I SO/Lu 2/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-12-03

Skład orzekający: Erwin Srebrny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Strona wykazała, że jej dochody, pochodzące ze świadczeń emerytalno-rentowych i gospodarstwa rolnego, w połączeniu z koniecznymi wydatkami na utrzymanie, uniemożliwiają jej poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Strona Z.J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że sprawa dotyczy płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Wnioskodawczyni wraz z mężem pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, a ich łączne dochody miesięczne pochodzą ze świadczeń emerytalno-rentowych i gospodarstwa rolnego. Konieczne miesięczne wydatki małżonków wynoszą znaczną kwotę, a oszczędności są niewielkie. Strona argumentuje, że koszty sądowe stanowiłyby duże obciążenie dla jej rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Z.J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z.J. w przedmiocie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: przyznać Z.J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z.J. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z urzędowego formularza wynika, iż przedmiot postępowania może dotyczyć płatności do gruntów rolnych na rok 2007 r. wskazaną tam decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie, stanowi środek dowodowy, za pomocą którego strona skarżąca wykazuje zasadność wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dlatego powinno ono zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. Z uzasadnienia złożonego wniosku jak i z nadesłanych na wezwanie dodatkowych dokumentów wynika, iż w ocenie wnioskodawczyni koszty sądowe stanowiłyby duże obciążenie dla jej rodziny. We wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawczyni pozostaje jedynie z mężem. Ich łączne dochody miesięczne wynoszą [...] zł. Dochody te pochodzą z tytułu świadczeń emerytalno - rentowych małżonków oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Majątek wnioskodawczyni stanowi również dom o powierzchni [...] m2. Z nadesłanego dodatkowego oświadczenia wynika, iż konieczne miesięczne wydatki małżonków bez wydatków na żywność związane z utrzymaniem m.in. z tytułu wydatków na energię, media, ogrzewanie, leki wynoszą [...] zł. Nadesłany wyciąg z konta wnioskodawczyni z ostatnich 3 miesięcy nie wskazuje na posiadanie przez nią jakichkolwiek oszczędności. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdził, co następuje: Sprawa, w której wnioskodawczyni zamierza wnieść skargę do sądu administracyjnego może dotyczyć płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2007 r. Z uwagi na podany przez wnioskodawczynię przedmiot skargi, opłata sądowa (wpis sądowy związany z wniesieniem skargi) w tej sprawie może wynieść co najmniej 200 zł. Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Strona wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 ppsa. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie, o którym mowa w ww. przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Przedstawione przez stronę oświadczenia wskazujące na uzyskiwane dochody w połączeniu z wykazanymi koniecznymi wydatkami na utrzymanie dają podstawy do przyjęcia, że wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść obecnych i przyszłych kosztów sądowych - na które składają się: możliwa kwota wpisu sądowego od wniesionej skargi w ww. wysokości, a także pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą ale nie muszą wystąpić tzn. ewentualna opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz potencjalny wpis od skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi nie mniej jednak niż 100 zł - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło