I SA/Lu 940/12
WyrokWSA w Lublinie2013-01-16
Skład orzekający: Halina Chitrosz, Wiesława Achramowicz, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie egzekucyjne, gdy zobowiązany kwestionuje zasadność egzekwowanej należności, powołując się na toczące się postępowanie przed sądem administracyjnym dotyczące postanowienia o nałożeniu grzywny?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie ma obowiązku zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdy kwestionowanie zasadności egzekwowanej należności lub toczące się postępowanie przed sądem administracyjnym dotyczące postanowienia o nałożeniu grzywny nie mieszczą się w enumeratywnie wyliczonych przesłankach zawieszenia postępowania egzekucyjnego określonych w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.Stan faktyczny
Skarżący J. O. wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego grzywny w celu przymuszenia, kwestionując zasadność jej nałożenia i powołując się na toczące się postępowanie przed WSA w Lublinie dotyczące postanowienia o nałożeniu tej grzywny. Organy egzekucyjne odmówiły zawieszenia, wskazując, że podnoszone przez skarżącego argumenty nie mieszczą się w katalogu przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego określonych w ustawie. WSA w Lublinie oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Wiesława Achramowicz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Karolina Orłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia J. O. / dalej zobowiązany/ na postanowienie Naczelnika ... Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] - utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że Naczelnik ... Urzędu Skarbowego otrzymał do egzekucyjnej realizacji wystawiony na zobowiązanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. tytuł wykonawczy z dnia [...] nr [...]. Tytułem tym objęto grzywnę w celu przymuszenia za 2011 r. w kwocie 5.000 zł.
W celu wyegzekwowania należności objętej ww. tytułem wykonawczym organ egzekucyjny dokonał w dniu 25 stycznia 2012 r. zajęcia samochodu osobowego Opel Zafira nr rej. [...], sporządzając na tę okoliczność stosowny protokół.
W dniu 25 stycznia 2012 r. doręczono zobowiązanemu również odpis tytułu wykonawczego.
Wnioskiem z dnia 3 lutego 2012 r. zobowiązany wystąpił o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, podnosząc w nim głównie kwestie dotyczące zasadności egzekwowanej w niniejszej sprawie grzywny w celu przymuszenia.
Po rozpatrzeniu wniosku Naczelnik ... Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] znak [...], odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie, w którym podważał ponownie zasadność nałożonej na niego grzywny w celu przymuszenia.
Na poparcie swojej argumentacji powołał zawiadomienie Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. oraz postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym L. – Z. z dnia [...] nr [...], którym Komornik Sądowy pozostawił w aktach sprawy tytuł wykonawczy nr Km [...] i zakończył postępowanie egzekucyjne prowadzonego na jego podstawie.
Po rozpatrzeniu ww. zażalenia organ nadzoru postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika ... Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...].
Następnie organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 20 lipca 2012 r. nr [...] dokonał skutecznego zajęcia prawa majątkowego w postaci nadpłaty podatku dochodowego za 2011 r.
Pismem z dnia 31 lipca 2012 r. zobowiązany ponownie złożył wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w związku z otrzymanym odpisem zawiadomienia o zajęciu nadpłaty w podatku dochodowym za 2011 r., podnosząc odmienne argumenty niż w rozpatrzonym wniosku z dnia 3 lutego 2012 r. W uzasadnieniu wniosku powoływał się na złożoną do WSA w Lublinie skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Twierdził, iż prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest przedwczesne ze względu na możliwość uchylenia postanowienia WINB w L przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Po rozpatrzeniu ww. wniosku Naczelnik ... Urzędu Skarbowego odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr[...].
Na to postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie, w którym ponownie podważa zasadność nałożonej na niego grzywny w celu przymuszenia. Podnosił, że całe postępowanie administracyjne jest niezgodne z prawem, a podniesione argumenty, w postępowaniach odwoławczych nie zostały uwzględnione. Zawieszenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego może nastąpić na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 ustawy egzekucyjnej.
Rozpatrując zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego polega na przerwaniu - na czas określony - biegu tego postępowania, w związku z wystąpieniem przeszkód w jego dalszym prowadzeniu. Zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód.
Zgodnie z art. 56 § 1 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:
1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej,
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego,
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i brak jego przedstawiciela ustawowego,
4) na żądanie wierzyciela,
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Interpretacja powyższego przepisu pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż wylicza on w sposób enumeratywny okoliczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego i wyczerpująco reguluje omawianą instytucję prawa. Organ egzekucyjny jest przy tym związany treścią tej normy prawa, co oznacza, że nie pozostawia ona swobody wyboru co do zawieszenia, czy odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli zachodzi którakolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania. Z drugiej zaś strony w razie niewystąpienia żadnej ze wskazanych przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie może zawiesić postępowania.
Przedstawiana zarówno we wniosku, jak i zażaleniu argumentacja nie mieści się w katalogu okoliczności skutkujących zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Nie wywierają bowiem w tym zakresie żadnego skutku podnoszone kwestie dotyczące zasadności dochodzonej w sprawie grzywny w celu przymuszenia. Nie jest możliwe badanie w toku egzekucji przez Dyrektora Izby Skarbowej kwestii związanych z zasadnością obowiązku podlegającego egzekucji, gdyż zgodnie z art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Odnosząc się do argumentów zażalenia zawiązanych z wniesioną skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ zauważył, że zgodnie z art. 61 § 1 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t Dz. U. z 2012 r.1270 z późn. zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, natomiast zgodnie z § 2 pkt 1 tej ustawy w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie, organ wydający ww. rozstrzygnięcie może wstrzymać z urzędu lub na wniosek strony skarżącej, ich wykonanie w całości lub w części. Jak wynika z akt sprawy, na dzień wydania tego postanowienia organ egzekucyjny nie otrzymał stosownych żądań od wierzyciela. Nie zachodzi więc w tym przypadku przesłanka z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, dlatego organ egzekucyjny jest zobowiązany do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Nie jest również uzasadnione twierdzenie, iż argumentacja powołana w przedmiotowym zażaleniu wyczerpuje przesłankę zawieszenia postępowania egzekucyjnego wskazaną w art. 56 § 1 pkt 5 ustawy egzekucyjnej. Zobowiązany nie powołuje bowiem konkretnej ustawy i przepisu, do którego odwołuje pkt 5, a który wskazywałby na obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie.
Ponieważ żadna z okoliczności wskazanych w art. 56 § 1 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie miała miejsca, odmowa zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. tytułu wykonawczego nr [...] jest zasadna.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. O. nie precyzują zarzutów wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi podnosił, że we wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego przedstawił stosowne wnioski dotyczące bezpodstawności wydania postanowienia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L., jako przedawnionego. Postępowanie administracyjne nie zostało zakończone, bowiem toczy się postępowanie przed WSA w Lublinie z jego skargi pod kątem uchylenia wydanego postanowienia i umorzenia postępowania. Ponadto przed sądem powszechnym toczy się sprawa o podział majątku nabytego po zmarłym St. S. W ocenie skarżącego, spełnione zostały przesłanki wskazane w art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wobec czego jego wniosek powinien być rozpatrzony pozytywnie. Podkreślał, że w prowadzonym postępowaniu obie instancje w ogóle nie odniosły się do przedstawionych dowodów, że postanowienie organów budowlanych zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu
W piśmie z dnia 9 stycznia 2013r. skarżący podtrzymał argumentację zawartą w skardze wnosząc o uchylenie "decyzji Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w kwocie 5.000 zł (k.-22-23)..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie zgodne jest z prawem.
Przede wszystkim podkreślić należy, że w sprawie niniejszej ocenie pod kątem legalności (zgodności z prawem) podlega postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika ... Urzędu Skarbowego z dnia [...]. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, którym organ nie uwzględnił wniosku skarżącego o zawieszenie tego postępowania,.
Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 22 grudnia 2011r. wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne. W celu wyegzekwowania należności objętych tym tytułem wykonawczym organ egzekucyjny w dniu 25 stycznia 2012r. doręczył zobowiązanemu – J. O. odpis tytułu wykonawczego oraz dokonał zajęcia samochodu osobowego Opel Zafira nr rej. [...]
We wniosku z dnia 3 lutego 2012r. skarżący wnosił o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i treść tego wniosku zakreślała przedmiot rozstrzygnięcia organów administracji.
Trafnie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu, że instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego uregulowana jest w art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t.Dz.U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.)
W myśl tego przepisu, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu :
1/ w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej
2/ w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;
3/ w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i barku jego przedstawiciela ustawowego;
4/ na żądanie wierzyciela;
5/ w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego wiąże się więc z wystąpieniem okoliczności uzasadniających czasową przerwę w prowadzonym postępowaniu, które z zasady nie mają charakteru trwałego, a pojawiły się już w toku postępowania egzekucyjnego. Ujawnienie podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania ( "postępowanie... ulega zawieszeniu"). Ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego następuje wg stanu rzeczy z chwili rozpatrywania wniosku przez organ egzekucyjny.
Trafna jest ocena zawarta w zaskarżonym postanowieniu, że w przepisie art. 56 § 1 pkt 1-4 ustawy egzekucyjnej wskazano cztery kategorie podstaw zawieszenia postępowania egzekucyjnego, z których żadna w sprawie niniejszej nie zachodziła, czego skarżący w skardze nie kwestionuje.
Skarżący w skardze odwołuje się do treści art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w myśl którego, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w innych przypadkach przewidzianych w ustawach, nie wskazując jednak, z jakich ustaw wywodzi swoje stanowisko.
Trafnie wskazał również organ odwoławczy, że kwestia wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie nie ma wpływu na ocenę okoliczności wskazanych w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o tyle, że skarżący nie przedstawił orzeczenia, o którym mowa w art. 61 § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i na takie się nie powoływał.
Skarżący w istocie kwestionuje zasadność wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. postanowienia o nałożeniu grzywny, które było podstawa wystawienia tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja należności nim objętej ( grzywna w celu przymuszenia w kwocie 5.000 zł).
Prawidłowo jednak wskazał organ odwoławczy, że kwestia związana z zasadnością obowiązku podlegającego egzekucji nie mogła być przedmiotem badania w niniejszej sprawie, a to z uwagi na treść art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, z którego wynika, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Na koniec należy odnieść się do wniosku skarżącego, zawartego w piśmie z dnia 9 stycznia 2013 r., złożonym do Sądu w odniesieniu do odpowiedzi organu na skargę, w którym skarżący wnosi "o uchylenie w całości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nałożenia grzywny w wysokości 5.000 zł".
W tym względzie wskazać należy na treść art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej: "P.p.s.a.", zgodnie z którym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten umożliwia sądowi, w celu usunięcia naruszenia prawa, sięgnięcie do innych aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, objętej skargą. Uregulowanie zawarte w tym przepisie daje więc sądowi możliwość rozszerzenia zakresu kontroli poza zaskarżone akty lub czynności , o ile mieszczą się one w granicach danej sprawy.
Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, ani postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie jest aktem wydanym w granicach sprawy, której przedmiotem jest zawieszenia postępowania egzekucyjnego i nie może być na podstawie art. 135 P.p.s.a., objęte kontrolą Sądu w sprawie skargi na zaskarżone postanowienie. Stąd podnoszone przez skarżącego argumenty, które w jego ocenie, wskazują na bezzasadność postanowienia nakładającego grzywnę nie mogą mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, skoro zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło