I SA/Lu 957/13

PostanowienieWSA w Lublinie2013-10-23

Skład orzekający: Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący może zostać zwolniony od kosztów sądowych z powodu braku możliwości ich poniesienia bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż skarżący wykazał, że jego sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla minimum warunków socjalnych jego i rodziny. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i stosowane jest tylko w uzasadnionych szczególnymi okolicznościami przypadkach, gdy wnioskodawca nie ma możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący J. H. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w związku z wysokimi kosztami leczenia swoich i żony oraz utrzymania gospodarstwa domowego. Prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną i studiującą córką, nie posiada majątku nieruchomego ani zasobów finansowych, mieszka w wynajętym domu. Dochód rodziny wynosi 1.970,80 zł brutto, a stałe wydatki na utrzymanie domu, leczenie i opał są znaczne. Skarżący wskazał, że sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla minimum socjalnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznał J. H. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a przyznać J. H. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżący złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał na wysokie koszty leczenia schorzeń swoich i żony oraz utrzymania gospodarstwa domowego. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżący może zostać przyznane stronie, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy zaś rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Mając zatem na uwadze powyższe oraz okoliczności przedstawione we wniosku obrazujące sytuację finansową strony skarżącej, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie są podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i studiującą córką. Jednocześnie wykazał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego jak również żadnych zasobów finansowych, zamieszkuje w wynajętym domu o pow. 67 m2. Córka skarżącego jest właścicielem działki rolnej o pow. 0,34 ha. Córka studiuje i nie uzyskuje żadnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu rodziców, zaś koszty jej kształcenia są wysokie. W dalszej części wniosku podał, że na dochód rodziny w łącznej wysokości 1.970,80 zł brutto, składa się jego świadczenie rentowe w kwocie 1.091,39 zł brutto oraz renta żony w kwocie 879,41 zł brutto. Skarżący wykazał również stałe konieczne wydatki na utrzymanie domu, w którym zamieszkuje - woda, ścieki, gaz, energia - łącznie ok. 350 zł miesięcznie, bieżące remonty domu - 100 zł, a także wyjaśnił, iż ponosi duże koszty zakupu opału - ok. 700 zł. Oprócz tego skarżący w związku ze złym stanem zdrowia swoim i żony, ponosi znaczne wydatki na zakup leków (ok. 200 zł), a także inne wydatki związane z leczeniem (płatne badania i wynajem samochodu na dojazdy na lekarzy). Powyższe okoliczności wskazują, iż sytuacja finansowa skarżącego nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło