I SA/Lu 89/09
PostanowienieWSA w Lublinie2009-04-17
Skład orzekający: Referendarz sądowy Erwin Srebrny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że przedstawione przez nią oświadczenia dotyczące sytuacji finansowej, zdrowotnej oraz pewnych kosztów utrzymania, mimo braku ich pełnego sprecyzowania, dają podstawy do przyjęcia, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych ani kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Prawo pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej.Stan faktyczny
Skarżąca Z.F. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku przedstawiła swoją trudną sytuację materialną (wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwiema córkami, niewielkie dochody z renty męża, posiadanie nieruchomości rolnej) oraz zdrowotną (choroba, pobyty w szpitalach i sanatoriach).Rozstrzygnięcie
Przyznano Z.F. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na [...] r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. postanawia: przyznać Z.F. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
W związku ze złożoną skargą na decyzję SKO Z.F. po uzupełnieniu braków formalnych złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia złożonego wniosku odnoszącego się do sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwiema uczącymi się córkami. Jedynym majątkiem wnioskodawczyni jest nieruchomość rolna
o powierzchni [...] ha, z czego [...] ha stanowią łąki i zarośla. Dom, w którym skarżąca zamieszkuje jest w trakcie toczącego się postępowania spadkowego po rodzicach męża. Jedyne dochody jakie uzyskuje jej wspólne gospodarstwo domowe to dochody z tytułu renty męża w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni nie uzyskuje żadnych dochodów jak i nigdzie nie pracuję z powodu choroby. Z tego powodu ciągle przebywa w szpitalach i sanatoriach. Wszystkie koszty leczenia jak i składek KRUS ponosi jej mąż.
Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
i ustanowienie adwokata stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania
(pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny
(pkt 2). Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (bądź referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków,
w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Żądanie zwolnienie od kosztów sądowych
i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 2 ppsa. W niniejszej sprawie instytucja prawa pomocy obejmuje swoim zakresem dwie instytucje procesowe, a mianowicie instytucję "zwolnienia od kosztów sądowych" i "ustanowienia adwokata". Instytucje te są w istocie rodzajem pomocy Państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie szczególnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Zakres prawa pomocy powinien być kształtowany również obiektywnymi potrzebami podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Celem prawa pomocy jest zapewnienie stronie dostępu do sądu. Przedstawione przez stronę skarżącą oświadczenia wskazujące na jej obecną sytuację finansową oraz sytuację zdrowotną, jak również biorąc pod uwagę pewne koszty utrzymania, które nie zostały sprecyzowane we wniosku - w ocenie referendarza sądowego - daje to podstawy do przyjęcia, iż wnioskodawczyni wykazała, że nie jest
w stanie ponieść zarówno kosztów sądowych jak i kosztów postępowania związanych
z ustanowieniem adwokata.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło