I SA/Lu 914/17

PostanowienieWSA w Lublinie2017-12-20

Skład orzekający: Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia, która wykazała trudną sytuację finansową, brak środków na rachunku bankowym, zajęcie majątku przez organ podatkowy oraz długi, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego doradcę podatkowego w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona (w tym osoba prawna) wykaże, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. Trudna sytuacja finansowa, brak środków na rachunku bankowym, zajęcie majątku oraz długi mogą stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy w celu zapewnienia stronie dostępu do sądu.
Stan faktyczny
Spółdzielnia złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację finansową wynikającą z postępowania podatkowego, utratę kontrahentów i członków, brak środków na rachunku bankowym, zajęcie majątku przez organ podatkowy oraz posiadanie długów. Spółdzielnia wykazała zerowy kapitał zakładowy, zamortyzowane środki trwałe i stratę z działalności.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej doradcę podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi C. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2013 r. p o s t a n a w i a zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych i ustanowić dla niej doradcę podatkowego. Wnioskiem dołączonym do skargi na wskazaną w sentencji decyzję, skarżąca spółdzielnia wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu z uwagi na trudną sytuację finansową i zawiłość sprawy. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że na skutek trwającego postępowania podatkowego straciła kontrahentów oraz część członków. Obecnie nie posiada żadnych środków. Zarówno rachunek bankowy jak i środki trwałe zostały zajęte przez organ podatkowy. Spółdzielnia ma długi tytułem najmu lokalu oraz usług księgowych. W dalszej części wniosku strona wykazała, że kapitał zakładowy wynosi 0 zł, wartość środków trwałych 130.865,85 zł (w całości zamortyzowane w 2012 r.), zaś strata z działalności gospodarczej za 2015 r. wyniosła 5.366,61 zł. Do wniosku skarżąca dołączyła wyciąg z rachunku bankowego wskazujący jego saldo w wysokości – 15,03 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz 1369 ze zm. dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w takim zakresie możliwe jest, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy spółdzielnia wskazała, że od kilku lat nie prowadzi działalności gospodarczej, nie zatrudnia pracowników i nie posiada wolnego od zajęć komorniczych majątku. Nie posiada żadnych środków pieniężnych na rachunku bankowym ani w kasie. Uwzględniając powyższe oraz treść przywołanych przepisów, należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie doradcy podatkowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło