I SAB/Lu 331/04
PostanowienieWSA w Lublinie2005-02-07
Skład orzekający: sędzia NSA Danuta Małysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, gdy organ wydał decyzję po wniesieniu skargi, a przed jej rozpatrzeniem przez sąd?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej staje się bezprzedmiotowa, a tym samym postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu, w sytuacji gdy organ po wniesieniu skargi wydał decyzję, której wydania strona kwestionowała. W takim przypadku skarżący uzyskał realizację swojego żądania, a sąd nie może już zobowiązać organu do podjęcia działania. Koszty postępowania podlegają zwrotowi na rzecz skarżącego, jeśli organ uwzględnił skargę w całości.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, zarzucając niezałatwienie w terminie odwołania od decyzji organu I instancji. Po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpatrzeniem przez sąd, Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję uchylającą decyzję organu I instancji i umarzającą postępowanie. Organ zarzucił niedopuszczalność skargi z powodu braku wezwania Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, jednak sąd uznał ten argument za niezasadny.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A spółki z o.o. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 lutego 2005 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2005 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A spółki z o.o. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia I. umorzyć postępowanie; II. zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A spółki z o.o. kwotę zł.[...] / tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca A spółka z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w związku z niezałatwieniem we właściwym terminie odwołania strony z dnia 10 czerwca 2003 roku od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...], w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych.
Wnosząc o zobowiązanie organu do rozpatrzenia odwołania i wydania decyzji w sprawie, w uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że w dniu 10 czerwca 2003 roku wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji do Izby Skarbowej które do dnia wniesienia skargi nie zostało rozpatrzone, chociaż od dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 11 grudnia 2003 roku, sygn.akt [...], w przedmiocie ustanowienia kuratora dla osoby nieobecnej /kontrahenta czynności sprzedaży/ w osobie P. J. nie było przeszkód prawnych do wydania w sprawie decyzji ostatecznej.
Nadto wyjaśniła skarżąca, iż w dniu 5 maja 2004 roku wniosła do Ministra Finansów, na podstawie art.141 § 1 Ordynacji podatkowej, ponaglenie na niezałatwienie odwołania strony w terminie, które pozostało bez odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie zarzucając, że w stanie sprawy skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem strona nie wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, jak tego wymaga art.52 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto organ zauważył, że wiadomość o wniesieniu ponaglenia powziął dopiero po otrzymaniu skargi.
Pismem z dnia 27 grudnia 2004 roku Dyrektor Izby Skarbowej powiadomił Sąd, iż dnia [...] wydał decyzję [...], którą, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Urzędu Skarbowego z [...] Nr [...], uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Do pisma załączono potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie decyzji oraz dowodów doręczenia jej stronom postępowania podatkowego, w tym pełnomocnikowi skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Nie znajduje podstaw prawnych pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, iż skarga jest niedopuszczalna z tego powodu, że po wniesieniu ponaglenia w trybie art.141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm./ skarżąca nie wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, gdyż art.52 § 4 ustawy procesowej nie ma zastosowania do skarg na bezczynność. Ze względu na materię normowaną w całym art.52 ustawy procesowej nie może budzić wątpliwości, że § 4 tego artykułu i przewidziany w nim tryb postępowania odnoszą się tylko do spraw, w których można wnieść skargę do sądu administracyjnego. W sprawach zatem, w których nie jest dopuszczalne wniesienia skargi, a taką jest "sprawa" wszczęta ponagleniem wniesionym w trybie art.141 § 1 Ordynacji podatkowej /por.: art.3 § 2 pkt 2 ustawy procesowej w związku z art.141 i art.236 § 1 Ordynacji podatkowej/, korzystanie z instytucji uregulowanej we wskazanym przepisie byłoby co najmniej bezcelowe. Przedmiotem skargi skarżącej spółki nie jest nadto niezałatwienie w terminie sprawy przez Ministra Finansów, w szczególności "sprawy ponaglenia" wniesionego przez stronę do tego organu, ale niezałatwienie odwołania przez Dyrektora Izby Skarbowej. W tym zaś przedmiocie przysługiwał stronie w toku postępowania środek zaskarżenia w rozumieniu art.52 § 1 i 2 ustawy procesowej, tj. ponaglenie, o którym mowa w art.141 § 1 Ordynacji podatkowej, i środek ten strona wykorzystała.
Nie zachodzą także inne okoliczności dające podstawę do przyjęcia, że skarga w niniejszej sprawie nie jest dopuszczalna – skarga wniesiona została w sprawie podatkowej, której rozpatrzenie przez organ winno zakończyć się wydaniem decyzji, a wniósł ją podmiot posiadający niewątpliwy, niekwestionowany także przez stronę przeciwną, interes prawny w jej wniesieniu.
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest – najogólniej rzecz ujmując - środkiem prawnym mającym na celu doprowadzenie do zakończenia postępowania prowadzonego przez ten organ i niezakończonego pomimo upływu prawem przewidzianego terminu załatwienia sprawy. W związku z tym, uwzględniając taką skargę Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa /art.149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./.
W sytuacji zatem, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organ wydał decyzję, której niewydanie kwestionowała strona skarżąca, stwierdzić należy, że uzyskała ona realizację żądania sformułowanego w skardze, a postępowanie przed sądem administracyjnym w przedmiocie tego żądania stało się bezprzedmiotowe.
Wobec powyższego postępowanie w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej należało umorzyć na podstawie art.161 § 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy procesowej.
Jednocześnie za zasługujący na uwzględnienie uznać należało wniosek skarżącej o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Stosownie do art.201 § 1 powołanej ustawy procesowej zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art.54 § 3, tj. gdy organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, w zakresie swej właściwości uwzględni skargę w całości /co może uczynić do dnia rozpoczęcia rozprawy/.
W sprawie niniejszej wydanie przez organ odwoławczy decyzji z dnia 23 grudnia 2004 roku, o której mowa wyżej, ocenione być musi jako uwzględnienie skargi w całości.
Za trafne uznać bowiem należy stanowisko skarżącej, iż w niespornym toku postępowania podatkowego w niniejszej sprawie po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ustanowieniu kuratora dla nieobecnej drugiej strony postępowania nie istniały przeszkody prawne do zakończenia tego postępowania przez wydanie decyzji. Okoliczność, że wniesione zostały skargi kasacyjne od wyroków zapadłych w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnym, jak w przedmiotowej sprawie, nie może być uznana za niezależną od organu przyczynę nierozpatrzenia w terminie odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji, gdyż ustalenie treści i zakresu stosowania norm prawnych, pod które organ podatkowy dokonuje subsumpcji ustalonego stanu faktycznego sprawy, jest elementem procesu stosowania prawa w ramach konkretnego postępowania podatkowego, a zatem niczym nieuzasadniony jest pogląd, że w konkretnej sprawie nie może zapaść rozstrzygnięcie bez uprzedniego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które ma zostać wydane w całkowicie innej sprawie, nawet jeśli w istocie w tej innej sprawie występowałby podobny stan faktyczny i prawnym.
Wysokość zasądzonych na rzecz skarżącej kosztów postępowania uzasadnia art.205 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust.2 pkt 1 lit.c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. Nr 163, poz.1349 z późn.zm./.
Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło