I SA/Lu 929/12
PostanowienieWSA w Lublinie2013-01-22
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, uwzględniając jego sytuację materialną i wysokość kosztów postępowania?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ani częściowym. Pomimo schorzeń i kosztów leczenia, jego dochody z emerytury, renty, działalności gospodarczej żony oraz dochód z gospodarstwa rolnego, a także posiadany majątek (służebność domu, nieruchomość rolna), wskazują, że jest w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący W. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał na schorzenia swoje i żony, wysokie koszty leczenia, posiadany majątek (służebność, nieruchomość rolna) oraz dochody z emerytury i renty. Po wezwaniu do uzupełnienia, przedstawił dodatkowe oświadczenia i dokumenty dotyczące sytuacji materialnej i zdrowotnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że jest osobą schorowaną, podobnie jego żona, w związku z czym ponoszą wysokie koszty leczenia i rehabilitacji. W dalszej części wniosku wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a w skład jego majątku wchodzi służebność domu, nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz nieruchomości do rozbiórki bez żadnej wartości. Skarżący podał, iż uzyskuje dochód z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie, natomiast jego żona pobiera rentę w kwocie [...] zł. Wskazał również, że żona ma działalność gospodarczą (prowadzi [...]) i od początku roku jest "na plusie" – ok. [...] zł. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie z dnia 19 grudnia 2012 r. i dokumenty źródłowe dotyczące sytuacji materialnej i zdrowotnej rodziny.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Ciężar dowodu zaistnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. spoczywa na osobie ubiegającej się o uzyskanie tego prawa, wobec czego powinna ona przedstawić argumentację, która potwierdzałaby jej niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania.
Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych.
Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł - § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, opłata sądowa od zażalenia, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 3 i § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Natomiast stawka minimalna ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie niniejszej będzie wynosiła 240 zł netto i 295,20 zł brutto - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Mając na względzie z jednej strony przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną i rodzinną skarżącego, z drugiej zaś strony wielkość obciążeń finansowych w sprawie niniejszej, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym.Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (całkowity brak dochodów lub bardzo niskie dochody, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
Sytuacja materialna skarżącego i jego żony nie należy do szczególnie trudnych. Skarżący i jego żona mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe poprzez ustanowienie dożywotniej służebności osobistej polegającej na prawie współkorzystania z całego budynku mieszkalnego o pow. użytkowej [...] m2 (stanowiącego własność [...] skarżącego), służebność ta obejmuje również korzystanie z budynku garażowego o pow. [...] m2 (akt notarialny z [...] r., informacje uzupełniające o budynkach z dnia [...] r. k-1 i nast. akt adm.). Skarżący posiada także nieruchomość rolną o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. (wg. decyzji płatniczej na podatek rolny za 2012 r.). Skarżący uzyskuje dochód z emerytury w wysokości [...] zł brutto, tj. [...] zł netto (decyzja ZUS z [...] r.), natomiast żona skarżącego pobiera rentę w kwocie [...] zł brutto, tj. [...] zł netto (wg. decyzji ZUS z [...] r.). Dochód z gospodarstwa rolnego należało wyliczyć kierując się wskazaniami art. 18 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) w związku z obwieszczeniem Prezesa GUS z 21 września 2012 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2011 r. (MP.2012.671) biorąc za podstawę wielkość posiadanych gruntów w ha przeliczeniowych. Według cytowanego obwieszczenia dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2011 r. 2.713 zł. Zatem miesięczny dochód skarżącego z posiadanych gruntów rolnych obliczony na podstawie przywołanych przepisów wynosi [...] zł miesięcznie (2,7441 ha przel. x [...] zł = [...] zł /dochód roczny/ : 12 miesięcy = [...] zł). Łączny dochód rodziny z tytułu pobieranych świadczeń i z rolnictwa wynosi miesięcznie [...] zł netto, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi kwotę [...] zł. Zaznaczyć również należy, że dochód z prowadzonej przez żonę skarżącego działalności gospodarczej ([...]), wyniósł ok. [...] zł na datę złożenia wniosku o prawo pomocy licząc od początku roku (informacja skarżącego w rubryce nr 11 urzędowego formularza PPF).
Skarżący wezwany do wykazania stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego nie określił ich wysokości. W piśmie z dnia 19 grudnia 2012 r. stwierdził jedynie, że środki jakie posiadają z żoną nie pozwalają im na właściwe leczenie, ponadto muszą płacić połowę rachunków za gaz, ścieki, wodę, wywóz nieczystości i opał. Według przedstawionych faktur (wystawionych na [...] skarżącego) rachunek za wodę i ścieki wyniósł [...] zł; za gaz – [...] zł; za energię – [...] zł. Połowa tych kosztów przypadająca na skarżącego i jego żonę to kwota [...] zł. Skarżący przedstawił również dwa paragony potwierdzające zakup leków, jeden z dnia 19 marca 2012 r. na kwotę [...] zł; drugi paragon na kwotę [...] zł (data nieczytelna). Porównując wysokość dochodów skarżącego i jego rodziny do wykazanych przez niego kosztów utrzymania stwierdzić należy, że opłacenie kosztów postępowania w sprawie niniejszej, leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącego.
Reasumując powyższe, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło