I SO/Lu 1/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.W.P.P. D. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C. w likwidacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L.W.P.P.D. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C. w likwidacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku od nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 3 lipca 2013 r. złożonym na urzędowym formularzu PPPr., L.W.P.D. A" Sp. z o.o. w C. w likwidacji wniosło o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Strona wniosek uzasadniła tym, że od dnia 30 czerwca 2006 r. nastąpiła trwająca do dnia dzisiejszego przerwa w działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę skarżącą. W dniu 4 sierpnia 2008 r. podjęta została uchwała o rozwiązaniu spółki i od tego czasu spółka pozostaje w likwidacji. Straty z powodu przerwy w działalności gospodarczej wynoszą obecnie łącznie 991.364,27 złotych. Wysokość kapitału zakładowego strony skarżącej wynosi natomiast 1.466.000,00 złotych, wartość środków trwałych wynosi 1.202.444,65 złotych, zaś strata za ostatni rok obrotowy wyniosła 39.451,60 złotych. Na koncie bankowym strona skarżąca nie ma żadnych środków finansowych. Dodała, że obecnie spółka nie generuje żadnych dochodów, a jedynie straty z tytułu naliczanego podatku od nieruchomości. Wobec uznania, że złożone oświadczenie nie jest wystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącej, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") wezwano ją do złożenia wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej i finansowej. W odpowiedzi na wezwanie strona oświadczyła m.in., że sprawozdanie za ostatni rok obrotowy spółki nie zostało sporządzone z uwagi na brak środków na opłatę księgowego. Wskazała, że nie może uzyskać wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z powodu braku przepływu środków obrotowych na koncie oraz istniejącego zadłużenia z tytułu obsługi rachunku bankowego. Ponadto dodała, że w stosunku do spółki prowadzone jest postępowanie egzekucyjne z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości. Spółka nie posiada przy tym żadnych nieuregulowanych dotychczas wierzytelności. Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy zważył, co następuje: Rozpocząć należy od wskazania, że na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Tym samym każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Dostępność do sądu wymaga bowiem z natury rzeczy posiadania środków finansowych. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.), stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Obowiązek ten wynika wprost z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc przywołane wyżej regulacje i uwagi do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż strona nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Przede wszystkim należy bowiem podkreślić, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym przyjmuje się, że to na wnioskodawcy ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek należytego wykazania, tj. dowiedzenia, udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonywający, pokazania, unaocznienia - por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1978, wyd. IX z 1994 r., str. 805 - że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w jego przypadku wystąpiła. Stosownie bowiem do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie złożone przez stronę oświadczenie, nie zawierało dostatecznych danych koniecznych do ustalenia jej aktualnych możliwości finansowych. Podniesienia bowiem wymaga, że wszystkie wątpliwości i niejasności, w szczególności co do aktualnego stanu finansowego i majątkowego skarżącej, znalazły wyraz w wezwaniu referendarza sądowego z dnia 11 lipca 2013 r. Z kolei informacje udzielone przez skarżącą w odpowiedzi na to wezwanie wątpliwości te tylko pogłębiły, nie dając podstaw do jednoznacznego ustalenia zdolności płatniczych strony. Przede wszystkim, skarżąca zupełnie zlekceważyła wezwanie dotyczące przedłożenia wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych. Przy czym zupełnie niewiarygodne są twierdzenia strony wskazujące, że nie mogła ich uzyskać z uwagi na brak przepływu środków obrotowych oraz zaległości wobec banku z tytułu prowadzenia rachunku. Kwestie te nie mają bowiem żadnego wpływu na prawo posiadacza rachunku do żądania wyciągu z rachunku za dany okres. Co więcej na potwierdzenia swojego stanowiska strona mogła złożyć zaświadczenie podmiotu prowadzącego rachunek o odmowie i przyczynach udostępnienia przedmiotowego wyciągu, czego nie uczyniła. Skarżąca nie złożyła również kopii zeznania podatkowego za 2012 r. oraz nie nadesłała żadnych tytułów wykonawczych lakonicznie kwitując, że w stosunku do spółki prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Nie wykazała zatem na jakim etapie jest to postępowanie oraz jakiej wielkości zaległości podatkowych dotyczy. Ponadto strona nie przedłożyła aktualnego wykazu środków trwałych. Złożony bowiem do akt sprawy wykaz odzwierciedla stan majątku spółki na dzień 1 stycznia 2012 r. Nie jest on zatem miarodajny dla oceny obecnej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Za niemiarodajne należy również uznać złożone zaświadczenie Wójta Gminy Lubartów o ciążących na wnioskodawcy zaległościach z tytułu podatku od nieruchomości. Dokument ten przedstawia bowiem stan zaległości podatkowych spółki na dzień 14 października 2011 r., a tym samym jest nieaktualny. Wobec powyższego przyjąć należało, że strona skarżąca ubiegając się o przyznanie prawa pomocy nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co skutkuje odmową uwzględnienia jej wniosku w całości. Podniesienia jednocześnie wymaga, że wykazana przez stronę strata nie świadczy sama w sobie o braku środków finansowych pozwalających uiścić należne koszty sądowe. Spółka posiada bowiem kapitał zakładowy o znacznej wartości (1.466.000,00 zł). Nadto Kodeks Spółek Handlowych przewiduje instytucję czasowych wkładów wspólników tzw. dopłat. Dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki. Celem zaś dopłat jest przekazanie środków finansowych przez wspólników na dofinansowanie prowadzenia działalności gospodarczej, w tym również na opłacenie niezbędnych kosztów sądowych i ewentualnie opłacenie kosztów zastępstwa procesowego. W sytuacji zatem, gdy spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi niezbędnymi do opłacenia takich koniecznych wydatków, w tym przypadku udziałowcy spółki mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot prawa, poprzez dofinansowanie działalności spółki. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 tej ustawy.