I SA/Lu 922/16
WyrokWSA w Lublinie2017-03-10
Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Monika Kazubińska-Kręcisz, Andrzej Niezgoda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość podatku rolnego za 2011 r. dla skarżącego, uwzględniając dane z ewidencji gruntów i budynków oraz deklaracje podatnika dotyczące powierzchni użytkowanych gruntów, a także czy kwestia ulgi inwestycyjnej została prawidłowo rozstrzygnięta?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość podatku rolnego, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków, które są wiążące dla organów podatkowych. Ponadto, sąd stwierdził, że kwestia ulgi inwestycyjnej została prawidłowo rozstrzygnięta, ponieważ ostateczna decyzja dotycząca łącznego zobowiązania podatkowego za 2012 r. wykazała, że ulga została w całości wykorzystana przez skarżącego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia podatku rolnego za 2011 r. dla skarżącego, J. W., który użytkował część działki nr [...] stanowiącej własność gminy. Organ pierwszej instancji ustalił zobowiązanie podatkowe, które zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wcześniejsze decyzje zostały uchylone przez WSA w Lublinie z powodu niewyjaśnienia kwestii ulgi inwestycyjnej. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na wyjście poza granice sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę, WSA w Lublinie utrzymał w mocy decyzję SKO, uznając prawidłowość ustaleń organów co do powierzchni użytkowanej przez skarżącego oraz rozliczenia ulgi inwestycyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2011 r. I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi K. C. wynagrodzenie w kwocie [...]) w tym VAT z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze dalej: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", "organ odwoławczy", "organ drugiej instancji", utrzymało w mocy decyzję decyzji Wójta [...] dalej: "organ pierwszej instancji", "Wójt Gminy" z dnia [...] w sprawie zobowiązania podatkowego J. W. dalej: "podatnik", "skarżący" w podatku rolnym za 2011 r.
Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że została ona wydana w następującym stanie sprawy:
Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatku rolnego za 2011 r. w związku z bezumownym użytkowaniem działki nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w miejscowości [...], będącej własnością Gminy, po czym w dniu [...] wydał decyzję, w której ustalił zobowiązanie podatkowe w kwocie [...]zł jako obciążające solidarnie skarżącego i R. W..
W wyniku rozpoznania odwołania podatnika, decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] jednak zarówno ta decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji uchylona została następnie w toku kontroli instancyjnej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 807/11. W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, że grunt działki nr [...] użytkowany jest przez dwie osoby fizyczne, z których każda posiada na wyłączność "swoją" część - skarżący użytkuje grunty o powierzchni [...] ha (w trakcie oględzin część porośnięta trawą), a R. W. grunty o powierzchni [...] ha (w trakcie oględzin część zasiana jęczmieniem). Taki stan podziału nieruchomości do użytkowania trwa od lat, gdyż do [...] stycznia 2002 r. grunt działki nr [...] o powierzchni [...] ha użytkował skarżący na podstawie umowy dzierżawy, a wcześniej jego matka, zaś R. W. użytkował pozostały grunt tej działki o powierzchni [...] ha stale od [...] stycznia 1999 r. Grunty działki nr [...] nie pozostają zatem we współposiadaniu w rozumieniu art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (w brzmieniu obowiązującym w 2010 r.), dalej : "u.p.r.", co uzasadnia ocenę, że decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia w wymienionej sprawie wydana została z naruszeniem tego przepisu.
Następnie decyzją z dnia [...] skierowaną do skarżącego, Wójt Gminy orzekł o ustaleniu podatku rolnego na 2011 r. za [...] z działki nr [...] położonej w miejscowości [...] z uwzględnieniem ulgi inwestycyjnej przyznanej J. W.. Z uzasadnienia tej decyzji wynika w szczególności, że podatnik i R. W. są w posiadaniu dwóch odrębnych części nieruchomości. Kwota przyznanej podatnikowi decyzją z dnia [...] zmienioną decyzją z dnia [...] ulgi inwestycyjnej nie została jeszcze wykorzystana. Z jej uwzględnieniem w decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, kwota podatku rolnego wyniosła [...] zł.
Decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że niezbędnym jest uzupełnienie materiału dowodowego przez dokonanie pomiaru gruntów będących w posiadaniu poszczególnych osób, będących posiadaczami wskazanej wyżej działki.
Następnie, decyzją z dnia [...] Wójt Gminy ustalił skarżącemu podatek rolny na 2011 r. w kwocie [...]zł za [...] ha z działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...]. W uzasadnieniu tej decyzji, powołując się na art. 1 u.p.r., w myśl którego opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, podkreślono, że podstawę wymiaru podatku stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie wyjaśniono, że w toku postępowania ustalone zostało, iż przedmiotowa nieruchomość, tj. niezabudowana działka nr [...] o powierzchni [...] ha, sklasyfikowana w ewidencji gruntów jako grunty orne, stanowiąca własność Gminy, w zakresie gruntów o powierzchni [...] ha w 2010 r. pozostawała w posiadaniu skarżącego. Podano także, że podatnik był wzywany do złożenia informacji co do posiadanych nieruchomości na terenie Gminy, będących podstawą do ustalenia wymiaru podatku na 2011 r., ale do wezwania się nie zastosował. Natomiast na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] ustalono, że jedną część działki użytkuje skarżący (w czasie oględzin porośnięta była trawą), który stwierdził, że grunt utrzymuje w "dobrej kulturze" przez koszenie trawy, zaś drugą, na podstawie umowy dzierżawy - R. W. (w czasie oględzin zasiany był jęczmień), przy czym podatnik do protokołu z tych czynności wniósł uwagi twierdząc, że klasa gruntu jest niższa niż wskazana w ewidencji gruntów R IVa oraz, że grunt użytkuje od ponad 40 lat. Ponadto stwierdzono, że skarżący nigdy nie kwestionował i nadal twierdzi, że jest w posiadaniu [...] działki nr [...], jak również wyjaśniono, że z ustaleń wynika, iż podatnik jest zarejestrowany w ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz występuje o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, deklarując między innymi sporną działkę nr [...] o powierzchni [...] ha. Zatem wymierzając podatek za wskazaną część działki nr [...] o powierzchni [...] ha oparto się na danych z ewidencji gruntów oraz danych i oświadczeniach składanych przez użytkowników i zastosowano stawkę dla gospodarstwa rolnego, zaś podstawę opodatkowania ustalono na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.r.
W odwołaniu od tej decyzji podatnik wniósł o jej uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz jej przeniesienie do innego Kolegium. W uzasadnieniu podniósł, że te same osoby kolejny raz rozpatrują tę samą sprawę, a także że wielokrotnie już występował o wydzierżawienie działki nr [...] w części lub w całości, ale organ podatkowy ma problem z przesłaniem umowy dzierżawy. Zarzucił, że nie dokonano pomiaru działki ani jej nie rozgraniczono, oparto się natomiast na wątpliwych zeznaniach sąsiada. Podniósł również, że powierzchnie zgłaszane do dopłat nie są równoznaczne z powierzchniami, za które należy pobierać podatek. Wskazał dalej, że na działce stał drewniany budynek, a z części działki sprzedany został piach, przez co została ona zdegradowana, ziemię po drugiej stronie budynku wydzierżawiono sąsiadowi (mierzono krokami, "na oko"), natomiast pozostałą część, około [...] wydzierżawiono jego matce, mimo, że posiadała akt własności. Wyjaśnił, że zgłaszając w 2006 r. działkę nr [...] do dopłat dokonał jej pomiaru taśmą mierniczą, ale uznał, że pomiar ten jest również mało dokładny. Podał powierzchnię [...], bo nie chciał - jak to określił - ujmować części ziemi sąsiada. Wyraził też pogląd, że jeżeli Wójt Gminy chce wymierzać podatek, to przede wszystkim musi rozgraniczyć i wydzierżawić część działki.
Uzasadniając rozstrzygnięcie podjęte w zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło na wstępie, że zgodnie z ustalonym stanem faktycznym działka nr [...] o powierzchni [...] ha oznaczona jest w ewidencji gruntów i budynków symbolem [...], co oznacza, że podlega ona opodatkowaniu podatkiem rolnym. Podczas przeprowadzonego postępowania podatkowego, na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, że działka ta stanowi własność Gminy, a jej część o powierzchni [...] ha znajduje się w posiadaniu skarżącego. Pozostała część o powierzchni [...] ha na podstawie umowy dzierżawy pozostaje w posiadaniu R. W..
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, dodając, iż o tym, czy dany grunt jest użytkiem rolnym i podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym decydują zapisy w ewidencji gruntów, zgodnie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (od dnia 19 października 2010 r. - Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz.1287 ze zm.; poprzednio - Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), dalej: "p.g.k.". Stwierdził również, że organ podatkowy w zakresie informacji zawartych w ewidencji jest nimi związany, w konsekwencji czego skoro z ewidencji gruntów wynika, że działka gruntu nr [...] o powierzchni [...] ha składa się z użytków rolnych oznaczonych symbolem [...], to oznacza to, że taki grunt podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym.
Powołując się z kolei na art. 3 ust. 2 u.p.r. organ drugiej instancji podał, że podatnika obciąża obowiązek podatkowy w podatku rolnym, albowiem jest on posiadaczem gruntu o powierzchni [...] ha, co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, tj. protokołu oględzin z dnia [...] oraz z protokołu oględzin i notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] (na okoliczność przeprowadzonej z nim rozmowy). Na prawidłowość powyższych ustaleń wskazują także: oświadczenie R. W. - dzierżawcy pozostałej części działki nr [...], jego informacja w sprawie podatku rolnego i danych o nieruchomościach rolnych, pismo [...]. Z dowodów tych wynika także, że posiadany grunt o powierzchni [...] ha podatnik utrzymuje w dobrej kulturze rolnej i nadal zamierza go użytkować, a wymienioną powierzchnię użytkowanego gruntu wykazuje w dokumentach o przyznanie płatności rolnych. Jednocześnie organ stwierdził, że skoro działka nr [...] stanowi obszar [...] ha, a R. W. użytkuje [...] ha, to nie jest możliwe, aby J. W. użytkował więcej niż [...] ha, natomiast co do pisma z dnia [...] mogącego budzić wątpliwości co do powierzchni będącej w posiadaniu skarżącego, wyjaśnił, że pochodziło ono z referatu zajmującego się zarządzaniem mieniem gminy, którego celem było doprowadzenie do porozumienia współużytkowników działki. Zaznaczył przy tym, że na prośbę podatnika Urząd Gminy wielokrotnie wychodził z propozycją wydzierżawienia części działki, jednak do zawarcia umowy nie doszło, co podatnik uzasadniał różnego rodzaju przeszkodami.
Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie kwestionował faktu posiadania części działki nr [...], a składając odwołania od kolejnych decyzji wymierzających podatek formułował w zasadzie zarzuty, które nie miały bezpośredniego związku ze sprawą i nie miały wpływu na wymiar podatku, zaś w całym toku postępowania przyjmował postawę bierną, nie stosował się do wezwań, w zasadzie nie uczestniczył w oględzinach, jak również nie stawiał się na wezwania.
Uwzględniając przedstawione okoliczności faktyczne i prawne sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło ustalenie organu pierwszej instancji, iż podatnik, jako posiadacz części działki nr [...] o powierzchni [...] ha, zobowiązany jest do zapłaty podatku rolnego za 2011 r. w kwocie [...]zł, dodając, że podstawa opodatkowania ustalona została zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.r., a stawka podatkowa – prawidłowo, w myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.r., tj. od 1 ha przeliczeniowego gruntów gospodarstw rolnych, z uwagi na to, że podatnik jest również współwłaścicielem gospodarstwa rolnego.
W piśmie z dnia [...] skarżący zaskarżył 6 decyzji wydanych przez organ odwoławczy w dniu [...] w tym decyzję, o której mowa wyżej. W uzasadnieniu pisma argumentował, że:
- nie dopełniono niektórych czynności, typu: pomiar, rozgraniczenie, wydzierżawienie, a decyzje oparto na domysłach i przypuszczeniach,
- powierzchnia do dopłat bezpośrednich różni się znacząco z powierzchnią, którą należało przyjąć dla podatku i nie może być podstawą do płacenia podatku,
- w dniu [...] w którym odbyły się oględziny działki, należało dokonać rozgraniczenia działki nr [...] na niego i sąsiada – R. W.,
- do końca 2010 r. nie mógł użytkować [...] ha, gdyż sąsiad użytkował więcej niż [...] ha, co potwierdza pismo z dnia [...]
- w dniu [...] odbyły się ponowne oględziny i również nie dokonano rozgraniczenia,
- nie wiadomo, jaką powierzchnię działki nr [...] utrzymuje w dobrej kulturze rolnej,
- organy wykazują stronniczość,
- wielokrotnie zwracał się o przeniesienie jego sprawy do innego miasta.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o oddalenie skargi.
Zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. (w sprawie I SA/Lu 962/13) 6 skarg wniesionych jednym pismem rozdzielono na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". W konsekwencji przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej jest wymieniona na wstępie decyzja z dnia [...] nr [...].
W piśmie, które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w dniu 17 lutego 2014 r., skarżący podtrzymał poglądy przedstawione w skardze oraz dodał, że wystarczyłoby uwzględnić "mapki z danych lat, gdzie jasno widać, nawet "na oko", że użytkowana przez sąsiada działka jest większa niż [...]". Podniósł ponadto, że należałoby także wyjaśnić kwestię ulgi inwestycyjnej i ściągniętych niesłusznie należności podatkowych (lata 2005, 2006).
Na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. skarżący oświadczył, że "kwota ulgi inwestycyjnej nie została wyczerpana" oraz, że "nie wie, dlaczego ulga była wcześniej uwzględniana, a w późniejszych decyzjach już nie", zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze, pomimo doręczenia mu odpisu pisma skarżącego z dnia 19 lutego 2014 r., nie zajęło stanowiska w przedmiocie ulgi inwestycyjnej ewentualnie należnej skarżącemu.
Wyrokiem z dnia 26 marca 2014 r. o sygn. I SA/Lu 966/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję; orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości i zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 50 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Jako podstawę prawną powołano art. 145 § 1 lit. c) art. 152 oraz art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.
W uzasadnieniu wyroku sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Za zasadny uznano zarzut niewyjaśnienia kwestii ulgi inwestycyjnej, wskazując na art. 13 u.p.r. regulujący zasady przyznawania i rozliczania ulgi inwestycyjnej, która ma bezpośredni wpływ na wymiar podatku rolnego, ponieważ powinna ona zmniejszać jego wysokość. W ocenie sądu, organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję całkowicie pominął kwestię ulgi inwestycyjnej. Brak stosownego materiału dowodowego, wyjaśnień, ewentualnie wyliczeń, nie pozwala na ocenę, że we wskazanym zakresie zaskarżona decyzja wydana została bez mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania - art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, a w każdym razie decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej uniemożliwiającym taką ocenę, a więc mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Od powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 u.p.r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten nie ma w sprawie zastosowania i naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. polegające na nie wzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach rozpoznawanej sprawy i błędne uznanie, że organ odwoławczy wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 120, art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej; art. 134 § 1 P.p.s.a. przez wydanie rozstrzygnięcia wykraczającego poza granice sprawy poprzez uczynienie przedmiotem postępowania kwestii rozliczenia ulgi inwestycyjnej będącej odrębną sprawą administracyjną.
Do skargi kasacyjnej skarżący organ załączył decyzję Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego za 2012 r. (k. 165 akt sądowych - dopuszczona jako dowód w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie w dniu 7 września 2016 r.) dla ustalenia, że kwota przyznanej skarżącemu ulgi inwestycyjnej była stosowana wobec niego i została w całości przez skarżącego wykorzystana poprzez jej rozliczenie w sprawach z zakresu łącznego zobowiązania podatkowego. Ulga ta była uwzględniana w kolejnych latach podatkowych decyzjami ostatecznymi: z dnia [...] w kwocie [...]zł, z dnia [...] w kwocie [...]zł, a także w kwotach po [...] zł w decyzjach z dnia: [...] [...] [...] [...]
Na dzień wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] nr [...], przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, załączona do skargi kasacyjnej decyzja Wójta Gminy w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego za 2012 r. była decyzją ostateczną (utrzymana przez organ drugiej instancji – Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...], następnie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – k. 2-7 akt sądowych sprawy sygn. akt I SA/Lu 763/13).
Skarżący w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i dotychczasową argumentację.
Wyrokiem z dnia 7 września sygn. akt II FSK 2350/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że sąd pierwszej instancji wyszedł poza granice sprawy, włączając w przedmiot rozstrzygnięcia kwestię rozliczenia ulgi inwestycyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że kwestia ulgi inwestycyjnej jest inna sprawą niż ta, w której wniesiono skargę, jednocześnie podkreślając, że organ odwoławczy mógł zaniechać odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do kwestii ulgi inwestycyjnej i czynienia w tym zakresie dodatkowych ustaleń, jeżeli z innej decyzji administracyjnej wynika, że ulga ta została już przez skarżącego wykorzystana w poprzednich latach podatkowych w całości, o ile decyzje wymiarowe uwzględniające ulgę zyskały walor ostateczności. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę, odniesienie się do zebranego materiału dowodowego, w szczególności do kwestii uzyskania przez decyzję z dnia [...] waloru ostateczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, zważył co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania podatnika, utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku rolnego na 2011 r. w kwocie [...]zł.
Zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów, działka nr [...] stanowi obszar [...] ha i oznaczona jest symbolem "[...]". Grunty tej działki są własnością Gminy [...], a użytkowane są przez dwie osoby fizyczne, tj. podatnika oraz R. W., z których każda posiada na wyłączność "swoją" część. Na marginesie jedynie można odnotować, iż począwszy od końca lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku stan prawny i oznaczenie działek w miejscowości [...], w tym gruntów objętych obecnie działką ujętą w ewidencji gruntów i budynków pod nr [...], zmieniało się (k. 1-4 akt administracyjnych).
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika ponadto, że skarżący w 2011 r. użytkował grunty o pow. [...], a R. W., na podstawie umowy dzierżawy, grunty o pow. 0,25 ha (umowę dzierżawy zawarto na trzy lata, począwszy od 16 listopada 2010 r.). Wcześniej stan posiadania był taki sam. Skarżący, po odczytaniu protokołu z oględzin działki z dnia [...] dokonanych w obecności skarżącego oraz Wójta Gminy przez pracowników Urzędu Gminy, z którego wynikało, iż w jego posiadaniu znajduje się [...] w tym zakresie, nie wniósł do niego żadnych uwag. Odmówił jego podpisania ze względu na inne, pozamerytoryczne okoliczności (stwierdził, że "słabo widzi"). Z przesłuchania R. W., użytkującego część działki nr [...], w dniu [...] wynika z kolei, iż przesłuchiwany z przedmiotowej działki użytkuje [...], a pozostałą część działki zajmuje skarżący. Okoliczność tę potwierdził podatnik w dniu [...] kiedy dokonywano ponownie oględzin działki, stwierdzając, że "utrzymuje działkę w dobrej kulturze rolnej" oraz, że "obecnie użytkuje [...] i nadal zamierza je użytkować", co wynika z notatki służbowej sporządzonej przez przedstawicieli organu. Z kolei z pisma Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddziału Regionalnego z dnia [...] w sposób niewątpliwy wynika, iż "skarżący w latach 2006-2012, wnioskując o przyznanie płatności bezpośrednich, deklarował działkę nr [...] o powierzchni [...]". Okoliczności tej skarżący także nie zaprzeczył. Przeciwnie, w piśmie z dnia [...] stanowiącym odwołanie od pięciu decyzji Wójta Gminy dotyczących opodatkowania przedmiotowej działki w latach 2007-2012, skarżący wyjaśnił, że zgłaszając do dopłat część działki dokonał pomiaru powierzchni taśmą mierniczą. Pomiar nie był dokładny, wyszło bowiem skarżącemu, ze użytkuje około [...]. Zgłosił jednak mniej, tj. [...], aby nie wchodzić w część sąsiada. Tyle bowiem wcześniej przyjmowano w ich relacjach. Jednocześnie w piśmie skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2015 r., powołując się na umowę dzierżawy z dnia [...] lutego 1994 r., zawartą między Zarządem Gminy, działającym w imieniu Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w [...] a N. W., matką podatnika, podatnik stwierdził, iż z działki nr [...] posiadać może tylko [...], bo tyle dzierżawiła jego matka. Powołując się zaś na swoje pismo z [...] z pieczęcią i podpisem sołtysa podatnik podniósł, iż przedmiotowa działka miała trzech użytkowników. Na działce tej stał bowiem dom, w którym mieszkał były właściciel, rosło parę drzew. Obecnie pozostałości po domu i korzenie drzew są usuwane.
W ocenie Sądu kwestionowanie przez skarżącego powierzchni części posiadanej działki nr [...], to jest [...], w 2011 r. w świetle przedstawionych wyżej ustaleń nie ma uzasadnienia. Tak ustalony stan faktyczny podlegał już ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wydając wyrok z dnia 26 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 966/13 nie kwestionował legalności zaskarżonej wówczas decyzji w tym zakresie (a wręcz stwierdził, że kwestionowanie w sporze posiadanej przez skarżącego powierzchni działki nr [...] tj. [...] nie ma uzasadnienia). W wyroku z dnia 7 września 2016 r. w sprawie II FSK 2350/14 Naczelny Sąd Administracyjny nie zakwestionował tych ustaleń, zajmował się bowiem wyłącznie – w granicach skargi kasacyjnej – kwestią ulgi inwestycyjnej.
Odnosząc się jednak do podnoszonych przez skarżącego zarzutów podkreślenia wymaga, że umowa dzierżawy, której stroną była matka podatnika dotyczy okresu sprzed niemal dwudziestu lat. Natomiast z umowy dzierżawy zawartej między Gminą i R. W. w 2010 r. wynika, iż z działki nr [...] dzierżawi on [...]. Taki stan posiadania był aktualny również przed datą zawarcia tej umowy, co wynika z zeznań R. W., ale także z oświadczeń składanych przez podatnika i per facta concludentia z dokonywanych przez niego czynności. Pozostała część działki wynosi zatem [...]. Z oględzin dokonywanych w czerwcu 2011 r. oraz lipcu 2012 r. nie wynika, aby na przedmiotowej działce znajdowały się drzewa i dom lub jego pozostałości, wcześniej zajmowane przez innego użytkującego. Na zadrzewienie części działki, pozostałości po domu oraz istnienie trzeciego podmiotu zajmującego część działki [...] nie wskazuje również sam podatnik, wypowiadający się po dokonaniu oględzin w 2011 i 2012 r., ani przesłuchiwany w dniu [...] R. W. zajmujący część przedmiotowej działki. Podatnik podnosił wówczas jedynie to, że na części działki występuje obniżenie terenu będące pozostałością po wydobywanym w przeszłości piachu, co ogranicza rolniczą przydatność gruntu. Z tego względu twierdzenia o użytkowaniu części działki przez trzeci podmiot nie zasługują na uwzględnienie.
Nie ma też uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że w niniejszej sprawie, aby dopuszczalne było opodatkowanie, winno dojść do rozgraniczenia, czy wydzierżawienia spornego gruntu. Na potrzeby podatku rolnego, powierzchnię gruntu można i należy ustalać przy wykorzystaniu każdego dowodu. Stąd też czynienie zarzutu, że organy podatkowe powołały się również na okoliczność otrzymywania przez skarżącego dopłat unijnych do gruntu [...] i na składane przez niego wnioski w tym przedmiocie jest całkowicie chybione. Jest to bowiem obiektywny materiał dowodowy, w którym podatnik deklarował w sposób dobrowolny i pod odpowiedzialnością użytkowaną przez siebie powierzchnię. Niezrozumiałą i niewiarygodną jest zatem konstatacja, że deklarowana w tym trybie powierzchnia działki nie ma nic wspólnego z rzeczywiście przez niego posiadaną.
Brak jest również podstaw do kwestionowania w postępowaniu podatkowym zapisów w ewidencji gruntów, w której sporny grunt oznaczono jako: "[...]". Zapisy te dla organów podatkowych miały charakter wiążący, co wynika z treści art. 21 ust. 1 p.g.k. Z powołanego przepisu wynika bowiem, iż podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem, wobec oznaczenia w ewidencji gruntów i budynków gruntów działki nr [...] jako "[...]", zgodnie z art. 1 u.p.r. podlegała ona opodatkowaniu podatkiem rolnym. Skarżący zaś, co do posiadanych gruntów [...] był, na podstawie art. 3 ust. 2 tej ustawy, podatnikiem podatku rolnego od wskazanych gruntów, jako ich posiadacz samoistny. Zaznaczyć przy tym należy, iż skoro treść ewidencji gruntów i budynków ma dla organów podatkowych wiążący charakter, to ani wójt, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogły uwzględnić twierdzeń podatnika kwestionujących rodzaj i klasę gruntów.
Jako nieuzasadniony należało również ocenić, zarzut dotyczący niewyjaśnienia kwestii ulgi inwestycyjnej, wynikającej z treści art.13 u.p.r. Ulga inwestycyjna polega na pomniejszeniu podatku rolnego o część wydatków poniesionych przez podatnika na określone cele, wpływa zatem na kwotę podatku rolnego przypadającego do zapłaty. Zgodnie zaś z treścią art. 13d u.p.r. ulga inwestycyjna stosowana jest na podstawie decyzji wydanej na wniosek podatnika. Jednakże ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji, tj. [...] kwestia ulgi inwestycyjnej była bez wątpienia rozstrzygnięta ostateczną decyzją Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r. Jak ustalił Naczelny Sąd Administracyjny- w wyroku w sprawie sygn. akt II FSK 2350/14, po przeprowadzeniu na rozprawie dowodu z dokumentu – wskazanej decyzji z dnia [...] kwota przyznanej skarżącemu ulgi inwestycyjnej została w całości rozliczona w sprawach z zakresu łącznego zobowiązania podatkowego. Ulga ta była uwzględniana w ostatecznych decyzjach dotyczących łącznego zobowiązania pieniężnego: z [...] w kwocie [...]zł, z [...] w kwocie [...]zł, a także w decyzjach z [...] [...] [...] i [...] w kwotach po [...] zł. W decyzji z [...] lutego 2013 r. rozliczono zaś ostatnią przysługującą skarżącemu kwotę, tj. [...] zł. We wskazanym wyroku z dnia 7 września 2016 r. NSA wskazał, iż organ odwoławczy mógł zaniechać odniesienia się do kwestii ulgi inwestycyjnej, jeżeli z innej decyzji administracyjnej wynika, iż ulga została już przez skarżącego wykorzystana w poprzednich latach w całości, o ile decyzje wymiarowe uwzględniające ulgę uzyskały walor ostateczności. Ocena ta jest zatem dla Sądu wiążąca, tym bardziej, że na okoliczność ostateczności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny na rozprawie w dniu 10 marca 2017 r. przeprowadził dowód ze skargi i odpowiedzi na skargę w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 763/13 z dnia 6 grudnia 2013 r. Wynika z nich, iż zarówno w dniu wydania decyzji w sprawie podatku rolnego za 2011 r. przez Wójta Gminy, tj. [...] jak i dniu wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji utrzymującej w mocy powyższą decyzję, tj. [...] decyzja z dnia [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r., rozliczająca pozostałą kwotę ulgi inwestycyjnej posiadała walor ostateczności, w rozumieniu art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Decyzja z dnia [...] na podstawie której ustalono podatnikowi i G. W. - Ż. solidarnie łączne zobowiązanie pieniężne na 2012 r. została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego podatnik zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który uchylił ją prawomocnym wyrokiem z dnia 6 grudnia 2013 r., co jednak w żaden sposób nie wpływa na dokonaną powyżej ocenę.
Organy podatkowe nie mogły zatem nie uwzględnić treści rozstrzygnięcia, które ukształtowało prawa i obowiązki strony tzn., że ulga inwestycyjna została już wyczerpana. Stan taki organy podatkowe obowiązane były uwzględnić także w innych postępowaniach i kończących te postępowania rozstrzygnięciach, przez cały okres pozostawania decyzji z dnia [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r. w obrocie prawnym.
Wskazać przy tym należy, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z zasadami postępowania podatkowego, takimi jak: zasada legalności działania organów podatkowych (art. 120 Ordynacji podatkowej) – decyzja znajduje bowiem oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa; zasada prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) – organy podatkowe zebrały bowiem i rozpatrzyły materiał dowodowy tak, że ustaliły stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością; zasada trwałości decyzji ostatecznych (art. 128 Ordynacji podatkowej) – oznaczającej związanie treścią decyzji organu podatkowego, który wydał decyzję. Związanie, o którym mowa wynika z treści art. 212 Ordynacji podatkowej.
W tych okolicznościach, nie stwierdzając naruszenia przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
O kosztach pomocy prawnej świadczonej z urzędu sąd orzekł zgodnie z art. 250 P.p.s.a., w zw. z §19 ust. 1-2 i § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013, poz. 461 ze zm.) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło