I SO/Lu 2/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 3 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 19 września 2016 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie go od kosztów i ustanowienie adwokata z urzędu. W tym zakresie oświadczył, że wraz z małżonką są w podeszłym wieku (80 i 77 lat). Cierpią na wiele przewlekłych chorób, wymagających specjalistycznej opieki lekarskiej. Skarżący oraz jego małżonka oprócz mieszkania w bloku o pow. 58,90 m2 nie posiadają żadnego majątku ani przedmiotów wartościowych. Źródłem ich utrzymania jest natomiast emerytura skarżącego w kwocie 2.117 zł netto oraz emerytura jego małżonki w kwocie 1.710 zł netto. Skarżący do wniosku dołączył listę miesięcznych wydatków na łączną kwotę 3.857 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - zwanej dalej p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżąca może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy przy tym mieć na względzie, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia, (por. Hanna Knysiak - Molczyk, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 628). W ocenie referendarza sądowego sytuacja finansowa strony nie pozwala na przyjęcie, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy w żądanym, czy też jakimkolwiek zakresie. Przede wszystkim należy wskazać, iż w sytuacji przystąpienia do merytorycznego rozpatrzenia skargi wysokość wpisu w niniejszej sprawie wynosić będzie 100 zł. Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, wpis od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, nigdy również nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł. Koszty sądowe nie są zatem wysokie, a co należy dodać najniższe z występujących w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Wysokość wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru (adwokata) nie powinna natomiast przekroczyć kwoty 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - Dz. U z 2015 r. poz. 1800). Uwzględniając powyższe oraz przedstawioną przez stronę sytuację dochodową uznać należało, że ta nie jest na tyle trudna aby uniemożliwiała poniesienie wskazanych, i co należy dodać rozłożonych w czasie kosztów postępowania sądowego. Przede wszystkim skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz co najważniejsze posiada stałe źródło dochodów w postaci emerytury w kwocie 2.117 zł netto. Również pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym małzonka dysponuje stałym dochodem w kwocie 1.710 zł netto (emerytura). Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony wynosi zatem 3.827 zł netto. Wskazane dochody z uwagi na ich stały charakter oraz wysokość - zdaniem oceniającego - nie pozwala na przyznanie stronie prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, że instytucja ta zwana "prawem ubogich" ma wyjątkowy charakter, co stanowi, że służyć ma przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Strony skarżącej zaś do takich osób zaliczyć nie można, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.