkiem: 8 art. 5, art. 39 pkt 2-14, 16, 18, 22 i 23, art. 41, art. 43, art. 45 pkt 1, pkt 2 lit. a tiret drugie, pkt 4-7, 10-14, 16 i 18, art. 49-51, art. 55, art. 68, art. 70, art. 72, art. 74 ust. 1, 2 i 6 oraz art. 75, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Z przepisów określających datę, od których ustanowione ww ustawią zmiany zaczynają obowiązywać wynika, że od 1 stycznia 2016 r. w postępowaniu egzekucyjnym organem uprawnionym do rozpoznania zażaleń na postanowienia wydane w pierwszej instancji przez organy sprawujące nadzór jest ten sam organ, który wydał postanowienie w pierwszej instancji. Jednak trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 68 ustawy o administracji podatkowej, do postępowań wszczętych skargami lub wnioskami złożonymi przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 39, w brzmieniu dotychczasowym, i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Uwzględniając to, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art 61 § 3 k.p.a.), należy przyjąć, że postępowanie w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 20 stycznia 2014 r., a więc pod rządem ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. W tych okolicznościach w rozpoznawanej sprawie nie miał zastosowania art. 17 § 1b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na marginesie dodać należy, że pouczenie zawarte w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] jest wadliwe zarówno w świetle art.101 § 3 k.p.a. jak i art. 17 § 1b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepisy te jako środek zaskarżenia przewidują zażalenia a nie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz.718 ze zm.), stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia Podstawę orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego stanowią art.200 p.p.s.a. i art.205 § 1 p.p.s.a.