I SAB/Lu 7/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Małek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Asesor sądowy Jakub Polanowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić M. K. wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych. M. K. (dalej: skarżący, strona) w dniu 2 lipca 2025 r. wniósł skargę na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nr 0611-SEW.720.286.2025.4. Skarżący zarzucił, że wskazane postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 7 kwietnia 2025 r., nr [...], zostało wszczęte bez skutecznego doręczenia stronie decyzji stanowiącej podstawę do ustalenia zobowiązania podatkowego. W dniu 8 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł zarzuty wskazując na nieprawidłowość doręczenia będącego podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a w jego następstwie wydanie tytułu wykonawczego. Następnie 8 maja 2025 r. złożył pismo rozszerzające jego wyjaśnienie, wskazując na naruszenie art. 39 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej także: k.p.a.), to jest bezskuteczność doręczenia w przypadku doręczenia pisma osobie nieuprawnionej. Skarżący wskazał również w skardze na treść art. 139 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r., poz. 111). Dalej wyjaśnił, że w dniu 13 czerwca 2025 r. złożył ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, dotyczące zażalenia na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie w sprawie oddalenia zarzutów strony dotyczących prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego opartego na bezskutecznym doręczeniu korespondencji. W związku z tym skarżący wniósł: - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). o zobowiązanie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku; - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. o stwierdzenie bezczynności Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie wraz ze stwierdzeniem rażącego naruszenia prawa: - na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. o przyznanie skarżącemu od Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie sumy pieniężnej w wysokości 20.000 zł: - o zasądzenie od Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w punktach 1-5a. Niedopuszczalność ta występuje przykładowo w sytuacji, gdy nie istnieje przedmiot zaskarżenia. Zasadniczo ustawodawca przewidział możliwość zaskarżenia bezczynności, jakiej dopuścił się organ administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 8-9 p.p.s.a.). Wyjaśnić przy tym trzeba, że w postępowaniu egzekucyjnym, którego dotyczy wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność, stosownie do art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132; dalej także: u.p.e.a.), jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast w tym postępowaniu nie mają odpowiedniego zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Bezczynność organu ma miejsce w sytuacji, jak wynika z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Niewątpliwie strona wniosła ponaglenie w sprawie w dniu 13 czerwca 2025 r. (k. 89 akt adm.). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę w dniu 22 czerwca 2020 r, II OPS 5/19, dotyczącą bezczynności, a następnie uchwałę z 7 marca 2022 r., II OPS 1/21, dotyczącą przewlekłości postępowań. Treść obydwu wskazanych uchwał opiera się na założeniu, zgodnie z którym wydanie aktu lub podjęcie czynności w sprawie administracyjnej sprawia, że ewentualny stan bezczynności (przewlekłości) staje się stanem historycznym, co z kolei oznacza, że skarga wniesiona w czasie, w którym bezczynność (przewlekłość) jest już takim właśnie stanem historycznym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W uchwale z 7 marca 2022 r., II OPS 1/21 stwierdzono, że "Przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie". Stanowisko powyższe pozostaje aktualne także w sprawach dotyczących postępowań zainicjowanych skargami na bezczynność organów. Nie ulega zatem wątpliwości, że samo już wydanie aktu administracyjnego bądź podjęcie czynności przez organ jest tym istotnym zachowaniem organu, które czyni z bezczynności stan historyczny uniemożliwiający przyjęcie, że istnieje przedmiot postępowania, w którym możliwe jest skorzystanie z kompetencji określonej w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., to jest zobowiązania organu m.in. do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności, skoro taki akt bądź czynność zostały już podjęte, czy też w art. 151 p.p.s.a., to jest oddalenia skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy organ wydał w sprawie akt (podjął czynność). W niniejszej sprawie skarga na bezczynność dotyczyła postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] Jak wynika z akt sprawy, w dniu 25 stycznia 2022 r. m. S.A. wystawił stronie informację o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych PIT-8C z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych, a 25 lutego 2022 r. informację IFT-1R za 2021 r. o wysokości przychodu (dochodu) uzyskanego przez osoby fizyczne niemające w Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie pismami z 16 maja 2022 r. oraz z 23 września 2022 r., nr 0611-SEW.720.465332.2022, podjął próbę poinformowania strony o obowiązku wpłaty podatku z zeznania rocznego PIT-38 za 2021 rok. Ze względu na brak uregulowania tej zaległości Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie skierował do strony upomnienie z 20 października 2022 r. nr [...], a wobec jego niedoręczenia – kolejne upomnienie z 7 grudnia 2022 r. nr [...] z zawiadomieniem o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze należności publicznoprawnych. W dniu 7 kwietnia 2025 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który przekazał do egzekucyjnej realizacji Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie 8 kwietnia 2025 r. przesłał do m. S.A. zawiadomienie nr [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Wydruk zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono stronie 11 kwietnia 2025 r. Bank ten 8 kwietnia 2025 r. zawiadomił organ egzekucyjny, że to zajęcie nie może zostać zrealizowane z uwagi na brak środków, jednak tego samego dnia przekazał do organu egzekucyjnego środki pieniężne w kwocie 394,54 zł. Pismem z 8 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuł wykonawczy z 7 kwietnia 2025 r. nr [...]. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie postanowieniem z 9 kwietnia 2025 r. nr 0610-SEE-2.7113.60.2025.3 zawiesił postępowanie egzekucyjne. Po rozpatrzeniu zarzutów Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie postanowieniem z 7 maja 2025 r. nr 0611-SEW.720.286.2025.4 oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 7 kwietnia 2025 r. nr [...]. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie z 8 maja 2025 r. Pismem z 14 maja 2025 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie przekazał to zażalenie wraz z aktami sprawy Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Lublinie. Pismem z 11 czerwca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie zwrócił się do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie o przekazanie informacji i dokumentów przesłanych temu organowi przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie pismem z 13 czerwca 2025 r. przekazał ww. informacje i dokumenty Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Lublinie. W tych okolicznościach sprawy skarżący złożył 13 czerwca 2025 r. ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie dotyczące zażalenia na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie w sprawie oddalenia zarzutów strony dotyczących prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego opartego na bezskutecznym doręczeniu korespondencji. Następnie – w dniu 2 lipca 2025 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie w tej sprawie. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że skarga na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie została wniesiona po tym jak organ ten postanowieniem z 7 maja 2025 r. nr 0611-SEW.720.286.2025.4 oddalił zarzuty skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 7 kwietnia 2025 r., nr [...], a także po tym jak pismem z 14 maja 2025 r. (uzupełnionym na wezwaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie 13 czerwca 2025 r.) Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie przekazał zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie wraz z całością akt sprawy organowi odwoławczemu. Skarga wniesiona po wydaniu przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie opisanego aktu administracyjnego (postanowienia z 7 maja 2025 r.) oraz po podjęciu czynności przekazania zażalenia strony organowi odwoławczemu (pismem z 14 maja 2025 r.) nie mogła osiągnąć zamierzonego skutku. Niewątpliwie w dacie wniesienia skargi – to jest w dniu 2 lipca 2025 r. nie można było mówić o niezałatwieniu w terminie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie w sprawie oddalenia zarzutów strony dotyczących prowadzenia egzekucji na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Zgodnie zaś ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w cytowanych wyżej uchwałach, które to stanowisko Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela, ewentualny stan bezczynności ustaje w chwili wydania aktu bądź podjęcia czynności przez organ administracji publicznej. Od tego momentu stan ten – o ile w ogóle zaistniał w sprawie – ma wyłącznie charakter historyczny i dlatego nie może on zostać skutecznie zaskarżony do sądu administracyjnego. W konsekwencji powyższych ustaleń należy stwierdzić, że w dacie wniesienia skargi nie istniał stan bezczynności, który podlegałby kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie. Mając na uwadze powyższe, skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu przez Sąd skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Jednocześnie należy podkreślić, że uznanie wniesionej przez skarżącego skargi na bezczynność za niedopuszczalną, nie zamyka stronie drogi do zaskarżenia ewentualnej bezczynności Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie zaistniałej w późniejszym czasie, to jest po dniu 2 lipca 2025 r. Gdyby bowiem organ ten dopuścił się bezczynności w sprawie, a stan ten byłby aktualny (a nie historyczny) w dacie wniesienia skargi, to taka ewentualna skarga (nieobarczona brakami formalnymi i należycie opłacona), złożona po uprzednim skierowaniu ponaglenia do organu wyższego stopnia, podlegałaby merytorycznemu rozpatrzeniu przez Sąd. Końcowo należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie Sąd nie był uprawniony do dokonywania kontroli zgodności z prawem opisanych w skardze oraz w piśmie strony z 9 października 2025 r. czynności podejmowanych przez organ w trakcie postępowania egzekucyjnego. Celem skargi na bezczynność jest bowiem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści czy skutkach tych działań. Poza zakresem kontroli Sądu pozostaje zatem prawna poprawność czynności załatwiających żądanie. Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność aktu (czynności), a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie został dokonany akt lub czynność oraz w związku z tym, czy organowi można zarzucić bezczynność. Orzeczenie o zwrocie z urzędu uiszczonego wpisu od skargi uzasadniał art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.