I SO/Lu 1/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 17 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W.P. w przedmiocie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić W.P. przyznania prawa pomocy. W.P. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z urzędowego formularza wynika, iż przedmiot postępowania może dotyczyć określenia wysokości podatku akcyzowego za 2005 r. wskazaną tam decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2008 r. Według wnioskodawcy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi [...] zł. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie, stanowi środek dowodowy, za pomocą którego strona skarżąca wykazuje zasadność wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dlatego powinno ono zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. Z uzasadnienia złożonego wniosku wynika, iż działalność gospodarcza, którą wnioskodawca prowadzi wykazuje stratę spowodowaną nie płaceniem należności przez odbiorców paliw. Wpływa to na zmniejszenie obrotów i przychodów. Wnioskodawcę obciążają miesięczne wydatki jak raty leasingowe za zakupione samochody ciężarowe, raty podatku akcyzowego za 2005 r., raty kredytu na prowadzenie działalności gospodarczej oraz raty kredytu hipotecznego na zakup domy (kredyt hipoteczny zaciągnięty razem z żoną). Miesięcznie koszty te wynoszą około [...] zł. Oprócz ww. kosztów są koszty związane z działalnością gospodarczą tj. płace, remonty, amortyzacja, paliwo. Koszty te wynoszą około [...] zł. Tak duże koszty, przy nierzetelnych odbiorcach uniemożliwiają mu prowadzenie działalności na normalnym poziomie i opłacenie wpisu sądowego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca podał swój stan majątkowy. W skład majątku wspólnego gospodarstwa domowego prowadzonego jedynie żoną wchodzi dom o powierzchni [...] m2 oraz samochód osobowy o wartości około [...] zł. Według oświadczenia dochody żony wnioskodawcy z tytułu umowy o pracę wynoszą [...] zł miesięcznie. Natomiast dochody wnioskodawcy z tytułu działalności gospodarczej wynoszą [...] zł miesięcznie. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdził, co następuje: Dyspozycja art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" statuuje w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadę zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniało by stronę skarżącą od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Sprawa, w której wnioskodawca zamierza wnieść do sądu administracyjnego skargę może dotyczyć określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za 2005 r. Z uwagi na podaną przez wnioskodawcę wartość przedmiotu zaskarżenia opłata sądowa (związana z wniesieniem skargi) w tej sprawie stanowi wpis stosunkowy i wynosi 2000 zł stosownie do treści § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ppsa, stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Strona wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 ppsa. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie, o którym mowa w ww. przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Przedstawione przez wnioskodawcę oświadczenie wskazujące na rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej a także ponoszonych miesięcznych kosztów z nią związanych nie wskazuje na konieczność udzielenia stronie wnoszącej kredytu ze strony budżetu państwa polegającego na zwolnienie jej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w tej sprawie. Z przedstawionej sytuacji finansowej wnoszącego, a także biorąc pod uwagę wskazaną wartość przedmiotu zaskarżenia nie wynika, iż strona, którą obciążać może konieczność uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 2000 zł od skargi nie byłaby w stanie uiszczając tę opłatę zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.