I SA/Lu 888/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca.) WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Referent stażysta Michał Fiut po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lutego 2016 r. sprawy ze skargi O. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz O. W. [...] zł [...] z tytułu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., wydaną na skutek wniesionego przez A. odwołania z dnia 6 marca 2015 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia 3 lutego 2015 r. umarzającą wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 rok. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 3 lutego 2015 r. Burmistrz B. umorzył wobec A. wszczęte z urzędu (postanowieniem z dnia 24 lipca 2014 r.) postępowanie w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 rok. Tytułem uzasadnienia tej decyzji Burmistrz B. podał, że postępowanie w sprawie podatku za 2009 rok stało się bezprzedmiotowe, gdyż przedmiotowe zobowiązanie przedawniło się, a w konsekwencji, w świetle art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie należało umorzyć. Decyzje powyższą doręczono stronie 20 lutego 2015 r. Następnie, w dniu 6 marca 2015 r. A. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo, datowane na 6 marca 2015 r., zatytułowane "Odwołanie", w którego pierwszym akapicie strona precyzowała, iż wnosi odwołanie od decyzji Burmistrza B. z dnia 03.02.2015 nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 rok. Wydanej decyzji zarzucała naruszenie reguł procedury podatkowej (przyjęcie przez organ dowolnych, arbitralnych ustaleń, nie przeprowadzenie postępowanie dowodowego i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego) oraz przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 4 poprzez uznanie spółki za podatnika podatku od budowli, których nie jest właścicielem) i ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wnosiła w odwołaniu o uchylenie decyzji i umorzenie postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 rok. W części odwołania będącej podaniem stanu faktycznego w sprawie autor odwołania powoływał się na okoliczność wydania przez Burmistrza B. decyzji, w której określił on wobec spółki podatek od nieruchomości za 2010 rok, w sposób nieuprawniony – w ocenie spółki – zwiększając podstawę opodatkowania. Treść uzasadnienia odwołania w całej jego dalszej części odnosiła się do niezasadności uznania spółki za podatnika podatku od nieruchomości za 2010 r. od wartości kabla umieszczonego w kanalizacji w sytuacji, gdy właściciel kabli nie jest właścicielem kanalizacji, w której są one ułożone i nie stanowią one całości techniczno-użytkowej. Spółka oponowała przeciwko przyjętej przez Burmistrza w decyzji wartości kabli. Po rozpatrzeniu odwołania z 6 marca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., którą utrzymało w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia 3 lutego 2015 r. w przedmiocie umorzenia z urzędu postępowania w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 rok. W uzasadnieniu decyzji, odwołując się do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, organ odniósł się do upływu okresu przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 rok. Na decyzję SKO w L. A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 169 § 1 oraz art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza B. z 3 lutego 2015 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 rok, w sytuacji, gdy złożone odwołanie dotyczyło podatku od nieruchomości spółki za 2010 rok, co – zdaniem pełnomocnika – wynikało z treści zarzutów i uzasadnienia odwołania. Rezultatem wydano rozstrzygnięcie w stosunku do decyzji, co do której spółka odwołania nie wnosiła, a pozbawiono ją możliwości rozpoznania odwołania od decyzji faktycznie objętej odwołaniem. W odpowiedzi na skargę organ konsekwentnie wnosił o oddalenie skargi, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej: o.p., postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Stosownie do art. 220 § 1 o.p., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. W myśl art. 223 § 1 o.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (§ 2). Odwołanie stanowi zatem środek prawny instancyjnej kontroli decyzji administracyjnych, uruchamianej na wniosek strony postępowania, złożony w określonym terminie i za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w I instancji. Prawo strony do wniesienia odwołania jest powiązane wyrażoną w art. 127 o.p. zasadą dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą sprawa podatkowa załatwiona decyzją przez organ pierwszej instancji, może być po wniesieniu odwołania ponownie rozpatrzona i rozstrzygnięta przez organ drugiej instancji. Oznacza to, że źródłem kompetencji organu wyższego stopnia (organu odwoławczego) do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia danej sprawy może być akt woli strony postępowania urzeczywistniony złożonym przez nią odwołaniem. Zatem, to dopiero czynność strony, którą jest wniesienie odwołania, powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień, jakie są przewidziane dla organu odwoławczego. Skorzystanie z tego uprawnienia nie jest jednak obligatoryjne i zależy od swobodnej decyzji strony postępowania. Wszczęcie postępowania odwoławczego z urzędu jest niedopuszczalne (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 1984 r., sygn. akt II SA 2048/83, System informacji prawnej LEX). Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, stwierdzić należy, że odwołanie spółki z dnia 6 marca 2015 r., które stało się podstawą uruchomienia trybu odwoławczego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, w zakresie podatku od nieruchomości za 2009 rok, w istocie dotyczyło zobowiązania w tym podatku za rok 2010. Należy bowiem zwrócić uwagę, że już pierwszy akapit tego pisma, gdy strona wskazywała, że chodzi jej o decyzję określającą zobowiązanie podatkowe (a nie umarzającą postępowanie) świadczył o tym, że odwołanie to nie dotyczy decyzji Burmistrza B. z 3 lutego 2015 r. umarzającej postępowanie, którego to strona domagała się w odwołaniu. Oczywiście, w dwóch miejscach odwołania autor odwołania podaje, jako rok spornego zobowiązania podatkowego: "2009", niemniej jednak w pozostałej części odwołania, argumentacja strony dotyczy już roku 2010. Również zarzuty odwołania dotyczą zupełnie innej treści rozstrzygnięcia pierwszej instancji, aniżeli ta, którą przyjęło SKO. Skarżący wywodził bowiem, w treści odwołania, iż do podstawy opodatkowania nie powinna być wliczona wartość kabli telekomunikacyjnych, polemizował z przyjętą przez Burmistrza B. wartością tych kabli dla wymiaru podatku, tymczasem za 2009 rok organ ten nie wydał decyzji wymiarowej, lecz umorzył postępowanie. Zwrócić też należało uwagę na początek uzasadnienia odwołania, kiedy spółka wskazując na stan sprawy podaje, że "wszczęte postanowieniem z dnia 24 lipca 2014 r. postępowanie podatkowe, doprowadziło do wydania skarżonej decyzji, w której Burmistrz Gminy B. określił A. podatek od nieruchomości za rok 2010 (...)". Już ten pierwszy akapit uzasadnienia odwołania mógł wzbudzić co najmniej wątpliwość organu odwoławczego, co do rozstrzygnięcia będącego przedmiotem odwołania. Kolejne akapity powinny zaś dać Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu pewność, że pomimo mylnego wskazania we wstępie odwołania, spółce wcale nie chodzi o podważenie legalności decyzji w przedmiocie podatku za 2009 rok, lecz za 2010 rok, w stosunku do którego organ wydał decyzję wymiarową, niezgodną z oczekiwaniami spółki. Omawiane odwołanie z dnia 6 marca 2015 r., znajdujące się w aktach sprawy niniejszej, nie uruchomiło zatem procedury odwoławczej w zakresie podatku za rok 2009, lecz za 2010 rok, i tak je winien potraktować, zgodnie z jego treścią, organ odwoławczy. Skoro nie było odwołania od decyzji Burmistrza B. z dnia 3 lutego 2015 r. nr Fn.3120.1.13.2014 umarzającej wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 rok, to uznanie za odwołanie od tej decyzji, pisma z dnia 6 marca 2015 r. spowodowało, że SKO w sposób nieuprawniony wystąpiło w charakterze organu odwoławczego i utrzymało w mocy decyzję, od której strona się nie odwoływała. Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym orzeczeniu. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U .z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.