I SAB/Lu 334/04
PostanowienieWSA w Lublinie2005-02-07
Skład orzekający: sędzia NSA Danuta Małysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna, jeśli organ wydał decyzję po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpatrzeniem przez sąd?Ratio decidendi
Po wniesieniu skargi na bezczynność organu, jeśli organ wydał decyzję, której wydania strona kwestionowała, żądanie skargi zostało zrealizowane, a postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji sąd umarza postępowanie, a skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, zarzucając niezałatwienie odwołania od decyzji organu I instancji. Po wniesieniu skargi, Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję uchylającą decyzję organu I instancji i umarzającą postępowanie. Skarżąca wniosła również ponaglenie do Ministra Finansów, które pozostało bez odpowiedzi. Organ zarzucił niedopuszczalność skargi z powodu niewezwania Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A spółki z o.o. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 lutego 2005 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2005 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A spółki z o.o. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia I. umorzyć postępowanie; II. zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A spółki z o.o kwotę zł.[...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca A spółka z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w związku z niezałatwieniem we właściwym terminie odwołania strony z dnia 10 czerwca 2003 roku od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...] w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych.
Wnosząc o zobowiązanie organu do rozpatrzenia odwołania i wydania decyzji w sprawie, w uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że w dniu 10 czerwca 2003 roku wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji do Izby Skarbowej które do dnia wniesienia skargi nie zostało rozpatrzone, chociaż od dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...], sygn.akt III [...], w przedmiocie ustanowienia kuratora dla osoby nieobecnej /kontrahenta czynności sprzedaży/ w osobie P. J. nie było przeszkód prawnych do wydania w sprawie decyzji ostatecznej.
Nadto wyjaśniła skarżąca, iż w dniu 5 maja 2004 roku wniosła do Ministra Finansów, na podstawie art.141 § 1 Ordynacji podatkowej, ponaglenie na niezałatwienie odwołania strony w terminie, które pozostało bez odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie zarzucając, że w stanie sprawy skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem strona nie wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, jak tego wymaga art.52 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto organ zauważył, że wiadomość o wniesieniu ponaglenia powziął dopiero po otrzymaniu skargi.
Pismem z dnia 27 grudnia 2004 roku Dyrektor Izby Skarbowej powiadomił Sąd, iż dnia [...] wydał decyzję Nr [...], którą, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...], uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Do pisma załączono potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie decyzji oraz dowodów doręczenia jej stronom postępowania podatkowego, w tym pełnomocnikowi skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Nie znajduje podstaw prawnych pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, iż skarga jest niedopuszczalna z tego powodu, że po wniesieniu ponaglenia w trybie art.141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm./ skarżąca nie wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, gdyż art.52 § 4 ustawy procesowej nie ma zastosowania do skarg na bezczynność. Ze względu na materię normowaną w całym art.52 ustawy procesowej nie może budzić wątpliwości, że § 4 tego artykułu i przewidziany w nim tryb postępowania odnoszą się tylko do spraw, w których można wnieść skargę do sądu administracyjnego. W sprawach zatem, w których nie jest dopuszczalne wniesienia skargi, a taką jest "sprawa" wszczęta ponagleniem wniesionym w trybie art.141 § 1 Ordynacji podatkowej /por.: art.3 § 2 pkt 2 ustawy procesowej w związku z art.141 i art.236 § 1 Ordynacji podatkowej/, korzystanie z instytucji uregulowanej we wskazanym przepisie byłoby co najmniej bezcelowe. Przedmiotem skargi skarżącej spółki nie jest nadto niezałatwienie w terminie sprawy przez Ministra Finansów, w szczególności "sprawy ponaglenia" wniesionego przez stronę do tego organu, ale niezałatwienie odwołania przez Dyrektora Izby Skarbowej. W tym zaś przedmiocie przysługiwał stronie w toku postępowania środek zaskarżenia w rozumieniu art.52 § 1 i 2 ustawy procesowej, tj. ponaglenie, o którym mowa w art.141 § 1 Ordynacji podatkowej, i środek ten strona wykorzystała.
Nie zachodzą także inne okoliczności dające podstawę do przyjęcia, że skarga w niniejszej sprawie nie jest dopuszczalna – skarga wniesiona została w sprawie podatkowej, której rozpatrzenie przez organ winno zakończyć się wydaniem decyzji, a wniósł ją podmiot posiadający niewątpliwy, niekwestionowany także przez stronę przeciwną, interes prawny w jej wniesieniu.
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest – najogólniej rzecz ujmując - środkiem prawnym mającym na celu doprowadzenie do zakończenia postępowania prowadzonego przez ten organ i niezakończonego pomimo upływu prawem przewidzianego terminu załatwienia sprawy. W związku z tym, uwzględniając taką skargę Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa /art.149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./.
W sytuacji zatem, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organ wydał decyzję, której niewydanie kwestionowała strona skarżąca, stwierdzić należy, że uzyskała ona realizację żądania sformułowanego w skardze, a postępowanie przed sądem administracyjnym w przedmiocie tego żądania stało się bezprzedmiotowe.
Wobec powyższego postępowanie w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej należało umorzyć na podstawie art.161 § 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy procesowej.
Jednocześnie za zasługujący na uwzględnienie uznać należało wniosek skarżącej o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Stosownie do art.201 § 1 powołanej ustawy procesowej zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art.54 § 3, tj. gdy organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, w zakresie swej właściwości uwzględni skargę w całości /co może uczynić do dnia rozpoczęcia rozprawy/.
W sprawie niniejszej wydanie przez organ odwoławczy decyzji z dnia [...] o której mowa wyżej, ocenione być musi jako uwzględnienie skargi w całości.
Za trafne uznać bowiem należy stanowisko skarżącej, iż w niespornym toku postępowania podatkowego w niniejszej sprawie po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ustanowieniu kuratora dla nieobecnej drugiej strony postępowania nie istniały przeszkody prawne do zakończenia tego postępowania przez wydanie decyzji. Okoliczność, że wniesione zostały skargi kasacyjne od wyroków zapadłych w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnym, jak w przedmiotowej sprawie, nie może być uznana za niezależną od organu przyczynę nierozpatrzenia w terminie odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji, gdyż ustalenie treści i zakresu stosowania norm prawnych, pod które organ podatkowy dokonuje subsumpcji ustalonego stanu faktycznego sprawy, jest elementem procesu stosowania prawa w ramach konkretnego postępowania podatkowego, a zatem niczym nieuzasadniony jest pogląd, że w konkretnej sprawie nie może zapaść rozstrzygnięcie bez uprzedniego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które ma zostać wydane w całkowicie innej sprawie, nawet jeśli w istocie w tej innej sprawie występowałby podobny stan faktyczny i prawnym.
Wysokość zasądzonych na rzecz skarżącej kosztów postępowania uzasadnia art.205 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust.2 pkt 1 lit.c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. Nr 163, poz.1349 z późn.zm./.
Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło