I SA/Lu 962/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu [...] marca 2016 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej (organ), po rozpatrzeniu odwołania L. G. (skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] odmawiającą skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy: Ostateczną decyzją z dnia [...] 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] 2005 r., mocą której określone zostało skarżącej zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie [...]zł. Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2006 r. sygn. I SA/Lu 109/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę L. G. na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Następnie skarga kasacyjna od wyroku WSA w Lublinie w sprawie sygn. I SA/Lu 109/06 została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 listopada 2007 r. sygn. II FSK 3/07. Skarżąca w dniu 27 marca 2015 r. wystąpiła do Ministra Finansów o ponowne zbadanie zasadności rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej odnośnie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r., bowiem - jej zdaniem - została obciążona nienależnym podatkiem. Po przekazaniu powyższego pisma według właściwości Dyrektorowi Izby Skarbowej sprecyzowała, że jest to w istocie m.in. wniosek o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji tego organu w przedmiocie określenia jej wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Według skarżącej, w sprawie pojawiły się nowe fakty i dowody, które nie zostały przeanalizowane i wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji przez organy podatkowe w 2005 r., a więc decyzje te naruszają prawo. Natomiast organ, odmawiając skarżącej wszczęcia nadzwyczajnego postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji organu z dnia 29 listopada 2005 r., odwołał się do brzmienia regulacji art. 249 § 1 pkt 1, pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2015.613 ze zm. – o.p.) i uzasadniał, że w nin. sprawie - po pierwsze - upłynął już 5 letni termin do złożenia żądania w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, liczony od jej doręczenia. Decyzja organu z dnia [...] 2005 r. została skarżącej skutecznie doręczona w dniu 5 grudnia 2005 r. Tym samym termin 5 lat, o którym stanowi art. 249 § 1 pkt 1 o.p., w realiach analizowanej sprawy, upłynął z dniem 5 grudnia 2010 r. Po drugie zaś - kwestionowana decyzja organu z dnia [...] 2005 r. była przedmiotem sądowej kontroli legalności i skarga skarżącej, a następnie skarga kasacyjna zostały oddalone. W tych okolicznościach, w cenie organu, zaistniały przesłanki wymienione w art. 249 § 1 o.p., które zobowiązywały go do wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, wprost zgodnie z brzmieniem tej regulacji prawnej. Organ dodał przy tym, że odmowa wszczęcia postępowania stanowi jednocześnie odmowę przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej i dokonywania merytorycznej oceny odnośnie istnienia okoliczności objętych zakresem art. 247 § 1 pkt 1 do pkt 8 o.p. W skardze L. G. domagała się uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej odmawiających jej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji wymiarowej, wydanej w 2005 r. W swojej argumentacji wykazywała, że ostateczna decyzja w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. jest sprzeczna z prawem, podatek został zawyżony o około 100 %. Nie wzięto pod uwagę wszystkich istotnych dokumentów, a w konsekwencji organy podatkowe przyjęły wartość akcji nieodpowiadającą rzeczywistości. Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i jego argumentację, zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Skarżąca, w toku postępowania sądowego, przedstawiła obszerną dokumentację w celu potwierdzenia wyrażanego stanowiska, zgodnie z którym ostateczna decyzja organu z dnia [...] 2005 r. jest sprzeczna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Tryb przewidziany dla stwierdzania nieważności decyzji ostatecznych to jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania podatkowego, uregulowany w art. 247 do art. 252 o.p. Jego wprowadzenie do porządku prawnego należy postrzegać jako wyjątkowe odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, ustanowionej w art. 128 o.p. Zatem nie można mieć uzasadnionych wątpliwości co do tego, że unormowania prawne, ustanawiające przesłanki wszczynania takiego nadzwyczajnego postępowania podatkowego, a w jego rezultacie stwierdzania nieważności decyzji ostatecznych, trzeba intepretować w sposób ścisły, wykluczający naruszenie przede wszystkim art. 128 o.p. Dla wyniku nin. sprawy rozstrzygające znaczenie ma art. 249 § 1 o.p., który stanowi, że organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności: 1) żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub 2) sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4. Wobec jednoznacznego brzmienia art. 249 § 1 pkt 2 o.p. organ w pełni zgodnie z prawem przyjął, że wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nie może prowadzić do wszczęcia omawianego nadzwyczajnego postępowania podatkowego i że należy (w rozumieniu obowiązku) wydać decyzję odmawiająca wszczęcia takiego postępowania z tego powodu, że ostateczna decyzja organu, objęta wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności, była już przedmiotem sądowej kontroli legalności w sprawach sygn. I SA/Lu 109/06 i sygn. II FSK 3/07, w których skarga, a następnie skarga kasacyjna skarżącej zostały oddalone. Ziszczenie się tej przesłanki jest bowiem - wprost zgodnie z brzmieniem art. 249 § 1 pkt 2 o.p. - w pełni wystarczające, aby w sposób uzasadniony odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W tym stanie sprawy nie ma już znaczenia jaki czas upłynął od doręczenia decyzji ostatecznej, z którą skarżąca się nie zgadza. Dla ścisłości trzeba wyjaśnić, że w analizowanej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją opisaną w art. 247 § 1 pkt 4 o.p., gdyż skarżąca nie twierdziła, aby decyzja ostateczna, objęta żądaniem stwierdzenia nieważności, została wydana w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Trzeba również mieć w polu widzenia i ten prawny aspekt nin. sprawy, że przytoczone wyżej unormowanie zawarte w art. 249 § 1 pkt 2 o.p. pozostaje w systemowym powiązaniu przede wszystkim z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie Dz.U.2012.270 ze zm. - p.p.s.a), w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Jednak nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (zastrzeżenie zawarte w art. 134 § 1 p.p.s.a. dotyczące art. 57a tej ustawy zostało dodane w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. i dotyczy ono wyłącznie sądowej kontroli interpretacji indywidualnych). Tym samym ustawodawca opowiedział się za rozwiązaniem, zgodnie z którym prawomocne orzeczenie sądowe oddalające skargę wiążąco przesądza, że skontrolowana przez sąd decyzja nie narusza prawa, tym bardziej w sposób kwalifikowany, a wobec tego nie ma żadnego uzasadnienia dla wszczynania w dalszej kolejności nadzwyczajnego postępowania podatkowego w celu stwierdzenia nieważności takiej decyzji, którą sąd ocenił jako odpowiadającą prawu, a wyrok w tej kwestii jest prawomocny. Podsumowując, w omówionych wyżej okolicznościach analizowanej sprawy decyzja organu, odmawiająca skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej - na którą jej skarga została prawomocnie oddalona w wyniku sądowej kontroli legalności - jak najbardziej odpowiada prawu. Na zakończenie trzeba również zaznaczyć, że organ w swoim postępowaniu prawidłowo zastosował art. 248 § 2 pkt 2 w zw. z art. 221 o.p., przy respektowaniu stanowiska prawnego przyjętego w uchwale sygn. I GPS 2/12 (por. strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych powodów niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.