I SA/Lu 928/18
WyrokWSA w Lublinie2019-04-05
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Ewa Kowalczyk, Andrzej Niezgoda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest uzasadnione, gdy organ egzekucyjny podjął szereg czynności mających na celu ustalenie majątku zobowiązanego, które okazały się bezskuteczne, a dalsze prowadzenie egzekucji mogłoby generować koszty przewyższające ewentualną kwotę do wyegzekwowania?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest uzasadnione, gdy organ egzekucyjny wykaże, że podjął wszelkie możliwe działania w celu ustalenia majątku zobowiązanego, a czynności te okazały się bezskuteczne, co prowadzi do wniosku, że dalsze postępowanie nie przyniesie kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne. W takiej sytuacji, ocena istnienia przesłanek do umorzenia opiera się na ustaleniach dotyczących sytuacji majątkowej zobowiązanego na dzień wydania postanowienia, a umorzenie chroni wierzyciela przed ponoszeniem nieuzasadnionych kosztów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi wierzyciela ('A') na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec spółki 'C'. Postępowanie egzekucyjne wszczęto na podstawie tytułu wykonawczego z 2015 r. Organy egzekucyjne podjęły szereg prób zajęcia rachunków bankowych i majątku ruchomego spółki, jednak okazały się one bezskuteczne. Ustalono, że spółka nie prowadzi działalności pod wskazanymi adresami i nie posiada majątku. Wierzyciel zarzucał przedwczesne umorzenie postępowania i zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Sędziowie WSA Ewa Kowalczyk WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant referent stażysta Katarzyna Jacyniuk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi L. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu zażalenia "A", dalej: "A", "skarżąca", utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w L., dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ pierwszej instancji", z dnia [...] sierpnia 2018 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanego - "C" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w L., dalej: ""C"", na podstawie tytułu wykonawczego z [...] stycznia 2015 r. nr [...] wystawionego przez wierzyciela - "A".
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Naczelnik Urzędu Skarbowego otrzymał do egzekucyjnej realizacji wystawiony przez wierzyciela, tj. [...], na zobowiązanego, tj. "C", wówczas z siedzibą w miejscowości K. 184, [...], wskazany wyżej tytuł wykonawczy z dnia [...] stycznia 2015 r., którym objęto należność wynikającą z decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. określającej kwotę przypadającą do zwrotu w związku z umową o dofinansowanie projektu, realizowanego przez "C" ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa L. 2007-2013. Tytuł wykonawczy, o którym mowa, przekazano zgodnie z właściwością Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w L., który podjął próbę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanej spółki w banku "D" S.A. Bank poinformował jednak, że nie prowadzi rachunku dla podmiotu wskazanego w zawiadomieniu o zajęciu. Następnie organ egzekucyjny podjął próbę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanej spółki w "E" S.A. Również ten bank poinformował, że nie prowadzi rachunku dla wskazanego w zawiadomieniu podmiotu.
Po ustaleniu (na podstawie wpisu do KRS), że "C" zmieniła adres siedziby na L., ul. M. , tytuł wykonawczy przekazano zgodnie z właściwością Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. W dniu 4 sierpnia 2016 r. poborca skarbowy udał się pod wskazany powyżej adres siedziby zobowiązanej celem przeprowadzenia egzekucji z jej majątku ruchomego. Okazało się jednak, że "C" nie prowadzi działalności gospodarczej pod wskazanym adresem nie jest też tam w ogóle znana.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanego wyżej tytułu wykonawczego. W zażaleniu na to postanowienie "A" jako wierzyciel podnosiła jego przedwczesność i twierdziła, że "C" działalność gospodarczą nadal prowadzi pod poprzednim adresem w miejscowości K. 184 i tam też znajdują się składniki majątkowe podlegające egzekucji. Wskazane postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016 r. zostało uchylone, a Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił do właściwego Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w L. o przeprowadzenie czynności egzekucyjnych pod wskazanym adresem.
W toku czynności prowadzonych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w L. zostało ustalone, że pod adresem K. 184, [...] zobowiązana spółka nie prowadzi działalności, natomiast swoją działalność gospodarczą, pod nazwą "C" K. D., prowadzi tam osoba fizyczna - K. D., zajmująca się podobnym profilem działalności, co zobowiązana, tj. produkcją mebli w stylu klasycznym. Ustalenia udokumentowano notatką służbową.
Następnie w celu wyegzekwowania należności objętych ww. tytułem wykonawczym Naczelnik Urzędu Skarbowego podjął szereg kolejnych prób zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanej spółki, wystawiając i kierując zawiadomienia o zajęciu do: T. Bank Polska S.A., F. S.A., PKO BP S.A., Banku Handlowego S.A., Getin Noble Bank S.A. i Alior Bank S.A. We wszystkich tych przypadkach banki poinformowały o nieprowadzeniu rachunku bankowego dla wskazanego zobowiązanego. Odpisy powyższych zawiadomień doręczono spółce "C" z wykorzystaniem fikcji prawnej doręczenia (art. 44 K.p.a.)
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniu [...] listopada 2016 r. prezes spółki "C" - M. D., do protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego oświadczył, że siedziba spółki znajduje się w L. przy ul. [...], jednak spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem. Wyjaśnił także, iż działalność gospodarcza kierowanej przez niego spółki "C" została zawieszona do końca 2017 r. oraz że spółka nie posiada majątku trwałego.
Następnie organ egzekucyjny, na podstawie zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z 29 grudnia 2016 r. skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego, dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu podatku od towarów i usług, wynikającej z deklaracji VAT-7 za wrzesień 2016 r., złożonej przez zobowiązaną spółkę. Wynikająca z tej deklaracji wierzytelność w kwocie 6.578 zł została rozliczona na poczet zaległości z przedmiotowego tytułu wykonawczego.
Następnie poborca skarbowy po raz kolejny podjął próbę podjęcia czynności pod adresem siedziby zobowiązanej przy ul. M. w L., jednak, co wykazano w notatce służbowej, okazało się że spółka "C" nie prowadzi tam działalności i nie posiada tam też żadnego majątku. Podejmując kolejne próby ustalenia majątku dłużnika w oparciu bazy systemów: "F", "G", "H", "|" stwierdzono, że zobowiązana nie posiada rachunku bankowego, nie ujawniono też żadnego majątku ruchomego, ani nieruchomości będących w jej posiadaniu. Organ ustalił ponadto, że w miejscu dawnej siedziby dłużnika (K. ) aktualnie swoją działalność gospodarczą (produkcję mebli) prowadzi siostra prezesa zobowiązanej spółki - K. D.. Z wyjaśnień prezesa zobowiązanej wynikało, że działalność spółki jest nadal zawieszona, poza tym spółka nigdy nie prowadziła działalności pod lubelskim adresem i nie posiada żadnego majątku. Żadnych nowych informacji pracownik organu egzekucyjnego nie był w stanie uzyskać udając się ponownie pod adres dłużnika wskazany w KRS, tj. na ulicę M. [...] w L., gdzie znajdował się budynek mieszkalny.
Mając powyższe na względzie Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z 10 sierpnia 2018 r., na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm), dalej: "u.p.e.a.", umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec "C" na podstawie tytułu wykonawczego z 19 stycznia 2015r. nr [...], ze względu na jego bezskuteczność, stwierdzając, że wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić po ujawnieniu majątku lub źródeł dochodu zobowiązanego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie "A", jako, wierzyciel, zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. w związku z art. 7, 77, 80 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez zaniechanie podjęcia czynności egzekucyjnych na nieruchomości pod adresem K. 184, a w konsekwencji brak wszechstronnego zgromadzenia i rozważenia materiału dowodowego skutkujący nieuzasadnionym przyjęciem, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wskazał, że art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 u.p.e.a. daje podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej, nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wyjaśnił przy tym, że nie prowadzi się egzekucji należności pieniężnej w sytuacji, gdy z góry wiadomo, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, tj. jeżeli w toku postępowania okaże się, iż zobowiązany nie posiada żadnego majątku ruchomego, wierzytelności pieniężnych, czy też praw majątkowych, w stosunku do których możliwa byłaby egzekucja przy zastosowaniu określonych w ustawie środków egzekucyjnych. Powyższa regulacja chroni również wierzyciela przed dalszym ponoszeniem (generowaniem) kosztów egzekucyjnych (art. 64c § 4 u.p.e.a.)
Odnosząc się do stanu sprawy i wskazując na podejmowane w sprawie czynności egzekucyjne, m.in. liczne próby zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanej, organ odwoławczy ocenił, że działania te okazały się nieskuteczne ze względu na fakt, iż dłużnik nie posiada rachunku bankowego. Również inne działania organu egzekucyjnego, polegające na poszukiwaniu majątku zobowiązanej, nie przyniosły pożądanych efektów, gdyż "C" nie posiada żadnych nieruchomości, ani majątku ruchomego, co stwierdzono m.in. na podstawie informacji z baz systemów: CEPIK i KW.
Poza tym, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że biorąc pod uwagę okresy zawieszenia działalności zobowiązanej spółki, przez cały okres prowadzenia egzekucji administracyjnej zobowiązana działała jedynie przez jeden dzień - 30 września 2016 r. i deklaracja [...], jaką spółka złożyła w Urzędzie Skarbowym obejmowała właśnie wrzesień 2016 r. (wykazana w niej nadwyżka podatku wynikająca z tego rozliczenia została zajęta na poczet zaległości wynikającej z ww. tytułu wykonawczego). Był to jedyny skuteczny środek egzekucyjny, jaki udało się zastosować wobec zobowiązanej.
Organ odwoławczy wskazał też, że zobowiązana faktycznie nie posiada siedziby, ani zakładu produkcyjnego, w którym mogłaby znajdować się infrastruktura przemysłowa niezbędna do produkcji mebli. W tytule wykonawczym widniał adres zobowiązanego: K. 184, Ś., jednak 18 marca 2016 r. zobowiązany dokonał wpisu do KRS o zmianie siedziby spółki na L., ul. [...]. W miejscowości K. 184 aktualnie swoją działalność gospodarczą pod nazwą "C" K. D. prowadzi osoba fizyczna - K. D., przy czym twierdzi ona, że nie ma nic wspólnego ze spółką "C". Aktualnie zatem niemożliwe jest prowadzenie egzekucji administracyjnej zarówno pod adresem K. 184, jak i przy ul. [...]. Ponadto, jak wskazał organ, od czasu zmiany adresu spółka "C" nie odbiera kierowanej do niej korespondencji organu, a załączone do akt sprawy pisma uznawane są za doręczone z wykorzystaniem fikcji prawnej doręczenia, uregulowanej w art. 44 K.p.a.
Podsumowując, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, że umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanego wyżej tytułu wykonawczego z 19 stycznia 2015 r., ze względu na jego bezskuteczność było uzasadnione. Organ odwoławczy nie stwierdził przy tym, aby w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego.
W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem je poprzedzającym oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7, 77, 80 K.p.a. (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.), w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez:
- brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co polegało na przeprowadzeniu czynności egzekucyjnych pod adresem K. 184, Ś. w sposób powierzchowny, ograniczony;
- zaniechanie ustalenia, co stało się z majątkiem zobowiązanej, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego i przedwczesnego uznania, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
W uzasadnieniu skargi [...] podnosiła, że czynności egzekucyjne pod adresem K. 184 prowadzono dwa lata przed wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (czynności te zostały dokonane zostały bowiem w dniu 29 września 2016 r., natomiast postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zostało wydane dnia 10 sierpnia 2018 r.). Powinny zaś być one dokonane również bezpośrednio przed wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania w niniejszej sprawie. Poza tym okoliczność, że [...] nie prowadzi działalności w miejscowości K. wynikała jednie z rozmowy telefonicznej poborcy skarbowego z K. D., co w ocenie skarżącej jest nie wystarczające dla przyjęcia bezskuteczności egzekucji.
W ocenie [...] organ egzekucyjny zaniechał również ustalenia, co stało się z majątkiem należącym do zobowiązanej, w tym kierunku organ nie podejmował żadnych starań celem pozyskania informacji co stało się z majątkiem [...] oraz gdzie aktualnie znajdują się przedmioty należące do tego majątku. Poprzestanie na informacji o braku składników majątkowych nie może być uznane za wystarczające do przyjęcia, że taki majątek spółki rzeczywiście nie istnieje.
Na koniec skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, że warunkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest dokładne zbadanie wszystkich okoliczności sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem przyczyn braku możliwości zaspokojenia obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Niezbędne jest również przeprowadzenie przez organ kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, z argumentacją jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powołanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie z kolei do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie -uwzględniając skargę - może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 P.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 tej ustawy, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle z kolei przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygając sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może też, zgodnie z treścią art. 135 P.p.s.a., zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia.
Przeprowadzona przez Sąd, zgodnie z przedstawionymi wyżej zasadami, kontrola zaskarżonego postanowienia nie wykazała, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd uznał zatem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów ustawy z o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W niniejszej sprawie sporna kwestia sprowadza się do oceny czy organ prawidłowo umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki [...] na podstawie tytułu wykonawczego z 19 stycznia 2015 r., wystawionego przez [...] jako wierzyciela. Zdaniem organów, w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dokonano w stosunku do zobowiązanej spółki [...] szereg czynności w celu ustalenia posiadanych przez nią składników majątkowych, wykorzystując w tym zakresie wszelkie dostępne możliwości, w wyniku których ustalono, że nie posiada ona majątku, z którego może być prowadzona egzekucja i w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. To skutkowało umorzenie tego postępowania na zasadzie art. 59 § 2 u.p.e.a.
Z kolei zdaniem skarżącej, przedmiotowe postępowanie egzekucyjne zostało umorzone przedwcześnie, a organ egzekucyjny nie wykorzystał wszelkich dostępnych mu możliwości do wyegzekwowania należności. Nie poszukiwał, tak jak by należało, majątku zobowiązanej.
Zdaniem Sądu rację w tym sporze mają organy, a zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, wbrew twierdzeniom skarżącej nie naruszają prawa.
Postanowienie w sprawie wydano na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Stosownie do art. 59 § 3 u.p.e.a. w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4.
W świetle przywołanego przepisu art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzenie postępowania w takiej sytuacji jest zależne od uznania organu egzekucyjnego. Wskazuje się przy tym, że organ egzekucyjny powinien kierować się dyrektywą celowości postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego, w przypadku ustalenia, że zobowiązany nie posiada majątku, w stosunku do którego możliwa byłaby egzekucja, chroni bowiem wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego. Na aspekt ochrony wierzyciela trafnie już zwracał uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.
Wskazać jednocześnie trzeba, że warunkiem skorzystania z możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o wskazaną podstawę jest wykazanie przez organ egzekucyjny, iż podjął on wszelkie możliwe działania w celu ustalenia majątku zobowiązanego. W skarżonym rozstrzygnięciu organ odwoławczy szczegółowo przedstawił wszystkie czynności, jakie od momentu przekazania do organu egzekucyjnego tytułu wykonawczego, były podejmowane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez właściwe organy egzekucyjne celem zrealizowania należności pieniężnych.
Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania podejmowane były działania w celu poszukiwania majątku zobowiązanej, jak i dokonywane były czynności egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania należności. Wśród nich można wskazać:
1) wystawianie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skierowane do konkretnych banków (wymienionych na 2 i 3 str. postanowienia z datą i numerem ich wystawienia);
2) próby przeprowadzenia egzekucji z majątku ruchomego [...] przez poborcę skarbowego pod dwoma adresami (najpierw w K., a potem w L. przy ul. [...]), pod którymi kolejno zarejestrowana była spółka, zakończone raportem o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych i informacją o nieprowadzeniu w tym miejscu działalności przez zobowiązaną; jak zostało ustalone, w żadnym z tych miejsc, co szczegółowo opisywały organy, nie znajdował się majątek zobowiązanej spółki;
3) dokonanie zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu podatku od towarów i usług, wynikającej z deklaracji [...] za wrzesień 2016 r. złożonej przez zobowiązaną spółkę (wynikająca z tej deklaracji wierzytelność w kwocie [...]zł została rozliczona na poczet zaległości z przedmiotowego tytułu wykonawczego). Był to zarazem jedyny skuteczny środek egzekucyjny, jaki udało się podjąć organowi w ramach prowadzonego postepowania egzekucyjnego.
W aktach sprawy znajduje się protokół o stanie majątkowym zobowiązanego, spisany w dniu 15 listopada 2016 r., z którego wynika, że już w tym czasie zobowiązana spółka nie posiadała jakiegokolwiek majątku. Późniejsze czynności, a także kwestionowane przez skarżącą ustalenia dokonane na podstawie rozmowy telefonicznej, stanowiły zatem tylko potwierdzenie okoliczności stwierdzonych już w tym protokole. Trudno zatem byłoby oczekiwać od organu egzekucyjnego, że w tych okolicznościach, już ustalonych, stwierdzając pod adresem w K. prowadzenie działalności przez inny podmiot gospodarczy, miałby podejmować (jakie, do jakiego momentu) czynności egzekucyjne. W K., jak ustalono, działalność gospodarczą prowadziła osoba fizyczna K. D., pod nazwą [...]. Rozmowa telefoniczna przeprowadzona w roku 2018 r. z tą osobą jedynie potwierdzała ustalone już wcześniej okoliczności. Należy zauważyć przy tym, że sama skarżąca, kwestionując prawidłowość dokonywania ustaleń na podstawie rozmowy telefonicznej, o której była wyżej mowa, w treści skargi nie wskazuje w oparciu o jakie to okoliczności, czy też na podstawie jakich przesłanek wnioskuje, iż zobowiązana spółka faktycznie nadal prowadzi działalność w K. i że nadal posiada tam majątek, z którego możliwa byłaby egzekucja. Dość ogólnikowo jedynie zarzuca brak poszukiwania takiego majątku. Na marginesie zwrócić należy uwagę, że wierzyciel, zarzucający organowi egzekucyjnemu nieskuteczność działań zmierzających do ustalenia majątku zobowiązanej spółki i egzekucyjnego wykonania przez spółkę [...] zobowiązania do zwrotu dofinansowania realizacji projektu, sam działał opieszale. Wypowiedzenie umowy o dofinansowanie spółki miało miejsce w dniu 24 września 2012 r. Decyzja nakładająca obowiązek zwrotu wydana została w dniu 15 kwietnia 2013 r. Upomnienie skierowane zostało do spółki [...] w dniu 15 stycznia 2014 r., a tytuł wykonawczy, na podstawie którego prowadzone było postępowanie egzekucyjne, umorzone ostatecznie zaskarżonym postanowieniem, został wystawiony w dniu 19 stycznia 2015 r. i przekazany z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przy piśmie z dnia 19 stycznia 2015 r. Wskazana decyzja z dnia 15 kwietnia 2013 r. dotyczyła dofinansowania udzielonego spółce na podstawie umowy zawartej w dniu 4 grudnia 2009 r., a problemy dotyczące jej realizacji, jak to wynika z uzasadnienia wskazanej decyzji, pojawiły się już sierpniu 2010 r.
W ocenie Sądu w toku postępowania dostatecznie wyjaśniono, że spółka [...] nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie egzekucji tak, aby uzyskać środki przewyższające wydatki egzekucyjne. Z tego względu za zasadne uznać należy zakończenie prowadzonego postępowania poprzez jego umorzenie. Zgodzić się można ze skarżącą, że jak wskazał Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK [...], podjęcie przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego – na zasadzie uznania administracyjnego – w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga oceny, czy egzekucja należności pieniężnej będzie celowa, tzn. wymaga ustalenia, czy koszty egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania. Zaznaczyć jednak trzeba, że jak wynika z ustaleń dokonanych w toku postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem, zobowiązana spółka nie dysponuje jakimkolwiek majątkiem. Z tego względu dokonywanie kalkulacji dla porównania kwoty kosztów egzekucyjnych z możliwą do wyegzekwowania kwotą byłoby bezprzedmiotowe.
Oczywistym jest, że organ egzekucyjny, który dokonuje oceny istnienia przesłanek wynikających z art. 59 § 2 u.p.e.a. nie może opierać się na gołosłownym twierdzeniu wierzyciela, że spółka istnieje i że w miejscu poprzednio deklarowanego prowadzenia działalności pozostał jakiś (bliżej nieokreślony i nie wskazany) majątek bądź na takim samym twierdzeniu osób działających w imieniu zobowiązanego. Istnienie podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny ocenia na podstawie dokonanych ustaleń w zakresie sytuacji majątkowej zobowiązanego na dzień podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Taka ocena w sprawie, zdaniem Sądu, została dokonana i dawała pełne podstawy do uznania prowadzonego postępowania egzekucyjnego za bezskuteczne i do jego umorzenia. Podkreślić trzeba, że - jak słusznie wskazał organ odwoławczy - wszelkie zmiany stanu faktycznego świadczące o ujawnieniu majątku lub źródła dochodu zobowiązanego i umożliwiające prowadzenie egzekucji, mogą prowadzić do ponownego wszczęcia egzekucji. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. nie stanowi bowiem ku temu przeszkody. Zgodnie z art. 61 u.p.e.a., w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może bowiem nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.
Wbrew twierdzeniom skarżącej organ odwoławczy nie naruszył przepisów proceduralnych, również tych powołanych w zarzutach skargi. W toku postępowania został zgromadzony kompletny materiał dowodowy, dający podstawę do pełnej analizy okoliczności sprawy i pozwalający na prawidłowe rozstrzygnięcie w obu instancjach. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wszystkie elementy określone w art. 107 § 3 K.p.a., organ przedstawił w nim bowiem ocenę i argumenty, którymi kierował się zajmując takie, a nie inne stanowisko w sprawie. Przedstawione okoliczności przekonują także o braku podstaw do stwierdzenia zarzucanego w skardze naruszenia art. 59 § 2 u.p.e.a.
Powyższe stało się podstawą oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło