I SA/Lu 93/09

PostanowienieWSA w Lublinie2009-11-25

Skład orzekający: Danuta Małysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doradca podatkowy wyznaczony do pomocy prawnej z urzędu może otrzymać wynagrodzenie, jeśli nie złożył oświadczenia o nieotrzymaniu zapłaty od strony, zgodnie z wymogami rozporządzenia?
Ratio decidendi
Doradca podatkowy wyznaczony do pomocy prawnej z urzędu nie może otrzymać wynagrodzenia, jeśli nie złożył wymaganego przez rozporządzenie oświadczenia o nieotrzymaniu zapłaty od strony. Brak takiego oświadczenia stanowi materialnoprawną przesłankę odmowy przyznania wynagrodzenia, niezależnie od innych okoliczności postępowania.
Stan faktyczny
Doradca podatkowy M. L., wyznaczona do pomocy prawnej z urzędu dla skarżącej A. B. w sprawie podatku dochodowego, wniosła o przyznanie wynagrodzenia. Referendarz sądowy odmówił przyznania wynagrodzenia, wskazując na brak wymaganego oświadczenia o nieotrzymaniu zapłaty od strony. Doradca podatkowy złożyła sprzeciw, twierdząc, że wymóg został spełniony, ponieważ sąd pytał ją o otrzymanie wynagrodzenia od strony i zasądził koszty postępowania. Sąd uznał, że twierdzenia sprzeciwu są niewiarygodne, a brak wymaganego oświadczenia jest przesłanką odmowy przyznania wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania doradcy podatkowemu M. L. wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 listopada 2009 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok postanawia - odmówić przyznania doradcy podatkowemu M. L. wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Uzasadnienie. Doradca podatkowy M. L., wyznaczona w ramach prawa pomocy do świadczenia pomocy prawnej w sprawie niniejszej skarżącej A. B., od której pełnomocnictwo przedstawiła, pismem z dnia 15 października 2009r. wniosła o przyznanie jej wynagrodzenia. Do pisma załączyła oświadczenie podatkowe zawierające jej dane personalne, numery PESEL i NIP oraz dane właściwego urzędu skarbowego /vide: pismo z załącznikiem, k-92-93 akt sprawy/. Postanowieniem z dnia 15 października 2009r. referendarz sądowy odmówił przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu przez wnioskodawczynię wskazując, że wniosek o przyznanie wynagrodzenia nie zawiera oświadczenia, o którym mowa w § 3 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu /Dz.U. Nr 212, poz.2075/, zwanego dalej rozporządzeniem. Wymienione postanowienie doręczone zostało wnioskodawczyni w dniu 23 października 2009r., zaś dnia 29 października 2009r. wniosła ona sprzeciw /k-104-105/, w którym zakwestionowała prawidłowość rozstrzygnięcia podjętego przez referendarza sądowego. Stwierdziła, że "przed ogłoszeniem wyroku w dniu 9 października 2009r. sąd w pełni realizując ustawową odrębność doradcy w zakresie pouczeń, zadał pytanie doradcy podatkowemu, czy otrzymał jakiekolwiek wynagrodzenie od strony skarżącej – odpowiedzią doradcy było, że nie otrzymał żadnego wynagrodzenia", co – zdaniem wnioskodawczyni – oznacza, że wymóg § 3 ust.2 rozporządzenia został spełniony. Wnioskodawczyni stwierdziła również, że " sąd podczas ogłaszania wyroku w dniu 9 października 2009r., biorąc pod uwagę spełnienie przez pełnomocnika niezbędnych wymogów formalnych dotyczących wniosku o kosztach, zasądził koszty postępowania w tym zastępstwa procesowego doradcy podatkowego w ramach instytucji nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Sąd jednocześnie pouczył doradcę podatkowego o potrzebie złożenia oświadczenia podatkowego /.../". Zgodnie z art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, zaś § 3 rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % kwot wynagrodzenia, o których mowa w § 2, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki doradcy podatkowego /§ 1/ oraz że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części /§ 2/ Wbrew wywodowi sprzeciwu, oświadczenie, o którym mowa w § 3 ust.2 rozporządzenia, nie zostało przez pełnomocnika skarżącej złożone. Nie potwierdza tego twierdzenia treść protokołu z posiedzenia w dniu 9 października 2009r. /k-89/, w czasie którego ogłoszony został wyrok w sprawie niniejszej, a wniosek o sprostowanie bądź uzupełnienie tego protokołu nie był składany. Ponadto, wobec powyższego jedynie na marginesie, zauważyć należy, że twierdzenia sprzeciwu w przedmiotowym zakresie są niewiarygodne. Posiedzenie w dniu 9 października 2009r. wyznaczone było wyłącznie w celu ogłoszenia wyroku, nie było zatem powodu i podstaw, aby sędzia dokonujący tego ogłoszenia zadawał pełnomocnikowi strony pytania lub pouczał go co do kwestii niemających związku z tą czynnością. W ramach przedstawiania ustnych motywów wyroku mógł wprawdzie i powinien był wyjaśnić, co składa się na zasądzoną na rzecz skarżącej kwotę zwrotu kosztów postępowania, jednak ma to jedynie taki związek z wynagrodzeniem za pomoc prawną świadczoną z urzędu przez jej pełnomocnika, że - wobec niewykazania poniesienia tego kosztu przez skarżącą - w kwocie zasądzonej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwota takiego wynagrodzenia nie została uwzględniona. Złożenie oświadczenia, o którym mowa w § 3 ust.2 rozporządzenia, stanowi materialnoprawną przesłankę przyznania wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu. Skoro więc oświadczenie takie nie zostało złożone, to wynagrodzenie nie może być przyznane. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art.260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło