I SAB/Lu 14/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. N. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zwrotu nienależnie i przedwcześnie pobranych środków ze świadczenia rentowego wraz z odsetkami postanawia: odrzucić skargę. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek skargi M. N. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zwrotu nienależnie i przedwcześnie pobranych środków ze świadczenia rentowego wraz z odsetkami. W odpowiedzi na skargę organ zwrócił się o jej odrzucenie i podniósł, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. W wykonaniu zarządzenia z dnia 27 maja 2026 r. skarżącego wezwano do usunięcia braków formalnych skargi przez jej podpisanie w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Wyjaśniono przy tym, że ponieważ skarga została złożona za pomocą Platformy Usług Elektronicznych ZUS, Sąd nie ma możliwości zweryfikowania prawidłowości podpisu. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 3 czerwca 2026 r. (k. 18 akt sądowych). We wskazanym terminie brak formalny skargi nie został usunięty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej orzekając w sprawach skarg na wymienione w tym przepisie formy działania administracji publicznej, względnie bezczynność lub przewlekłość postępowania. Sądy administracyjne nie są właściwe w tych sprawach, w których ustawa przyznaje właściwość sądom powszechnym. Skarga wniesiona w takiej sprawie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2026 r., poz. 199 ze zm.; dalej: u.s.u.s.) ZUS wydaje decyzje w zakresie spraw indywidualnych. Od takiej decyzji, zgodnie z art. 83 ust. 2 u.s.u.s., przysługuje odwołanie do sądu powszechnego w terminie i według zasad określonych w przepisach ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2026 r., poz. 468, ze zm.). Odwołanie przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy (art. 83 ust. 3 u.s.u.s.). Właściwość sądów administracyjnych ograniczona jest do spraw, wyliczonych enumeratywnie w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. (skargi na: decyzje przyznające świadczenie w drodze wyjątku oraz odmawiające przyznania takiego świadczenia, decyzje w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, decyzje w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru). Decyzja w przedmiocie zwrotu świadczenia rentowego, wydana na podstawie art. 138 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2025, poz.1749 ze zm.) nie należy do aktów, poddanych kontroli sądów administracyjnych, a co za tym idzie, sądy te nie są właściwe także w przedmiocie odwołań w wypadku niewydania decyzji w ustawowym terminie. Ponadto, zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma sądowego, a ponadto zawierać inne, wskazane w ustawie elementy. W myśl art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Jeżeli pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). W stosunku do skargi skutkiem nieuzupełnienia w terminie braków formalnych jest jej odrzucenie (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżącego wezwano do podpisania skargi. W wyznaczonym terminie strona nie usunęła wskazanego braku formalnego, co dodatkowo uzasadnia odrzucenie skargi. Z tych względów Sąd orzekł jak na wstępie, biorąc za podstawę art. 58 § 1 pkt 1 oraz pkt 3 p.p.s.a.