I SO/Lu 38/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 października 2017 r. wniosku K. H. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie odmowy zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej p o s t a n a w i a: - odmówić K. H. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. K. H., reprezentowana przez H. H. (syna) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej. Wniosek nadany do organu w dniu 4 września 2017 r. organ przekazał do Sądu wraz z kserokopią (poświadczoną za zgodność z oryginałem) potwierdzenia odbioru decyzji. W związku z powyższym pełnomocnik strony został wezwany przez Sąd do dokonania czynności, dla której zastrzeżony był uchybiony termin. W wykonaniu wezwania nadesłano skargę datowaną na 2 października 2017 r. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik podał, że decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] otrzymał 6 kwietnia 2016 r. Z uwagi na to, że wniesienie skargi wymaga specjalistycznej wiedzy, konsultował zasadność jej wniesienia z fachowym pełnomocnikiem. Pomimo zlecenia wniesienia skargi adwokat skargi nie złożył, o czym H. H. dowiedział się 29 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: - zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, - uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, - dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest więc od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Innymi słowy nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Nadmienić też trzeba, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił okoliczności, które miałyby przemawiać za stwierdzeniem, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi miało charakter niezawiniony. Po pierwsze, pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił w żaden sposób (np. kopią stosownego pełnomocnictwa), iż rzeczywiście zlecił fachowemu pełnomocnikowi dokonanie czynności sporządzenia i wniesienia skargi. Oprócz gołosłownego twierdzenia o takiej sytuacji, autor wniosku nie przedstawił żadnego dokumentu na tę okoliczność. Tymczasem, jak podkreślono wyżej jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy. Uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, niemniej wymaga wiarygodnej argumentacji, przekonywającej, że zaistniała niedająca się usunąć przeszkoda uniemożliwiająca dotrzymanie terminu (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., komentarz do art. 86, teza 5). Ponieważ pełnomocnik we wniosku nie podał też żadnych szczegółów, co do tego kiedy miałby się kontaktować z fachowym pełnomocnikiem, kiedy miałby zlecić sporządzenie i wniesienie skargi, Sąd nie może ocenić tego zachowania w kontekście wymogu najwyższej staranności, jaka powinna cechować syna umocowanego przez matkę – skarżącą do reprezentowania jej w sprawie. Jeśli bowiem nawet przyjąć, iż zlecenie fachowemu pełnomocnikowi sporządzenia i wniesienia skargi faktycznie miało miejsce, to nie wiadomo też, czy takie zlecenie dokonane zostało w terminie, skoro H. H. wskazuje, że decyzję, jako pełnomocnik matki, otrzymał 6 kwietnia 2016 r. a ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że miało to miejsce 1 kwietnia 2016 r. Zwrócić też trzeba uwagę na to, że od wydania decyzji przez organ podatkowy do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu minęło prawie półtora roku, trudno zatem przyjąć, że pełnomocnik strony dołożył należytej dbałości o sprawy podatniczki, że jego staranie i zapobiegliwość była taka, jakiej można by się spodziewać po osobie należycie dbającej o interes swojego mocodawcy. Jeśli też, jak twierdzi, był w kontakcie z fachowym pełnomocnikiem, to trudno wyobrazić sobie, iż przez tak długi okres rzetelny pełnomocnik skarżącej zadowalał się niewiedzą co do losu skargi (czy została skutecznie wniesiona, czy należy od niej uiścić wpis, czy zapadł wyrok w sprawie). Niezależnie od powyższego, na marginesie, zwrócić też trzeba uwagę, że wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie jest czynnością na tyle skomplikowaną (jak np. w przypadku skargi kasacyjnej), że pełnomocnik, prawidłowo pouczony o terminie i trybie wniesienia skargi do sądu, nie mógł uczynić tego osobiście, jeśli jego kontakt z fachowym pełnomocnikiem był w jakiś sposób utrudniony, a pełnomocnik skarżącej miał świadomość upływającego terminu do dokonania tej czynności. Złożona skarga z 2 października 2017 r. świadczy zresztą o tym, że H. H. był w stanie złożyć skargę nawet osobiście, zwłaszcza mając na względzie treść art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a co oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Mając na uwadze powyższe i ustawowe wymogi wynikające z art. 87 § 2 p.p.s.a., stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie okoliczności, na które powołuje się pełnomocnik skarżącej nie mogą - zdaniem Sądu - stanowić pozytywnej przesłanki do przywrócenia terminu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji