I SO/Lu 1/13

PostanowienieWSA w Lublinie2013-10-14

Skład orzekający: Danuta Małysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej w likwidacji, posiadającej znaczny majątek, można odmówić przyznania prawa pomocy w całości lub w części, jeśli nie wykaże braku możliwości pozyskania środków na koszty postępowania z tego majątku?
Ratio decidendi
Osoba prawna w likwidacji, nawet jeśli nie posiada środków na rachunku bankowym lub w kasie, nie może oczekiwać przyznania prawa pomocy, jeśli nie wykaże braku możliwości pozyskania środków na koszty postępowania z posiadanej nieruchomości lub innego majątku, np. poprzez jego wydzierżawienie lub zaciągnięcie kredytu. Bierność w likwidacji majątku nie może stanowić podstawy do uzyskania pomocy państwa.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. w likwidacji wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości, w tym o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości. Spółka wykazała brak aktywności gospodarczej i środków na rachunku bankowym, ale posiadała znaczny majątek trwały. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a po wniesieniu sprzeciwu, sąd administracyjny utrzymał tę decyzję, uznając, że spółka nie wykazała braku możliwości pozyskania środków z posiadanego majątku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy A. spółce z o.o. w likwidacji w C.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. spółki z o.o. w likwidacji w C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. spółki z o.o. w likwidacji w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy A. spółce z o.o. w likwidacji w C. A. spółka z o.o. w likwidacji w C. wniosła o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości. Jako wartość przedmiotu zaskarżenia podała kwotę zł 34193,00. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że od dnia 30.06.2006r. nie prowadzi działalności gospodarczej, jedynie generuje coraz większą stratę wynikającą z naliczanego jej podatku od nieruchomości, podała, że na koniec 2012r. wartość jej kapitału zakładowego, majątku i środków finansowych wynosiła 1466000,00 zł, a wartość środków trwałych 1202444,65 zł. Na wezwanie referendarza sądowego z dnia 11.07.2013r. (k-7-8) w piśmie z dnia 24.07.2013r. (k-11 akt sprawy) strona dodatkowo wyjaśniła, że w ciągu ostatnich 6 miesięcy likwidator zawarł umowę z Biurem Nieruchomości B. w L. dotyczącą sprzedaży nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...], sprawozdanie z działalności spółki za ostatni rok obrachunkowy nie zostało sporządzone z powodu braku środków na opłacenie księgowego, na rachunku bankowym nie występują przepływy, istnieje jedynie zadłużenie wobec banku za prowadzenie tego rachunku, prowadzone jest wobec strony postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległego podatku od nieruchomości, a nadto oświadczyła, że "Spółka nie posiada żadnych nieuregulowanych dotychczas wierzytelności". Do pisma dołączono odpis aktualny z KRS, oraz odpisy: aktu notarialnego zawierającego uchwałę o rozwiązaniu i likwidacji spółki, bilansu i rachunek zysków i strat za 2011r., pisma Wójta Gminy z dnia 14.10.2011r. o stanie zadłużenia z tytułu podatku od nieruchomości, zestawienia wartości środków trwałych na dzień 1.01.2012r. (k-12-16). Postanowieniem z dnia 26 lipca 2013r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił przyznania stronie prawa pomocy. Od powyższego postanowienie wniesiony został w ustawowym terminie sprzeciw, w treści którego likwidator spółki oświadczył, że nie ma możliwości udzielenia spółce pożyczki. Do pisma załączono odpisy: zaświadczenia Banku [...] S.A. Oddział w L. z dnia 7.08.2013r., zestawienia wartości środków trwałych na dzień 1.08.2013r., pisma Wójta Gminy z dnia 12.08.2013r., postanowienie z dnia 11 kwietnia 2013r. w sprawie I SA/Lu 55/13. Ponadto, na wezwanie Sądu, strona wyjaśniła w piśmie z dnia 3.09.2013r., że w okresie od 1.01.2013r. nie otrzymała żadnych kwot, nie poniosła też wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wynikającą z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w szczególności jej art.199, zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Natomiast celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu podmiotom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie takich kosztów. Ponieważ skarżąca jest osobą prawną wskazać należy, że zgodnie z art.246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane: - w zakresie całkowitym (tj. takim, o jaki wnioskuje skarżąca; por.: art.244 § 1 i art.245 § 1 i 2 p.p.s.a.) - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art.246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), - w zakresie częściowym (por.: art.245 § 3 p.p.s.a.) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art.246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z powołanych przepisów wynika zatem, że osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma żadnych środków pozwalających jej na poniesienie kosztów postępowania lub co najmniej że nie ma środków dostatecznych na pokrycie niektórych kosztów postępowania. Podkreślić należy, że przez pojęcie "środki" należy rozumieć wszelkie środki finansowe, w tym gromadzone na rachunkach bankowych, a także wartość środków trwałych i wysokość kapitału zakładowego, rzeczywiste możliwości płatnicze nie mogą więc być oceniane przez pryzmat np. wyłącznie kwoty wolnych środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Zauważyć też należy, że ocena zasadności wniosku pozostawiona została uznaniu sądu. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić, zdaniem sądu, należy, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie prowadzi aktywnie działalności gospodarczej i nie posiada żadnych środków pieniężnych na rachunku bankowym lub w kasie, nie można jednak pominąć, że jej własnością jest znaczny majątek, w skład którego wchodzą nieruchomości, budynki i budowle oraz urządzenia techniczne i maszyny. Pomimo tego jednak, że spółka pozostaje w likwidacji od 2008r. nie zostały podjęte czynności realnie zmierzające do likwidacji tego majątku, chociaż zgodnie z art.282 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2013r. poz.1030, do dnia 5.09.2013r. – Dz.U. Nr 94 poz.1037 ze zm.) jednym z zasadniczych celów postępowania likwidacyjnego jest upłynnienie majątku spółki. Bierność ta prowadzi do stałego wzrostu straty odnotowywanej przez spółkę. Niepodejmowanie przez likwidatora spółki nakazanych prawem czynności postępowania likwidacyjnego nie może, zdaniem sądu, uzasadniać oczekiwania skarżącej, że udzielona jej zostanie pomoc państwa w zakresie poniesienia kosztów postępowania, która to pomoc w ostateczności obciąża ekonomicznie wszystkich obywateli. Tym bardziej, że skarżąca nie wykazała, aby nie mogła pozyskać środków na pokrycie kosztów postępowania przy wykorzystaniu posiadanego majątku, np. przez jego wydzierżawienie lub zaciągnięcie kredytu zabezpieczonego na nieruchomości. Wobec powyższego, uznając, że odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie pozbawi skarżącej konstytucyjnego prawa do sądu, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 w związku z art.260 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło