I SA/Lu 887/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżący zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, skarżący w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz zaznaczając, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że cały jego majątek jest zajęty przez komornika, w związku z czym nie może niczego sprzedać, zaś jego zobowiązania finansowe wobec organów skarbowych są wielokrotnie wyższe od zajętego majątku. W dalszej części wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe w żoną i trojgiem niepełnoletnich dzieci. Wykazał, że w skład jego majątku wchodzi nieruchomość rolna o pow. [...] ha, zajęta przez urząd skarbowy oraz samochód marki [...], r. prod. [...] r., również zajęty przez urząd skarbowy. Jako źródło utrzymania rodziny skarżący wskazał prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą, z której miesięczny dochód określił na kwotę [...] zł. Wyjaśnił również, że prowadzona przez żonę działalność gospodarcza przynosi straty. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał oświadczenie z dnia 27 grudnia 2012 r. oraz część dokumentów źródłowych do złożenia których został zobowiązany. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. Oprócz wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie niniejszej, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie I SA/Lu 888/12, w którym również zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jednakże zarówno w przedmiotowej sprawie, jak w sprawie I SA/Lu 888/12 brak jest unormowania prawnego, które zwalniałoby stronę od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a). Ciężar dowodu zaistnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. spoczywa na osobie ubiegającej się o uzyskanie tego prawa, wobec czego powinna ona przedstawić argumentację, która potwierdzałaby jej niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania. W tym kontekście zauważyć należy, że skarżący nie przedstawił pełnej dokumentacji do złożenia której był zobowiązany, m.in. skarżący nie złożył oświadczenia o wielkości przychodów i kosztów w prowadzonej przez siebie i przez żonę działalności gospodarczej za miesiąc listopad 2012 r. (wydruki z podatkowej księgi przychodów i rozchodów obejmują wrzesień i październik 2012 r.), nie przedstawił również wyciągów z rachunków bankowych swoich i żony za miesiąc listopad 2012 r. Nadesłane wyciągi bankowe obejmują okres od 1 września do 30 października 2012 r., ponadto wynika z nich, że żona skarżącego posiada inne rachunki bankowe, z których nie przełożono wyciągów. Ponadto wbrew oświadczeniu zawartemu w pkt 3 pisma skarżącego z 27 grudnia 2012 r. nadesłane wyciągi dotyczą rachunków bankowych prowadzonych w PLN, brak jest natomiast wyciągów z kont dewizowych. Skarżący nie wyjawił również, do czego był zobowiązany wezwaniem, powierzchni domu, w którym zamieszkuje i wielkości działki na której jest usytuowany budynek mieszkalny. Mając na uwadze to, co przedstawił skarżący w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy odnośnie swojej sytuacji rodzinnej i materialnej, tj. oświadczenie złożone na urzędowym formularzu PPF, oświadczenie zawarte w piśmie z dnia 27 grudnia 2012 r. i nadesłane dokumenty stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał przesłanek przyznania prawa pomocy w całkowitym, bądź częściowym zakresie. Skarżący ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, wraz z rodziną zamieszkuje w domu należącym do jego matki, która pokrywa koszty jego utrzymania (oświadczenie skarżącego z dnia 27 grudnia 2012 r.). Skarżący posiada majątek nieruchomy: nieruchomość o pow. [...] ha, na której znajduje się plac manewrowy i parkingowy dla pojazdów ciężarowych w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą (oświadczenie z 27 grudnia 2012 r.) oraz (czego nie wykazał we wniosku o prawo pomocy), gospodarstwo rolne o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel., z którego roczny dochód wynosi [...] zł (zaświadczenie wójta gminy z [...] r.), a także majątek ruchomy w postaci samochodu marki [...] r. prod. [...]. Fakt, że jak wynika z dołączonego do wniosku o prawo pomocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r., na nieruchomości położonej w miejscowości [...] dokonano zabezpieczenia hipotecznego, nie pozbawia skarżącego prawa do korzystania z niej. Podobnie fakt zajęcia w/w samochodu, nie uniemożliwia skarżącemu korzystania z tej ruchomości. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych krajowych i międzynarodowych pod firmą "[...]", która według oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu przynosi dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Z przedstawionego wydruku z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za wrzesień – październik 2012 r., wynika, że we wrześniu 2012 r. przychody skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł; w październiku 2012 r. przychody wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodu [...] zł, zaś dochód za w/w miesiące [...] zł. Skarżący podał, że prowadzona przez żonę działalność gospodarcza przynosi straty, które są pokrywane przez opóźnianie płatności za wykonane usługi i koszty związane z utrzymaniem firmy. Jak jednak wynika z przedstawionego wydruku księgi przychodów i rozchodów za 2012 r. prowadzonej przez żonę skarżącego firmy "[...]" [...], w okresie od 1 września do 30 października 2012 r. dochód wyniósł [...] zł (przychód w w/w miesiącach wyniósł łącznie [...] zł, zaś koszty uzyskania przychodu wyniosły [...] zł). Biorąc pod uwagę rozmiar prowadzonej działalności i wielkość miesięcznych przychodów (wynoszących tylko w okresie od września do października 2012 r. w działalności prowadzonej przez skarżącego [...] zł, zaś w działalności prowadzonej przez żonę [...] zł) nie można przyjąć, że strona nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania. W sytuacji kiedy strona posiada środki finansowe, ale w pierwszej kolejności przeznacza je na prowadzoną firmę, pomijając zobowiązania publicznoprawne, jakimi są koszty postępowania sądowego, nie można mówić o spełnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy. Z brakiem środków finansowych nie jest również tożsama, podnoszona przez skarżącego okoliczność, że żona skarżącego w prowadzonej działalności gospodarczej ponosi stratę finansową. Pomijając nawet okoliczność, że skarżący nie udokumentował ponoszenia straty stwierdzić należy, że strata z działalności gospodarczej jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. Strata finansowa skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania. Analiza operacji finansowych dokonywanych na posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunkach bankowych, nie przemawia za uznaniem aby strona nie posiadała środków finansowych na opłacenie kosztów postępowania. Dokonywane operacje finansowe wskazują na wzajemne powiązania firmy "[...]" prowadzonej przez skarżącego z firmą "[...]" prowadzoną przez jego żonę i firmą prowadzoną przez jego matkę "[...]" poprzez m.in. płatności za wystawione faktury, jak też wzajemne zasilanie kont. Na dzień [...] r., a więc po doręczeniu skarżącemu zaskarżonych do sądu decyzji, saldo na rachunku skarżącego nr [...] wynosiło [...] zł, zaś na rachunku nr [...] saldo na dzień [...] r. wynosiło [...] zł. Natomiast z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych dotyczących kont firmowych żony skarżącego wynika, że na te rachunki wpływały znaczne środki finansowe z innych kont należących do żony skarżącego, bądź znaczne kwoty były na te konta przelewane (np. na rachunek nr [...] w dniu 11 października 2012 r. wpłynęła kwota [...] zł /zasilenie/ z konta żony skarżącego nr [...], z którego nie przedstawiono wyciągu bankowego; z kolei z rachunku firmowego żony skarżącego nr [...] w dniu 2, 11 i 26 października zostały przelane kwoty odpowiednio: [...] zł, [...] zł, [...] zł na konto bankowe żony skarżącego nr [...], z którego również nie przedstawiono wyciągu bankowego. W tej sytuacji nie można uznać aby skarżący w pełni ujawnił swoją i swojej rodziny sytuację finansową. Oceniając zdolność skarżącego ponoszenia kosztów postępowania, nie można pominąć faktu, że jak wynika z przedstawionych wyciągów bankowych skarżący i jego żona posiadali karty kredytowe i ich spłaty dokonywali ze środków zgromadzonych na kontach bankowych założonych dla prowadzonych przez siebie firm. Nie może również ujść uwagi, że w postępowaniu przed organami podatkowymi skarżący korzystał z pomocy profesjonalnych pełnomocników, a zatem posiadał środki na opłacenie ich wynagrodzenia. Wreszcie dokonując oceny możliwości płatniczych skarżącego należy wziąć pod uwagę dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł. Reasumując powyższe, skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.