I SA/Lu 902/13

PostanowienieWSA w Lublinie2013-12-30

Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która zainicjowała kilkadziesiąt spraw sądowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli jej sytuacja materialna jest trudna i nie pozwala na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy strona zainicjowała wiele spraw, jej sytuację materialną należy oceniać w zestawieniu z łączną wysokością kosztów postępowania we wszystkich tych sprawach. Jeśli mimo trudnej sytuacji finansowej i braku środków na pokrycie kosztów, strona inicjuje liczne postępowania, może to stanowić podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na swoją trudną sytuację materialną (bezrobotny, brak dochodów, separacja, pomoc matki, zadłużone mieszkanie). Skarga skarżącego została odrzucona z powodu uchybienia terminowi. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy, oceniając sytuację materialną skarżącego w kontekście zainicjowania przez niego kilkudziesięciu spraw sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w zakresie wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia - przyznać A. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podał, że od dwóch lat jest osobą bezrobotną, aktualnie nie ma prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Obecnie nie ma dochodów i środków do życia. Od stycznia 2013 r. pozostaje w separacji orzeczonej przez sąd. W utrzymaniu pomaga mu matka. Jest współwłaścicielem mieszkania o pow. 40 m2 oraz domu o pow. 60 m2, który wymaga kapitalnego remontu i obciążonego hipoteką z tytułu zaciągniętego kredytu w wysokości 72.275 zł. Koszty utrzymania mieszkania ponosi w całości żona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, że skarga w niniejszej sprawie została odrzucona na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej "ppsa"). Orzeczenie to nie jest prawomocne. Tym samym wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy może zostać rozpoznany co do ewentualnych przyszłych kosztów postępowania. Zgodnie z art. 245 § 1 i 2 ppsa, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. takim jakiego żąda skarżący, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadzało się zatem do zbadania, czy w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka wynikająca z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym uzależnione jest od wykazania, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście dostatecznych środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Tym samym skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy ma bowiem służyć jedynie tym osobom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (np. osobom bezrobotnym, korzystającym z pomocy społecznej, czy też otrzymującym bardzo niskie świadczenia emerytalno-rentowe). Skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, a ponadto jego stan zdrowia wymaga leczenia. Zatem sytuacja materialna, życiowa strony jest na tyle trudna, że obecnie nie pozwala mu realnie na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania. Trzeba zauważyć, że skarżący zainicjował kilkadziesiąt spraw. Wobec tego sytuację skarżącego należało oceniać w zestawieniu z wysokością kosztów postępowania nie tylko w tej sprawie, ale także wszystkich pozostałych. Z tych względów, na podstawie art. 245 § 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło