I SAB/Lu 375/04

PostanowienieWSA w Lublinie2005-03-15

Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wydania decyzji merytorycznej przez organ po wniesieniu skargi na bezczynność, ale przed rozprawą, sąd powinien umorzyć postępowanie i zasądzić koszty od organu, mimo że decyzja została wydana w wyniku ponaglenia przez Ministra Finansów, a postanowienie o wyznaczeniu dodatkowego terminu nie zostało skutecznie doręczone stronie?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie bezczynności organu staje się bezprzedmiotowe, gdy organ wyda decyzję merytoryczną, osiągając cel skargi. W takiej sytuacji sąd umarza postępowanie. Skoro organ mógł uwzględnić skargę w całości do dnia rozprawy (art. 54 § 3 PPSA), a wydanie decyzji miało taki charakter, skarżącemu przysługuje zwrot kosztów. Nieskuteczne doręczenie stronie postanowienia Ministra Finansów o wyznaczeniu dodatkowego terminu rozpatrzenia odwołania, mimo ustanowienia pełnomocnika, oznacza, że decyzja organu nie została wydana w wiążącym terminie, co nie wpływa na zasadność zasądzenia kosztów od organu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, zarzucając opieszałość w rozpatrzeniu odwołania. Po wniesieniu skargi organ wydał decyzję merytoryczną, powołując się na postanowienie Ministra Finansów o wyznaczeniu dodatkowego terminu. Strona wniosła o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów, argumentując, że decyzja została wydana po wniesieniu skargi, a postanowienie Ministra Finansów nie zostało jej skutecznie doręczone. Sąd umorzył postępowanie i zasądził koszty od organu.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A spółka jawna kwotę 355,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2005r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A spółka jawna na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: I. umorzyć postępowanie; II. zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A spółka jawna kwotę 355,00zł /trzysta pięćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 19 listopada 2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga A Spółka jawna na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w związku z niezałatwieniem we właściwym terminie odwołania z dnia [...]. od decyzji Urzędu Skarbowego określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych. Zdaniem strony w sprawie nie nastąpiły żadne przyczyny niezależne od organu podatkowego, które mogłyby usprawiedliwić opieszałość w rozpatrzeniu odwołania i wydaniu decyzji. Dlatego też, w związku z bezczynnością organu podatkowego, strona w dniu [...]wniosła ponaglenie do Ministra Finansów. Ponieważ Minister Finansów nie odpowiedział stronie na skierowane do niego ponaglenie wniesienie skargi stało się konieczne i uzasadnione. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że Minister Finansów w wyniku rozpatrzenia wniesionego przez stronę ponaglenia stwierdził, iż w sprawie istotnie nie zachodziły okoliczności uzasadniające zwłokę w załatwieniu odwołania w ustawowym terminie i postanowieniem z dnia [...] wyznaczył dodatkowy termin rozpatrzenia odwołania na dzień [...] Dyrektor Izby Skarbowej wydał rozstrzygnięcie przed upływem zakreślonego dodatkowego terminu, co czyni skargę bezzasadną. W dniu 24 grudnia 2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynął wniosek strony skarżącej o umorzenie postępowania i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wniosku strona podnosiła, że istotnie, jej odwołanie zostało już rozpatrzone i wydane rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie. Nastąpiło to jednak już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, co uzasadnia żądanie zasądzenia kosztów postępowania. Odpisy postanowień Ministra Finansów, na które powołuje się organ podatkowy do chwili obecnej nie zostały doręczone żadnemu z dwóch ustanowionych przez stronę w sprawie pełnomocników, lecz stronie, co czyni doręczenie nieskutecznym. Podane okoliczności wskazują zatem na zasadność wniesionej skargi. Swój wniosek oraz argumentację prawną strona powtórzyła w piśmie procesowym z dnia 18 lutego 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nie jest w sprawie sporne, że w dniu [...] w wyniku rozpatrzenia odwołania A Spółka jawna wydana została przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzja w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. Osiągnięty został zatem cel wniesionej do Sądu skargi w niniejszej sprawie. W tej sytuacji postępowanie sądowe w sprawie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe. Stosownie do art. 201§ 1 powołanej ustawy, zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Zgodnie z przepisem art. 54§ 3, organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Wydanie żądanej decyzji miało w rozpatrywanej sprawie charakter uwzględnienia skargi w całości. W ocenie Sądu, bez wpływu na taki charakter czynności organu pozostaje fakt, iż decyzja wydana została w wyniku rozpatrzenia ponaglenia przez Ministra Finansów. Z przepisów prawa nie wynika, by postanowienie wydane przez właściwy organ ( Ministra Finansów ) w wyniku ponaglenia było w jakikolwiek sposób zaskarżalne i aby istniał obowiązek doręczenia go stronie. Powinność organu doręczenia go stronie można jednak wyprowadzić z ogólnych zasad postępowania podatkowego zawartych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. -Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), a w szczególności treści art. 123 – zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, co wiąże się z koniecznością informowaniem strony o przeprowadzanych czynnościach i wydawanych postanowieniach i art. 126 – zasada pisemności postępowania. Komunikowanie się przez organ podatkowy ze stronami i uczestnikami postępowania w formie pisemnej należy do jego urzędowych obowiązków realizowanych przez dokonywanie czynności materialno-technicznych, jakimi są doręczenia. Zgodnie zaś z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Skarżąca ustanowiła pełnomocników w sprawie, wobec czego postanowienie Ministra Finansów powinno zostać doręczone jednemu z nich ( § 3 art. 145 ). Doręczenie stronie przedmiotowego postanowienia było nieprawidłowe, a zatem nie wywoływało skutków prawnych. Wobec nieprawidłowości doręczenia nie można przyjąć, iż decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została wydana w wiążącym w sprawie dodatkowym terminie jej załatwienia wyznaczonym tym postanowieniem. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w przepisie art. 205§ 2 powołanej ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło