I SA/Lu 98/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2003 r. do grudnia 2004 r. postanawia: 1. przyznać W. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi powyżej [...], 2. odmówić W. Z. przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2003 r. do grudnia 2004 r. W. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 31). Z treści wniosku wynikało, iż wobec skarżącego od dwóch lat jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wszelkie oszczędności zostały wydane na wymagalne zobowiązania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz koszty sądowe i egzekucyjne. Obecny dochód skarżącego wynosi ok. [...] miesięcznie. Gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i córką. Miesięczny dochód żony wynosi ok. [...] Z kolei miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego oscylują wokół kwoty [...] Ponadto skarżący dysponuje oszczędnościami w kwocie [...] i spłaca zaciągnięty kredyt bankowy, który obciąża jego budżet domowy kwotą 1100 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 22 maja 2009 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie odmówił W. Z. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu referendarz sądowy wskazał, iż z będących w posiadaniu referendarza dokumentów wynika, iż wspólne gospodarstwo domowe wnioskodawcy osiągnęło w 2008 r. przychody w wysokości [...] Zatem przyjmując jedynie to kryterium brak jest przesłanek do stwierdzenia, iż wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponadto nienadesłanie dodatkowych dokumentów tj. wyciągów bankowych uniemożliwiło referendarzowi dokonanie pełnej i rzetelnej analizy sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Od powyższego postanowienia W. Z. wniósł sprzeciw wskazując, iż w zaskarżonym postanowieniu referendarz nie rozpatrzył kwestii możliwości uiszczenia wymaganej kwoty wpisu sądowego, a jedynie ograniczył się do przedstawienia na czym polega instytucja zwolnienia z kosztów. Odpowiadając na zarzut nienadesłania wszystkich żądanych dokumentów, W.Z. podniósł, iż wystarczająco przedstawił swoją sytuację finansową w oświadczeniu majątkowym. Natomiast dołączony wyciąg z rachunku jest najbardziej aktualny i umożliwiał dokonanie oceny jego sytuacji finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., iż zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie częściowym gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy została ustanowiona w celu pomocy tym osobom, których trudna sytuacja majątkowa uniemożliwia poniesienie kosztów, a ewentualne ich uiszczenie wiązałoby się z doznaniem uszczerbku w utrzymaniu swoim lub rodziny. Co istotne, przyznawanie prawa pomocy także w zakresie częściowym ma charakter wyjątkowy i winno być stosowane w szczególnych przypadkach. Na gruncie niniejszej sprawy wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie. Z uwagi na osiąganie dochodu brak jest podstaw do uznania, iż skarżący nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego choćby w częściowym zakresie. Jak wynika ze złożonego oświadczenia majątkowego, miesięczny dochód w rodzinie wynosi ok. [...]. Po odliczeniu stałych miesięcznych kosztów utrzymania [...] do dyspozycji pozostaje kwota [...] Należy podkreślić, że skarżący nie podał innych wydatków niezbędnych dla utrzymania rodziny. Takimi wydatkami w ocenie sądu nie są kwoty wydatkowane na pokrycie rat zaciągniętego kredytu z tej przyczyny, iż nie sposób uznać, iż mają one pierwszeństwo przed wydatkami na rzecz Skarbu Państwa związanymi z postępowaniem sądowym. Jako, że w dyspozycji skarżącego pozostaje kwota [...] miesięcznie, a był on w stanie przewidzieć wysokość i konieczność poniesienia wydatku związanego z wpisem sądowym, tym bardziej, iż skargę złożył w styczniu 2009 r., mógł poczynić stosowne oszczędności. W związku z powyższym w ocenie sądu kwota [...] nie powinna spowodować zagrożenia dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Należy w tym miejscu podkreślić , iż wyliczenie powyższej kwoty zostało dokonane z uwzględnieniem niezbędnych wydatków jakie skarżący wskazał tj. kwoty 1500 zł miesięcznie. W świetle powyższych okoliczności należało orzec jak w sentencji postanowienia.