I SA/Lu 992/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Monika Kazubińska - Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na akt Starosty Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - w zakresie wniosku A. B. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej postanawia: - odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 22 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (WSA) oddalił skargę w niniejszej sprawie. Odpis wyroku z uzasadnieniem skarżący otrzymał w dniu 20 kwietnia 2017 r. (k.75 akt sądowych), a w ostatnim dniu terminu do jego zaskarżenia skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej od ww. wyroku (k.80-81 akt sądowych). Postanowieniami z dnia 23 czerwca 2017 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawo pomocy w sprawie na przewlekłość postępowania przed WSA (k. 91 akt sądowych), jak również w zakresie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie niniejszej oraz ustanowił dla skarżącego radcę prawnego z urzędu (k. 96 akt sądowych). W dniu 7 sierpnia 2017 r. akta sprawy zostały przesłane do NSA w związku ze skargą strony na przewlekłość postępowania przed WSA wraz z informacją o braku wyznaczenia jeszcze przez Okręgową Izbę Radców Prawnych (OIRP) pełnomocnika dla skarżącego (k.114). W dniu 14 sierpnia 2017 r. ORIP poinformowała Sąd, że pełnomocnikiem w niniejszej sprawie został wyznaczony radca prawny M. T. (k.119 akt sądowych). Informacja ta została przesłana w ślad za aktami sprawy do NSA (k.118 akt sądowych). W dniu 28 listopada 2017 r. NSA zwrócił Sądowi I instancji akta sprawy wraz z odpisem orzeczenia z dnia 12 września 2017 r., sygn., akt II GPP 41/17 odrzucającego skargę A. B. na przewlekłości postępowania prowadzonego przed NSA pod sygn. akt II GPP 23/17 i z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt II GPP 23/17 odrzucającego skargę A. B. na przewlekłość postępowania prowadzonego przed WSA pod sygn. akt I SA/Lu 992/16. W dniu 14 grudnia 2017 r. pełnomocnik złożył skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności (koperta k. 159 akt sądowych). W uzasadnieniu wniosku podał, że dniu 14 sierpnia 2017 r., zostało mu doręczone zawiadomienie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 992/16. W czasie pomiędzy datą doręczenia zawiadomienia, a dniem 13 września 2017 r. wielokrotnie kontaktował się telefonicznie i osobiście z czytelnią WSA, w celu uzyskania dostępu do akt sprawy. Zgodnie z informacjami udzielanymi w tym okresie przez pracowników WSA akta sprawy przekazane zostały do NSA w związku ze skargą na przewlekłość postępowania wniesioną przez skarżącego, co wykluczyło możliwość zapoznania się z ich treścią. Pismem z dnia 13 września 2017 r. (k.147 akt sądowych) pełnomocnik skarżącego zwrócił się o udostępnienie akt sprawy oraz umożliwienie sporządzenia ich fotokopii. W odpowiedzi, w dniu 19 września 2017 r. doręczono mu informację o braku możliwości zapoznania się z aktami sprawy z uwagi na przekazanie ich do NSA w dniu 7 sierpnia 2017 r. (k. 148 akt sprawy). Pełnomocnik wyjaśnił, że w okresie od 19 września do 6 grudnia 2017 r. wielokrotnie kontaktował się telefonicznie i osobiście w kwestii dostępności akt sprawy w WSA. Jednak dopiero w dniu 6 grudnia 2017 r. uzyskał informację o zwrocie akt przez NSA i niezwłocznie tj. 7 grudnia 2017 r. zapoznał się z ich treścią i wykonał stosowne fotokopię, a następnie dokonał stosownej czynności procesowej składając skargę kasacyjną. W ocenie pełnomocnika, w okolicznościach analizowanej sprawy, dochował on terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który zgodnie z orzecznictwem należy liczyć od rzeczywistej możliwości jej wniesienia, a zatem dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy, a także nie można mu przypisać winy w niedokonaniu czynności w terminie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 grudnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uzupełnienia braku zostało pełnomocnikowi doręczone w dniu 8 stycznia 2018 r. (k.161 akt sądowych). W dniu 10 stycznia 2018 r. pełnomocnik nadał do Naczelnego Sądu Administracyjnego (k. 169 akt sądowych) przesyłkę zawierającą stosowne oświadczenie. NSA przekazał przedmiotowe pismo Sądowi I instancji w dniu 19 stycznia 2018 r. (k. 170 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia 8 lutego 2018 r. WSA pozostawił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej bez rozpoznania, gdyż w zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił skutecznie dostrzeżonego braku formalnego skargi kasacyjnej, co uniemożliwiło nadanie wnioskowi o przywrócenie terminu dalszego biegu. Zarządzenie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 22 lutego 2018 r. Na zarządzenie nie został wniesiony przewidziany prawem środek zaskarżenia. W dniu 28 lutego 2018 r. pełnomocnik złożył natomiast pismo zatytułowane - wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, z którego treści wynika, że żąda on przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej, stanowiącej element wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego powtórzył argumentację dotyczącą stanu faktycznego sprawy zawartą w pozostawionym bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyjaśnił, że brak formalny skargi kasacyjnej złożonej w dniu 14 grudnia 2017 r. był związany z niemożnością uzyskania jednoznacznej decyzji skarżącego co do tego, czy chce aby skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie czy też zrzeka się jej przeprowadzenia. Po otrzymaniu wezwania pełnomocnik bezzwłocznie tj. 10 stycznia 2018 r. złożył stosowne oświadczenie i nadał je w urzędzie pocztowym, jednak z nieustalonych w sposób jednoznaczny przyczyn, przesyłka została zaadresowana bezpośrednio do NSA. W konsekwencji do sądu właściwego została przekazana dopiero 18 stycznia 2018 r., a więc z uchybieniem wyznaczonego terminu. O fakcie tym pełnomocnik dowiedział się dopiero z uzasadnienia zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87§ 1 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a). Ponadto zgodnie z art. 87 § 2 P.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Rozpoznając wniosek w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że został on złożony w terminie, tj. w ciągu 7 dni od daty doręczenia zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej bez rozpoznania, z treści którego pełnomocnik skarżącego dowiedział się, że uchybił terminowi do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej. Przechodząc natomiast do merytorycznego rozpoznania wniosku stwierdzić należy, że przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 2003r., II SA 4162/01, Monitor Prawniczy 2003, nr 8, s. 340). Przyjęty jako kryterium oceny miernik staranności musi być wyznaczany z uwzględnieniem faktu występowania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Stanowisko takie jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, które przyjmują, że obiektywny miernik staranności, której należy oczekiwać od każdego pełnomocnika należycie dbającego o interesy swojego mandanta, w tym przede wszystkim od profesjonalisty - radcy prawnego będącego pełnomocnikiem strony skarżącej, obejmuje wymóg właściwego zorganizowania pracy, z uwzględnieniem zmian prawnych i faktycznych. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony skarżącej oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego (por postanowienia NSA z dnia 13 lipca 2017 r. sygn. akt I OZ 1084/17, z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt: II OZ 54/11, z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt: II OZ 22/13, z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt: II OZ 703/13, publ. CBOSA). O braku winy w uchybieniu terminu można zatem mówić jedynie wtedy, gdy strona, czy działający w jej imieniu i na jej rzecz pełnomocnik (szczególnie profesjonalny, od którego wymaga się znajomości reguł postępowania sądowego), nie mogą usunąć przeszkody w jego dotrzymaniu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż podniesiona we wniosku o przywrócenie terminu okoliczność nie może świadczyć o braku winy pełnomocnika strony skarżącej w uchybieniu terminu. Nie można bowiem uznać, że błędne nadanie przesyłki na adres NSA zamiast właściwego w sprawie WSA, od którego pochodziło wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika było zdarzeniem nagłym czy też zdarzeniem od niego niezależnym, za które nie ponosi ona odpowiedzialności. W ocenie Sądu, uchybienie polegające na błędnym zaadresowaniu przesyłki zawierającej stosowne oświadczenie – należy bez wątpienia uznać za działanie posiadające znamiona winy, wyrażającej się w braku zachowania szczególnej staranności, jakiej można i należy wymagać od zawodowego pełnomocnika (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 26 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 2658/16, publ. CBOI) Należy więc uznać, że nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu, a mianowicie nie uprawdopodobniono istnienia przesłanki braku winy stanowiący warunek sine qua non jego uwzględnienia. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.