I SA/Lu 952/16
WyrokWSA w Lublinie2017-03-03
Skład orzekający: Danuta Małysz, Wiesława Achrymowicz, Krystyna Czajecka-Szpringer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protokół zajęcia i odbioru ruchomości w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym jest prawidłowy, jeśli nie zawiera informacji o tym, kto sprawuje dozór nad zajętymi ruchomościami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że protokół zajęcia i odbioru ruchomości narusza przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) przez brak informacji o tym, kto sprawuje dozór nad zajętymi ruchomościami. Przepisy te wymagają wskazania, czy ruchomości pozostawiono pod dozorem zobowiązanego, czy oddano pod dozór innej osoby, lub czy zostały objęte dozorem organu egzekucyjnego. Brak takiej informacji skutkuje wadliwością czynności egzekucyjnych.Stan faktyczny
Spółka H. złożyła skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu i odbiorze ruchomości (automatów do gier). Skarżąca zarzuciła m.in. błędne oznaczenie wierzyciela w protokole oraz brak wyjaśnienia, czy zajęte ruchomości stanowią własność spółki. Organy egzekucyjne utrzymały w mocy postanowienie o oddaleniu skargi, uznając czynności za prawidłowe. WSA uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając naruszenie przepisów dotyczących dozoru nad zajętymi ruchomościami.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. P. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. na rzecz H. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 marca 2017 r. sprawy ze skargi H. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. na rzecz H. z siedzibą w W. [...] zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2016 r., wydanym po rozpatrzeniu zażalenia H. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. P. z [...] lipca 2016 r. oddalające skargę na czynności egzekucyjne.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia przedstawiony został następujący stan sprawy:
Dyrektor Izby Celnej w W. prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego numer [...], obejmującego karę pieniężną nałożoną na zobowiązanego - H. F. P. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (spółka, skarżąca) orzeczeniem z [...] czerwca 2015 r. Pismem z 9.02.2016 r. organ ten przesłał Dyrektorowi Izby Celnej w B. P., jako organowi rekwizycyjnemu, odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego celem dokonania czynności rekwizycyjnych w zakresie dokonania zajęcia, odbioru i sprzedaży automatów do gier.
28.04.2016 r. pracownik organu rekwizycyjnego, w obecności osób odpowiedzialnych za prowadzenie magazynu depozytowego Urzędu Celnego w Z., dokonał zajęcia ruchomości w postaci 3 sztuk urządzeń do gier, z której to czynności sporządzono protokół zajęcia i odbioru ruchomości. Zajęte ruchomości pozostawiono w magazynie depozytowym. Odpis protokołu zajęcia i odbioru ruchomości doręczono spółce 3.06.2016 r.
Na opisane czynności egzekucyjne zajęcia i odbioru ruchomości spółka złożyła skargę, w której zarzuciła naruszenie art.67 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz.599 ze zm.), w brzmieniu mającym w sprawie zastosowanie zwanej dalej "u.p.e.a.", przez błędne określenie wierzyciela w protokole dokonanych czynności.
Postanowieniem z [...] lipca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w B. P. oddalił skargę na czynności egzekucyjne.
We wniesionym zażaleniu spółka zarzuciła naruszenie art.67 § 2 pkt 1 w związku z § 4 u.p.e.a. przez błędne oznaczenie wierzyciela, a także art.67 § 2 pkt 4 u.p.e.a. przez niewłaściwe określenie tytułu wykonawczego, bowiem wobec spółki nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w S. o numerze podanym w protokole. W konsekwencji, w ocenie spółki, doszło również do naruszenia art.32 w związku z art.15 u.p.e.a. przez dokonanie czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego i z brakiem poszanowania zasady upomnienia. Niezależnie od tego spółka podniosła, że prowadzenie egzekucji z zajętych ruchomości jest niedopuszczalne, gdyż nie stanowią one własności spółki.
Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że postanowienie to zostało wydane w ramach rekwizycji, stosownie do art.31 § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a., zaś materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art.54 u.p.e.a. Podniósł, że w niniejszej sprawie organ rekwizycyjny zastosował egzekucję z ruchomości, która jest jednym ze środków egzekucyjnych wymienionych w art.1a pkt 12 lit.a u.p.e.a., podejmując czynności zgodnie z procedurą określoną w art.97 u.p.e.a. Wskazał, że stosownie do art.98 § 1 i 2 u.p.e.a. zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego, protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie, a odpis protokołu zajęcia doręcza się zobowiązanemu (wraz z odpisem tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony).
Zdaniem organu II instancji, sporządzony przez organ rekwizycyjny 28.04.2016 r. protokół zajęcia i odbioru ruchomości w postaci 3 sztuk urządzeń do gier pod względem formalnym jest prawidłowy i zawiera w swej treści wszystkie wymagane prawem elementy oraz został sporządzony na prawidłowym druku. Na protokole widnieje podpis pracownika, który dokonał przedmiotowych czynności zajęcia i odbioru ruchomości oraz podpisy świadków w osobach pracowników magazynu depozytowego urzędu celnego, obecnych przy dokonywaniu zaskarżonych czynności egzekucyjnych. Oznaczenie wierzyciela jako: Dyrektor Izby Celnej w W. / Dyrektor Izby Celnej w S., jest prawidłowe.
Organ II instancji wyjaśnił, że Dyrektor Izby Celnej w W. 7.09.2015 r. wystawił tytuł wykonawczy o podanym wyżej numerze, zaś 1.10.2015 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. poz.1494), z mocy którego Dyrektor Izby Celnej w S. został wyznaczony jako właściwy na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem jego wejścia w życie, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy. W tej sytuacji, pomimo że tytuł wykonawczy został wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w W., obecnie wierzycielem tych należności jest Dyrektor Izby Celnej w S. i ten organ jest, zgodnie z art.5 § 1 pkt 4 u.p.e.a., uprawniony do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wymienionych wyżej. Zatem dokonując czynności egzekucyjnych organ egzekucyjny prawidłowo wskazał tytuł wykonawczy o podanym wyżej numerze (wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w W.), na podstawie którego dokonano tych czynności, oraz wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w S.. Organ ten nie wystawił nowego tytułu wykonawczego, gdyż – jak wskazano wyżej – zgodnie z § 3 rozporządzenia z dnia 15 września 2015 r. wszystkie czynności podjęte w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed 1.10.2015 r. pozostają w mocy.
Odnosząc się do twierdzeń o niedopuszczalności zajęcia ruchomości, gdyż nie stanowią one własności zobowiązanego, organ II instancji zauważył, że na potwierdzenie tej okoliczności nie przedstawiono żadnych dowodów. Ponadto wyjaśnił, że tego rodzaju argumenty mogą być podstawą do żądania wyłączenia rzeczy spod egzekucji w myśl art.38 § 1 u.p.e.a.
W podsumowaniu organ II instancji stwierdził, że kwestionowane czynności egzekucyjne zostały dokonane zgodnie z prawem.
Spółka wniosła na powyższe postanowienie skargę, w której zarzuciła naruszenie:
1. art.138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz.23), zwanej dalej "k.p.a.", oraz art.7 i art.77 k.p.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, gdy organ ten nie wyjaśnił, czy ruchomości, których zajęcie planuje, stanowią własność zobowiązanego, a zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności spółki, lecz znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie umów zobowiązaniowych,
2. art.138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 k.p.a. oraz art.67 § 2 pkt 1 w związku z § 4 u.p.e.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, gdy w protokole z czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny błędnie określił wierzyciela,
3. art.6 i art.8 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a. przejawiające się w obciążaniu spółki ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej, z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność zostaje dokonana.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ egzekucyjny (rekwizycyjny) powinien był w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy ruchomości, które planuje zająć, stanowią własność zobowiązanego. Niezależnie od tego skarżąca stwierdziła, że w u.p.e.a. nie wprowadzono upoważnienia dla odpowiedniego ministra, które umożliwiałoby dokonanie w drodze rozporządzenia wyznaczenia jednego dyrektora izby celnej do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu dochodzenia obowiązków wynikających z aktu administracyjnego powołanego w tytule wykonawczym stanowiącym podstawę egzekucji. Zdaniem skarżącej oznacza to, iż rozporządzenie z dnia 15 września 2015 r. zostało wydane bez delegacji ustawowej, co z kolei prowadzi do naruszenia art.92 Konstytucji RP. Ponadto, w ocenie skarżącej, z protokołu nie wynika jednoznacznie, z inicjatywy jakiego wierzyciela czynności zostały dokonane, gdy rolą organu egzekucyjnego jest takie przeprowadzenie czynności egzekucyjnej oraz sporządzenie protokołu, aby zobowiązany nie mógł mieć żadnych wątpliwości, który obowiązek czynnością tą jest egzekwowany, na jakiej podstawie oraz z inicjatywy jakiego wierzyciela. Tym bardziej, gdy czynność egzekucyjna dokonywana jest bez udziału zobowiązanego.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
W sprawie pozostaje poza sporem, że zajęcie ruchomości oraz odbiór zajętej ruchomości w toku egzekucji administracyjnej są czynnościami egzekucyjnymi, których zgodność z prawem może być kwestionowana przez zobowiązanego skargą na czynności egzekucyjne, przewidzianą w art.54 § 1 u.p.e.a. Skarga taka, jak trafnie wyjaśnione zostało w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, ma charakter subsydiarny w tym sensie, że służy na czynności wykonawcze podejmowane w toku postępowania egzekucyjnego, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany przepisami u.p.e.a., i nie mogą być w niej skutecznie podnoszone zarzuty, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia.
W stanie niniejszej sprawy, wnosząc skargę na udokumentowane protokołem z 28.04.2016 r. czynności zajęcia i odbioru ruchomości zobowiązany zarzucił, że w protokole tym jako wierzyciela wymieniono organ, który nie jest wierzycielem.
Z art.67 § 1 w związku z art.1a pkt 12 lit.a u.p.e.a. wynika, że podstawę zastosowania egzekucji z ruchomości stanowi protokół zajęcia i odbioru ruchomości, sporządzony według urzędowego wzoru, stosownie zaś do § 4 art.67 u.p.e.a. protokół zajęcia i odbioru ruchomości zawiera treść określoną w § 2 pkt 1, 4-6 i 9 oraz w art. 53 § 1 pkt 5, a ponadto:
1) wyszczególnienie zajętych ruchomości z podaniem ich ilości, rodzaju jednostki miary i wartości szacunkowej ruchomości, jeżeli jej oszacowanie nie zostało zastrzeżone dla biegłego skarbowego;
2) adnotację, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a także które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera;
3) pouczenie zobowiązanego o skutkach zajęcia ruchomości i przysługującym mu prawie zaskarżenia w postaci zgłoszenia zarzutów;
4) pouczenie dozorcy o skutkach przyjęcia ruchomości pod dozór.
Zgodnie z powołanymi regulacjami zawartymi w art.67 § 2 u.p.e.a., w protokole powinny znaleźć się: - oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego (pkt 1), - numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, - kwota należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopa odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwota odsetek naliczonych do dnia sporządzenia protokołu, - kwota należnych kosztów egzekucyjnych (pkt 4-6) oraz - data wystawienia protokołu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego i odcisk pieczęci organu egzekucyjnego (pkt 9), zaś art.53 § 1 pkt 5 u.p.e.a. wymaga, aby protokół zawierał także podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów. Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego (art.98 § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a.).
Wbrew poglądom skarżącej, nie narusza przywołanych wyżej przepisów, w tym art.67 § 2 pkt 1 w związku z § 4 u.p.e.a., ani też art.6 i art.8 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a., wpisanie tekstu "Dyr. Izby Celnej w W. / Dyr. Izby Celnej w S." na pierwszej stronie kwestionowanego protokołu zajęcia i odbioru ruchomości, w miejscu przeznaczonym dla oznaczenia organu, który wystawił tytuł wykonawczy stanowiący podstawę czynności, co ma stanowić oznaczenie wierzyciela. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo wyjaśnione zostało, że wejście w życie 1.10.2015 r. powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 15 września 2015 r., zmieniającego rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. poz.565), spowodowało, że wierzycielem (w rozumieniu art.1a pkt 13 u.p.e.a.) egzekwowanej należności stał się, stosownie do art.5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w związku z § 3 rozporządzenia z dnia 15 września 2015 r., Dyrektor Izby Celnej w S.. Jednocześnie postępowanie egzekucyjne toczyło się, niezmiennie, na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego 7.09.2015 r. przez Dyrektora Izby Celnej w W., bowiem - z mocy § 3 in fine rozporządzenia z dnia 15 września 2015 r. - pozostały w mocy wszystkie czynności podjęte w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, a więc także, w szczególności, czynności wystawienia tytułu wykonawczego i skierowania go do egzekucji. Opisane wyżej oznaczenie podmiotu, który wystawił tytuł wykonawczy, oraz podmiotu, który wykonuje zadania wierzyciela egzekwowanej należności, zawarte w kwestionowanym protokole, ocenić zatem należy jako zgodne z prawem, odpowiadające rzeczywistemu stanowi rzeczy i wyczerpujące.
W związku z argumentacją skarżącej dodać należy, że – wbrew jej twierdzeniom - z przepisów u.p.e.a. nie wynikało, który dyrektor izby celnej jest (był) "właściwym dyrektorem izby celnej" w rozumieniu art.5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Zwrócić przy tym należy uwagę, że – odmiennie niż na przykład w pkt 1 art.5 § 1 u.p.e.a. – nie powiązano rozważanego przymiotu "właściwości" z właściwością orzeczniczą, nie sprecyzowano jej też w inny sposób. Sama zaś kwestia właściwości organów Służby Celnej, w tym dyrektorów izb celnych, nie podlegała normowaniu przepisami u.p.e.a. (por. art.1 u.p.e.a.), lecz znajdowała regulację w innych przepisach, w szczególności w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2015 r. poz.990 ze zm.; por. art.1 ust.1, art.2 ust.1 i 2 oraz art.9 ust.1-3 tej ustawy). W tej właśnie ustawie, w jej art.9 ust.2a, przewidziane było upoważnienie dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wyznaczenia, w drodze rozporządzenia, organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, przy uwzględnieniu potrzeby sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarczych potrzeb przedsiębiorców, które stało się ustawową podstawą dla wydania wymienionych wyżej rozporządzeń, zarówno z dnia 15 maja 2012 r., jak i z dnia 15 września 2015 r., co wynika wprost z ich treści.
W zażaleniu na postanowienie organu I instancji skarżąca podniosła ponadto, że zajęte ruchomości nie są jej własnością, a w skardze wszczynającej postępowanie w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej zarzuciła, że organy obu instancji w toku postępowania nie wyjaśniły, czy zajęte ruchomości stanowią własność skarżącej (tj. zobowiązanego), w konsekwencji czego doszło do zajęcia ruchomości, które nie są własnością zobowiązanego, a znajdowały się w jego posiadaniu w ramach stosunków zobowiązaniowych. W związku z tym stwierdzić należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji prawidłowo odwołał się do art.38 § 1 u.p.e.a., stanowiącego, iż podmiot, który nie jest zobowiązanym, a rości sobie prawa do rzeczy, z której prowadzi się egzekucję administracyjną, w tym do zajętej ruchomości (por. art.97 § 1 u.p.e.a.), może wystąpić do organu egzekucyjnego – w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy - z żądaniem wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania, przy czym do czasu uwzględnienia tego żądania dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Podkreślić należy, że skarżąca nie kwestionuje, iż w dacie zajęcia sprawowała władztwo nad zajętymi ruchomościami. Gdy zaś już doszło do zajęcia, to środkiem ochrony prawnej właściwym dla zwalczania zajęcia ruchomości z tego powodu, że osoba trzecia rości sobie do nich prawa, jest właśnie żądanie oparte na art.38 § 1 u.p.e.a. Zatem, zgodnie z subsydiarnym charakterem skargi na czynności egzekucyjne, o jakim była mowa wyżej, nie może być ona w takiej sytuacji skutecznie wykorzystana przez zobowiązanego.
Niezależnie od powyższego, mając na względzie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz.718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stwierdzić należy, że – wbrew stanowisku organów obu instancji – zaskarżone przez skarżącą czynności egzekucyjne, dokumentowane protokołem zajęcia i odbioru ruchomości z 28.04.2016 r., nie zostały dokonane bez naruszenia prawa. Kwestionowany protokół zajęcia i odbioru ruchomości narusza bowiem art.67 § 4 pkt 2 u.p.e.a. przez brak informacji co do tego, kto sprawuje dozór nad zajętymi ruchomościami. Wskazać należy, że zawarta na stronie pierwszej część protokołu "Adnotacja o pozostawieniu zajętych ruchomości pod dozorem", w tym zdanie "Zajęte ruchomości (...) pozostawiono pod dozorem zobowiązanego/oddano pod dozór Pana(i) (...)", nie została wypełniona, jednocześnie zaś wypełniona została strona trzecia protokołu, nosząca tytuł "Protokół odbioru ruchomości", z treści której wynika, że "wyszczególnione w poz.1-3" zajęte ruchomości odebrane zostały od zobowiązanego oraz że pozostawiono je "w magazynie UC Z.". Pomijając w tym miejscu kwestię, iż wskazana trzecia strona protokołu winna być wypełniana i doręczana w razie odbioru zajętych ruchomości czynnością dokonaną odrębnie (pod względem czasowym) od czynności ich zajęcia (por. art.100 § 2 u.p.e.a. i uwaga 1 do tej części formularza), podnieść należy, że stosownie do art.100 § 1 u.p.e.a. poborca skarbowy pozostawia zajętą ruchomość w miejscu zajęcia pod dozorem zobowiązanego lub dorosłego jego domownika albo innej osoby, u której ruchomość zajął, a jeżeli zajęta ruchomość nie może być pozostawiona w miejscu zajęcia, a nie ma innej osoby, której by można było oddać zajętą ruchomość pod dozór, zostanie ona wzięta pod dozór organu egzekucyjnego. Przepisy u.p.e.a. nie przewidują możliwości dokonania zajęcia ruchomości bez pozostawienia ich pod dozorem zobowiązanego albo oddania ich pod dozór innej osoby, ani odbioru zajętych ruchomości od zobowiązanego bez oddania ich pod dozór innej osoby lub objęcia ich dozorem organu egzekucyjnego. Tymczasem z dokumentów sporządzonych przez poborcę skarbowego nie wynika, aby zajęte ruchomości pozostawiono pod dozorem zobowiązanego i nie wynika z nich także, że pozostawiono je pod dozorem innej osoby, chociaż – jak można wnosić z treści zawartych na stronie trzeciej kwestionowanego protokołu zajęcia i odbioru ruchomości – zostały one od zobowiązanego odebrane. Podkreślić należy, że z kwestionowanego protokołu zajęcia i odbioru ruchomości nie wynika także, aby zajęte ruchomości zostały pozostawione pod dozorem organu egzekucyjnego, Urząd Celny w Z. nie jest bowiem organem egzekucyjnym (por. art.19 § 5 u.p.e.a.), a stwierdzenie, że zajęte ruchomości pozostawiono w magazynie tego urzędu, nie przesądza, że są one objęte dozorem organu egzekucyjnego.
Rozpoznając sprawę ponownie organ egzekucyjny winien uwzględnić, że zgodnie z art.67 § 4 pkt 2 w związku z art.100 § 1 (także art.100 § 2) u.p.e.a. protokół zajęcia i odbioru ruchomości musi zawierać wskazanie, które z zajętych ruchomości pozostawiane są pod dozorem zobowiązanego, a jeżeli nie są one pozostawiane pod jego dozorem, to musi wskazywać inną osobę, której oddano je pod dozór albo zawierać stwierdzenie, że zostały one wzięte pod dozór organu egzekucyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.135 p.p.s.a., uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego.
Podstawę orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej stanowią art.200 p.p.s.a. i art.205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust.1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz.1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło