I SA/Lu 944/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer po rozpoznaniu w dniu 17 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opisu i oszacowania nieruchomości w zakresie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego dotyczącego odmowy przyznania prawa pomocy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, L. G. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącą wniosku oraz nadesłanych dokumentów wynika, że prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe mimo, że w jej mieszkaniu przebywa również były mąż (rozwód w 1982 r.), który zajmuje jeden pokój. Dochód skarżącej stanowi emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie 901,91 zł netto (1.170, 31 zł brutto) miesięcznie. W zakresie majątku wskazała, że jest właścicielem mieszkania w Lublinie o pow. [...] oraz garażu o pow. [...] nieruchomości zabudowanej pensjonatem w stanie surowym o pow. [...] położonej w N., nieruchomości rolnej o pow. [...] fiz. (1,14 ha przelicz.) położonej w N., nieruchomości gruntowej położonej w Ś. zabudowanej budynkiem magazynowym oraz dwóch zabudowanych działek przy ul. [...] w L. o pow. [...] i [...] Skarżąca nadmieniła, że wskazane nieruchomości są zajęte tytułem zabezpieczenia nieuiszczonych należności publiczno-prawnych. Skarżąca przedłożyła także rachunki za media, usługi telekomunikacyjne, telewizję kablową, mieszkanie oraz nakazy płatnicze podatków od wskazanych wyżej nieruchomości. Postanowieniem z dnia 23 września 2013 r. referendarz sądowy odmówił L. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazała, że w WSA w Lublinie toczy się obecnie osiem spraw, a urząd skarbowy prowadzi egzekucję z całego jej majątku. Podniosła, że jest osobą w podeszłym wieku, jest schorowana co powoduje konieczność zakupu dodatkowych leków. Skarżąca podkreśliła, że postępowanie w jej sprawie toczy się już dziewiąty rok, a w związku z wielością spraw, które toczą się przed WSA nie będzie w stanie ponieść kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek skarżącej, będącej osobą fizyczną, zawiera żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie przy tym z drugim z wymienionych przepisów przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle powyższego, wnioskując o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym strona zobowiązana jest przekonująco wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Winno to nastąpić przez przedstawienie dokładnych i rzetelnych danych o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach w oświadczeniu zawartym w formularzu urzędowym PPF (por.: art. 252 § 1 i 2 P.p.s.a.), a także w dodatkowych oświadczeniach i dokumentach. Jest to istotne, gdyż instytucja prawa pomocy ma służyć zapewnieniu dostępu do sądu osobom (podmiotom) ubogim, które rzeczywiście nie są w stanie ponieść ciężaru finansowego związanego z prowadzeniem sprawy przed sądem administracyjnym. Zdaniem Sądu, dane podane przez skarżącą w niniejszej sprawie nie dają podstaw do stwierdzenia, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, bowiem przedstawiane przez nią dane o jej sytuacji materialnej są niepełne i niewiarygodne. Przede wszystkim, za niewiarygodne uznać należy wyjaśnienia skarżącej odnośnie jej dochodów zważywszy na poziom deklarowanych wydatków. Z oświadczenia złożonego na druku PPF wynika, że skarżąca z tytułu emerytury i dodatku pielęgnacyjnego uzyskuje łączną kwotę 901,91 zł netto miesięcznie, co stanowi jak twierdzi skarżąca jedyne jej źródło utrzymania. Nie wyjaśniła jednak w sposób przekonujący źródeł finansowania wydatków, które wynikają z przedłożonych dokumentów i jednocześnie przewyższają wykazany przez nią dochód. Nie jest bowiem przekonujące twierdzenie, że skarżąca nie będzie w stanie ponieść kosztów sądowych, (które jak to zauważył referendarz sądowy nie są zbyt wysokie w niniejszej sprawie na tym etapie sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 100 zł), a z przedłożonych dokumentów wynika, że jest zobowiązana do ponoszenia znacznych kosztów związanych chociażby z podatkiem od posiadanych nieruchomości, które najprawdopodobniej reguluje, gdyż saldo na początek 2013 r., wynosi 0 zł. Jak wynika z decyzji wymiarowej nr 8967 dotyczącej podatku od nieruchomości za 2013 r., skarżąca jest zobowiązana do zapłaty kwoty 13.329 zł, a saldo na początek 2013 r. wynosi 0 zł; decyzja wymiarowa nr 25/14 za podatek rolny za 2013 r., do zapłaty 140 zł, a saldo na początek 2013 r., wynosi 0 zł. Przedłożyła także kserokopię poleceń przelewu z 11 marca 2013 r., z tytułu I raty podatku od nieruchomości (za udział w drodze) w kwotach: 44,28 zł i 45,23 zł oraz II raty tego podatku w kwotach 44, 28 zł i 45, 23 zł. Skarżąca uiszcza także zaliczki za opłaty eksploatacyjne za nieruchomość przy ul. [...] w L. , jak wynika z przedłożonych dokumentów od stycznia do maja 2013 r., zaksięgowano z tego tytułu wpłaty w łącznej kwocie 1902, 60 zł. Skarżąca dołączyła także szereg faktur z apteki z 2012 i 2013 r. Kwoty widniejące na fakturach wskazują, że skarżąca przeciętnie od stycznia do sierpnia 2013 r., wydawała miesięcznie około 180 zł na ten cel. Powyższe w świetle przedłożonych dokumentów dotyczących płatności za gaz ok. 40 zł co dwa miesiące, energię elektryczną ok. 130 zł co dwa miesiące, telefon komórkowy ok. 30 zł, telefon stacjonarny ok. 93 zł i telewizję ok. 32 zł wskazuje, że w rzeczywistości znajduje się w sytuacji materialnej, w której uzyskuje czy posiada wyższe kwoty środków finansowych, niż to co wykazuje przy ubieganiu się o przyznanie prawa pomocy w tym postępowaniu sądowym. Podsumowując, z analizy twierdzeń skarżącej wynika, że nie przedstawiła ona swojej sytuacji materialnej, poziomu uzyskiwanych środków finansowych, w sposób wyczerpujący i odpowiadający rzeczywistości. Zawarte we wniosku informacje wydają się być jedynie fragmentaryczne i koncentrują się na konieczności ponoszenia wydatków, które w znacznej mierze nie mają pokrycia w wykazanych dochodach. Powyższego nie zmienia również fakt złego stanu zdrowia skarżącej, który Sąd oceniając wniosek miał także na uwadze. Jednak w świetle deklarowanych wydatków i uzyskiwanych dochodów twierdzenia skarżącej dotyczące jej sytuacji materialnej, należało uznać za niewiarygodne. Tym samym sytuacja zdrowotna skarżącej nie zmieniła oceny Sądu, odnośnie jej zdolności płatniczych. Skoro to rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa, to wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, obok wiarygodnego wykazania wydatków, także wiarygodnego wykazania rzeczywiście uzyskiwanych dochodów. Dopiero zestawienie przedstawionych we wskazanym zakresie informacji stanowi podstawę do prawidłowej oceny, czy w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione w niniejszej sprawie dokumenty wskazują, że skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny swojej rzeczywistej sytuacji materialnej w zakresie uzyskiwanych czy posiadanych środków, skupiając się jedynie na jej wybranych fragmentach. Sytuacja taka, co do zasady wyklucza prawidłowe stwierdzenie istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy i w konsekwencji wyklucza zasadne przyznanie tego prawa. Wobec powyższego, skoro skarżąca nie wykazała, że zachodzi wskazana w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka do przyznania jej prawa pomocy, należało orzec jak na wstępie.