I SA/Lu 886/13
PostanowienieWSA w Lublinie2013-12-12
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd ocenia sytuację materialną strony na podstawie jej dochodów, majątku oraz innych okoliczności wpływających na jej zdolność do ponoszenia kosztów, uwzględniając przy tym, że prawo pomocy ma służyć osobom w rzeczywiście trudnej sytuacji finansowej, dla których konieczność poniesienia kosztów oznaczałaby pozbawienie prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący jest osobą bezrobotną od dwóch lat, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie posiada dochodów i środków do życia, a w utrzymaniu pomaga mu matka. Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości obciążonej hipoteką. Sąd, analizując sytuację materialną skarżącego, uznał, że jego sytuacja finansowa jest trudna i pozwala przyjąć, że nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano A.W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka- Szpringer po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 [...]nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia - przyznać A.W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie.
Skarżący w toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jednocześnie w piśmie z dnia 14 listopada 2013 r. skarżący wyjaśnił, że dodatkowe dokumenty, które zamierzał złożyć do wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zapomnienie zostawił na przystanku i już ich nie odzyskał.
W tych okolicznościach, mając na względzie, że skarżący zainicjował przed sądem kilkadziesiąt spraw i wnioskował już o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie, dokonując oceny zasadności niniejszego wniosku, Sąd uznał za stosowne odwołanie się do dokumentów i oświadczeń złożonych przez skarżącego w innych sprawach (np. o sygn. akt I SA/Lu 323/13, I SA/Lu 326/13).
Z informacji zawartych we wniosku i przedłożonych dokumentów wynika, że skarżący od dwóch lat jest osobą bezrobotną, a od ponad półtora roku nie posiada prawa do zasiłku dla bezrobotnych (z dniem 31.05.2011 r. skarżący wykreślił prowadzoną działalność gospodarczą – obróbka mechaniczna elementów metalowych). Obecnie nie ma dochodów i środków do życia. Od stycznia 2013 r. pozostaje w separacji orzeczonej przez sąd. W utrzymaniu pomaga mu matka (zakup żywności i leków). Skarżący podał, że jest współwłaścicielem mieszkania o pow. 40 m2 oraz domu o pow. 60 m2 wymagający kapitalnego remontu, obciążonego hipoteką z tytułu zaciągniętego kredytu w wysokości 72.275 zł (na dzień 15.03.2013 r. do spłaty pozostawała kwota 64.295,54 zł). Skarżący w okresie od 1.06.2013r. do 31.07.2013 r. korzystał z zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia w kwocie 271 zł. Koszty utrzymania mieszkania ponosi w całości żona, a z zeznań podatkowych wynika, że w 2012 r. skarżący osiągnął dochód w kwocie 438,50 zł, a małżonka skarżącego dochód w kwocie 22.919,32 zł, natomiast w 2011 r. dochód podatnika wyniósł 4.181,18 zł, a małżonki 20.445 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć należy, że postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. Sąd odrzucił skargę w niniejszej sprawie. Podstawę odrzucenia stanowił art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej "ppsa"). Orzeczenie to nie jest prawomocne.
Tym samym wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy może zostać rozpoznany co do ewentualnych przyszłych kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 245 § 1 i 2 ppsa, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. takim jakiego żąda skarżący, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego.
Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadzało się zatem do zbadania, czy w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka wynikająca z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym uzależnione jest od wykazania, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście dostatecznych środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący.
Tym samym skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy ma bowiem służyć jedynie tym osobom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (np osobom bezrobotnym, korzystającym z pomocy społecznej, czy też otrzymującym bardzo niskie świadczenia emerytalno-rentowe).
Skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku (zaświadczenie MUP z dnia 23 września 2013 r.). Pozostaje na utrzymaniu matki. Koszty utrzymania mieszkania ponosi w całości żona, z którą skarżący pozostaje w separacji. Skarżący korzysta z pomocy społecznej i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Ponadto jest przewlekle chory (przewlekła zaporowa choroba płuc).
Zatem, w ocenie Sądu, sytuacja materialna strony jest trudna i pozwala przyjąć, że obecnie skarżący nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z tych względów, na podstawie art. 245 § 1 i 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło