I SAB/Lu 11/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Lubelskim w przedmiocie korekty uszkodzonego dokumentu p o s t a n a w i a odrzucić skargę W skardze skarżący E. M. zarzucił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Lubelskim bezczynność w sprawie złożonego przez niego pisma z 23 marca 2026 r. dotyczącego korekty uszkodzonego dokumentu/załącznika, którego nie dało się otworzyć. Wskazał, że urząd przesłał z własnej winy uszkodzony plik i uniemożliwił mu zapoznanie się z pismem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie wszystkich przysługujących skarżącemu środków zaskarżenia. Organ podkreślił, że nie dopuścił się bezczynności, bowiem nie upłynął jeszcze termin do zakończenia sprawy. W dniu 16 stycznia 2026 r. wobec skarżącego została wszczęta kontrola podatkowa w zakresie podatku od towarów i usług za okres od 1 września 2025 r. do 30 listopada 2025 r. Termin zakończenia kontroli został wyznaczony na dzień 31 marca 2026 r. Następnie postanowieniem z 23 marca 2026 r. przedłużono termin do 30 czerwca 2026 r. z uwagi na trwający proces kompletowania materiału dowodowego w tym dokumentów wskazanych przez kontrolowanego w wyjaśnieniach przesłanych 6 marca 2026 r. oraz braku informacji zwrotnych na wnioski składane do czeskiej administracji podatkowej w ramach współpracy administracyjnej SCAC, które mają istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ wyjaśnił, że w toku kontroli podatkowej 18 lutego 2026 r. wydano postanowienie o włączeniu do akt sprawy dokumentów (UNP 0618-26-008660) tj. dowodów zgromadzonych w toku czynności sprawdzających Nr 0618-SKA.4033.823.2025 i Nr 0618-SKA.4003.802/2025, prowadzonych w zakresie weryfikacji zasadności zwrotu podatku naliczonego nad należnym VAT odpowiednio za wrzesień i październik 2025 r. Postanowienie to doręczono skarżącemu drogą elektroniczną 5 marca 2026 r. W dniu 10 marca 2026 r. pracownik organu w rozmowie telefonicznej ze skarżącym poinformował go czego dotyczy pismo o nr UNP 0618-26-008660 i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (w trybie art. 178 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej, strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Strona może żądać wydania jej kopii akt sprawy lub uwierzytelnionych odpisów akt sprawy albo uwierzytelnienia kopii akt sprawy). Na tę okoliczność sporządzono notatkę w aktach sprawy. Następnie w dniu 23 marca 2026 r. do organu wpłyną wniosek skarżącego o ponowne przesłanie pisma nr UNP 0618-26-008660 w formacie pliku pdf z uwagi na fakt, że załącznik jest technicznie niemożliwy do otwarcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna i w związku z tym należało ja odrzucić. Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi z punktu widzenia objętej zakresem normowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.) - zwana dalej p.p.s.a., kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.): 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że dopuszczalność skargi na bezczynność organu uzależniona jest od tego czy dotyczy sprawy, w której zaniechanie organu prowadzi do niewydania we właściwym czasie zaskarżalnych do sądu administracyjnego: decyzji administracyjnej, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty albo postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.) albo innego niż określone w pkt 1-3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skarga na bezczynność dopuszczalna jest także w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Oznacza to, że skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest nie tylko w sprawach, w których zaniechanie organu prowadzi do niewydania decyzji administracyjnej, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i w rezultacie do niezałatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), ale także dopuszczalna jest w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.). Wspólną cechą tych dwu sytuacji jest skutek zaniechania organu w postaci braku rozstrzygnięcia dotyczącego uprawnień lub obowiązków strony wynikających z przepisów prawa. Takiego charakteru nie ma niewydanie postanowienia w przedmiocie korekty uszkodzonego dokumentu/załącznika, lub brak ponownego doręczenia postanowienia we właściwym dla strony formacie. Wykonanie takiej czynności proceduralnej w ramach prowadzonego postępowania nie przyznaje, nie stwierdza i nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków strony, a więc nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Prawidłowość postępowania organu we wskazanym wyżej zakresie może być oceniana przez organ podatkowy w toku postępowania podatkowego, także jeżeli dotyczy zaniechania organu prowadzącego kontrolę podatkową. Może być też przedmiotem badania przez sąd administracyjny, jeżeli dojdzie do oceny legalności aktu wydanego w postępowaniu, w którym wykorzystano materiały zebrane w toku kontroli podatkowej. Niewykonanie takiej czynności proceduralnej nie stanowi jednak przejawu bezczynności organu w prowadzonym postępowaniu i nie podlega kontroli sądu administracyjnego na skutek skargi na bezczynność organu. Materia rzekomej bezczynności organu wskazana w tej sprawie w skardze do sądu nie mieści się w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kategorii bezczynności podlegających kognicji sądów administracyjnych. Skarżący bowiem przedmiotem skargi uczynił bezczynność organu prowadzącego kontrolę podatkową w przedmiocie korekty uszkodzonego dokumentu/załącznika, ponownego doręczenia postanowienia we wskazanych przez niego formacie. Skarżącemu będą przysługiwały odpowiednie środki ochrony prawnej w razie nieuwzględnienia jego wniosków dowodowych, to jest prawo do przedstawienia zastrzeżeń po doręczeniu protokołu kontroli lub w kolejnym postępowaniu, jeżeli do niego po zakończeniu kontroli podatkowej, to jest prawo wskazania na uchybienia organu w ramach środka odwoławczego w postępowaniu podatkowym. Niezależnie od wskazanej wyżej przyczyny niedopuszczalności skargi, skarżący, jak słusznie zauważył organ podatkowy, nie wniósł do właściwego organu ponaglenia, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej obydwie przyczyny niedopuszczalności skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a.,