I SA/Lu 943/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi L. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie opisu i oszacowania nieruchomości w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, L. G. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącą wniosku oraz nadesłanych dokumentów wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe chociaż zamieszkuje z byłym mężem (rozwód orzeczono w 1982 r.), który zajmuje jeden pokój. Dochód skarżącej stanowi emerytura w wysokości 1.170, 31 zł brutto miesięcznie. Skarżąca jest właścicielem mieszkania w L. o pow. 70 m² oraz garażu o pow. 20,25 m², nieruchomości zabudowanej pensjonatem w stanie surowym o pow. 600 m² położonej w N., nieruchomości rolnej o pow. 0,84 ha fiz. (1,14 ha przelicz.) położonej w N., nieruchomości gruntowej o pow. 0,62 ha położonej w Ś. zabudowanej budynkiem magazynowym o pow. 1547 m² oraz dwóch zabudowanych działek przy ul. C. w L. o pow. 34,65 m² i 155,25 m². Skarżąca nadmieniła, że wskazane nieruchomości są zajęte tytułem zabezpieczenia nieuiszczonych należności publiczno-prawnych. Skarżąca przedłożyła także rachunki za media, usługi telekomunikacyjne, telewizję kablową, mieszkanie oraz nakazy płatnicze podatków od wskazanych wyżej nieruchomości. Postanowieniem z dnia 23 września 2013 r. referendarz sądowy odmówił L. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W sprzeciwie skarżąca wskazała, że w WSA w Lublinie toczy się obecnie osiem spraw, a urząd skarbowy prowadzi egzekucję z całego jej majątku. Podniosła, że jest schorowaną osobą w podeszłym wieku, co powoduje konieczność zakupu dodatkowych leków. Skarżąca podkreśliła, że postępowanie w jej sprawie toczy się już dziewiąty rok, a w związku z wielością spraw, które toczą się przed WSA nie będzie w stanie ponieść kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej: "ppsa", wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca zawnioskowała o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania istnienia przesłanki uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa więc na stronie postępowania, a jednocześnie ustawodawca wskazuje, że chroni jedynie środki utrzymania koniecznego strony i jej rodziny, stąd obowiązkiem wnioskującej o zwolnienie strony postępowania jest poczynienie wszelkich nienaruszających koniecznego utrzymania oszczędności w celu wywiązania się z obowiązku uiszczenia należnych kosztów sądowych . Zgodnie z art. 252 § 1 i § 2 ppsa, strona wnioskująca o zwolnienie od opłat sądowych powinna we wniosku złożyć oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym niezbędne dla wykazania, że pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym członkowie rodziny nie dysponują środkami ponad niezbędne dla koniecznego utrzymania. Przedstawienie dokładnych i rzetelnych danych o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach jest istotne o tyle, że instytucja przyznania prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich (bezrobotnych, bez prawa do zasiłku, samotnych, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku), że ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. To rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, obok wiarygodnego wykazania wydatków, także wiarygodnego wykazania rzeczywiście uzyskiwanych dochodów i dopiero zestawienie przedstawionych we wskazanym zakresie informacji stanowi podstawę do prawidłowej oceny, czy w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie sądu, skarżąca z tego obowiązku się nie wywiązała, a przedstawiona przez nią sytuacja majątkowa jest niepełna i niewiarygodna. Tym samym brak podstaw do oceny, że skarżąca znajduje się w sytuacji uzasadniającej skorzystanie z pomocy państwa w pokryciu kosztów sądowych. Skarżącą wykazała, że jedyne jej źródło utrzymania stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 1.170,31 zł brutto oświadczając jednocześnie, że oprócz stałych miesięcznych wydatków (media, czynsz, leki) ponosi koszty z tytułu opłat podatków od zajętych nieruchomości, które jak wynika z przedłożonych dokumentów są wysokie, co już uzasadnia uznanie za niewiarygodne wyjaśnienia skarżącej, co do faktycznej wysokości uzyskiwanych dochodów. Jak bowiem wynika z decyzji wymiarowej nr [...] dotyczącej podatku od nieruchomości za 2013 r., skarżąca jest zobowiązana do zapłaty kwoty 13.329 zł, a saldo na początek 2013 r. wynosi 0 zł. Ponadto skarżąca przedłożyła decyzję wymiarową nr 25/14 za podatek rolny na 2013 r., z kwotą do zapłaty 140 zł i saldem na początek 2013 r. 0 zł. Przedłożyła także kserokopię poleceń przelewu z 11 marca 2013 r., z tytułu I raty podatku od nieruchomości (za udział w drodze) w kwotach: 44,28 zł i 45,23 zł oraz II raty tego podatku w kwotach 44, 28 zł i 45, 23 zł. Skarżąca uiszcza także zaliczki za opłaty eksploatacyjne za nieruchomość przy ul. C. w L., a jak wynika z przedłożonych dokumentów od stycznia do maja 2013 r., zaksięgowano z tego tytułu wpłaty w łącznej kwocie 1.902, 60 zł. Skarżąca dołączyła także szereg faktur z apteki z 2012 i 2013 r. Kwoty widniejące na fakturach wskazują, że w okresie od stycznia do sierpnia 2013 r., skarżąca przeciętnie miesięcznie na zakup leków wydawała około 180 zł. Ponadto w świetle przedłożonych dokumentów skarżąca ponosi co dwa miesiące opłaty za gaz ok. 40 zł i energię elektryczną ok. 130 zł, a co miesiąc za: telefon komórkowy ok. 30 zł, telefon stacjonarny ok. 93 zł i telewizję ok. 32 zł. W ocenie sądu, w świetle powyższego, skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej, poziomu uzyskiwanych środków finansowych, w sposób wyczerpujący i odpowiadający rzeczywistości, a zawarte we wniosku informacje wydają się być jedynie fragmentaryczne i koncentrują się na konieczności ponoszenia wydatków, które, jak wynika z przedłożonych dokumentów, w znacznej mierze nie mają pokrycia w wykazanych dochodach. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, nie jest przekonujące twierdzenie, że skarżąca nie będzie w stanie ponieść kosztów sądowych, które w tej, jak i w pozostałych czterech nieobsądzonych jeszcze sprawach nie są zbyt wysokie (wpisy od skarg wynoszą po 100 zł, a pozostałe koszty każdorazowo też nie przekroczą takiej samej kwoty). Ponadto nie bez znaczenia dla oceny zaistnienia przesłanek przyznania stronie prawa pomocy jest fakt, że skarżąca posiada znaczny majątek. Skarżąca nie wykazała przy tym, że w zawiązku z działaniami podejmowanymi przez organy podatkowe w ramach prowadzonych czynności egzekucyjnych (zajęcie nieruchomości) czerpanie jakichkolwiek pożytków z tych nieruchomości jest niemożliwe. Wobec powyższego, na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.