I SA/Lu 962/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [....] nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2007r. postanawia I. przyznać J.W. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w części przekraczającej kwotę [...] w odniesieniu do każdej opłaty lub wydatku; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym żądanym zakresie. W skardze z dnia 25 lipca 2013r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wymiaru podatku rolnego za 2007r. skarżący J.W. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który powtórzył we wniosku złożonym na formularzu urzędowym PPF. Z oświadczenia o majątku i dochodach złożonego na formularzu PPF oraz dołączonych przez skarżącego dokumentów wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o powierzchni ok. 100 m², stanowiącym współwłasność z siostrą i bratem, w skład jego majątku wchodzą również grunty o powierzchni ok. 3,91 ha. oraz budynki gospodarstwa rolnego (obora, stodoła), także pozostające przedmiotem współwłasności z siostrą i bratem. Skarżący nie posiada żadnych zasobów finansowych, jest osobą chorą (usztywnienie biodra, deformacja kolana), posiada orzeczoną bezterminowo II grupę inwalidzką wraz z koniecznością częściowej pomocy osób drugich w czynnościach codziennych (orzeczenie lekarskie z 27 lipca 1992r.), użytkuje swoją część gospodarstwa, lecz do prac rolnych musi wynajmować osoby trzecie, utrzymuje się z renty w kwocie 1448,05 zł, a do jego stałych wydatków należą wydatki na wodę, wywóz nieczystości, opał, telefon, energię elektryczną, gaz, ubezpieczenie budynków i motoroweru, paliwo oraz zakup leków, butów ortopedycznych i papierosów. Postanowieniem z dnia 27 września 2013r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych każdorazowo ponad kwotę 50 zł, a w pozostałej części wniosek oddalił. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł, w ustawowym terminie, sprzeciw, w którym podniósł, że nie zgadza się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez referendarza sądowego i powołał się na fakt przyznania mu pełnego zwolnienia od kosztów sądowych w innej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wynikającą z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w szczególności jej art.199, zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. W celu zaś zapewnienia dostępu do sądu także podmiotom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie takich kosztów, zawarte zostały w p.p.s.a. przepisy regulujące instytucję prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej na jej wniosek (art.243 § 1 p.p.s.a.). Może być ono przyznane w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (art.245 § 1 i 2 p.p.s.a.) lub w zakresie częściowym – obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art.245 § 1, 3 i 4 p.p.s.a.). Ponieważ skarżący jest osobą fizyczną i wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości). wskazać należy, że zgodnie z art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższego wynika, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, które jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, bowiem tylko takie są chronione przez ustawodawcę. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności nie są wystarczające, uzasadnione jest stwierdzenie, że zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy. Uwzględniając powyższe należy, zdaniem sądu, stwierdzić, że skarżący jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego ponieść w sprawie niniejszej opłaty lub wydatki w wysokości nieprzekraczającej każdorazowo kwoty 50 zł, nawet gdyby okazało się, że zbiega się to w czasie z koniecznością poniesienia opłat lub wydatków także w każdej z pozostałych 5 spraw ze skarg wniesionych przez skarżącego (sygn.akt I SA/Lu 963/13 – I SA/Lu 967/13). Podnieść należy, że skarżący, co sam podał, otrzymuje co miesiąc rentę w kwocie 1448 zł i z kwoty tej pokrywa konieczne wydatki, w tym związane z mieszkaniem i stanem zdrowia, w łącznej kwocie średnio około 800-900 zł (woda, opał, energia elektryczna, gaz do butli, telefon, leczenie i zaopatrzenie ortopedyczne). Nawet więc przy uwzględnieniu ewentualnej konieczności dokonywania zakupów żywności uzupełniających produkty pochodzące z własnego gospodarstwa rolnego i pominięciu ewentualnych środków pieniężnych uzyskiwanych w związku z prowadzoną produkcją rolną stwierdzić należy, że jest on w stanie poczynić nienaruszające koniecznego utrzymania oszczędności dla sfinansowania kosztów sądowych w sprawie niniejszej w zakresie (każdorazowo) kwoty 50 zł. Wobec powyższego, na podstawie na podstawie art.246 § 1 pkt 2 oraz art.245 § 3 i 4 w związku z art.260 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.