II SA/Lu 1/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej zasiłku stałego oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2004r. , Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz.856 z późn. zm.) oraz art. 37 ust. 1pkt.2 i ust.2pkt.2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz.U. Nr 64, poz.593 z późn. zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania K.M. uchyliło decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] lipca 2004r., Nr [...] zmieniającą decyzję własną z dnia [...] maja 2004r., Nr [...], którą przyznano K.M. od 1 maja 2004r. zasiłek stały w kwocie 91,95zł, odmawiającą jednocześnie przyznania od 1 lipca 2004r. zasiłku stałego w związku ze zmianą sytuacji dochodowej rodziny i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W motywach uzasadnienia decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z [...] lipca 2004 r. wyjaśniono, że K.M. nie spełnia wymogów dochodowych do przyznania zasiłku stałego, gdyż dochód na osobę w jego rodzinie wynosi 321,72zł, a więc przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynoszące 316zł. Organ ustalił, że na dochód rodziny w łącznej kwocie 1608,60zł składają się: renta inwalidzka wnioskodawcy (281,29zł), dodatek mieszkaniowy (79zł), wynagrodzenie za pracę A.S. ( 599,33zł) oraz zasiłek rodzinny z dodatkami ( 649zł). Kryterium dochodowe rodziny wynosi 1580zł. K.M. kwestionując powyższe rozstrzygnięcie wskazał, że jedynym źródłem jego dochodu jest renta w kwocie 281zł, która nie wystarcza na leczenie ( leki, dietę, dojazdy do lekarzy).Podniósł ponadto, że organ bezpodstawnie ustalił, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z rodziną, podczas gdy w rzeczywistości tylko u niej zamieszkuje i opiekuje się dziećmi. Wyjaśnił, że rozważa możliwość złożenia wniosku o umieszczenie go w domu pomocy społecznej. Organ II instancji rozpoznając odwołanie podkreślił, że niezależnie od podstaw materialnoprawnych zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 156§1pkt.1kpa o właściwości rzeczowej, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. W ocenie organu odwoławczego wójt gminy jako organ uprawniony z mocy art. 110 aktualnie obowiązującej ustawy o pomocy społecznej do wykonywania zadań pomocy społecznej nie może udzielić sam sobie upoważnienia, o którym mowa w art.110ust.7, by następnie występować jako upoważniony przez wójta kierownik ośrodka pomocy społecznej. Organ podniósł ponadto, że zaskarżona decyzja jest wadliwa również materialnie, gdyż opiera się na przepisach nieobowiązującej już ustawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł K.M., domagając się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W skardze zarzucił, że zaskarżona decyzja jest wynikiem manipulacji, podobnej do tej, która miała miejsce w 2003r., gdy Kolegium trzykrotnie uchylało decyzje organu I instancji, ostatecznie podzielając jego stanowisko i wydając niekorzystną dla skarżącego decyzję. Podniósł, że organ błędnie wyliczył jego dochód, przyjmując że prowadzi wspólne gospodarstwo z rodziną, podczas gdy utrzymuje się on wyłącznie z renty chorobowej wynoszącej 281zł, co słusznie ustalił Kierownik GOPS w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2004r., przyznającej mu zasiłek celowy w wysokości 20zł. Skarżący podkreślił, że zamieszkuje u A.S. tylko jako lokator w zamian za opiekę nad jej trzema synami, będącymi w wieku szkolnym. Oświadczył ponadto, że jest schorowany, zaś organy pomocy społecznej odmawiają mu pomocy finansowej na zakup koniecznych leków. W przekonaniu skarżącego wydawanie decyzji z zakresu pomocy społecznej przez Kierownika GOPS, którym jest Wójt Gminy stanowi przestępstwo nadużywania władzy i powinno być ścigane przez prokuraturę. Skarżący wyraził swoje rozżalenie i nieufność wobec organów administracyjnych obu instancji, stwierdzając że uchylenie decyzji Kierownika GOPS z powodów formalnych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie zmieni rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy powinien wydać również decyzję merytoryczną i przywrócić mu zasiłek w poprzedniej wysokości. Brak zaufania skarżącego do organów orzekających w sprawie pogłębia fakt, że Prezes SKO jest jednocześnie zatrudniony jako radca prawny w Urzędzie Gminy. W ocenie skarżącego przejawem manipulacji przez organ II instancji jest również zmiana pouczenia o trybie zaskarżenia decyzji do sądu za pośrednictwem SKO, a nie jak poprzednio bezpośrednio do NSA. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia merytorycznego, a jedynie powoduje ponowne rozpoznanie sprawy przez organ pierwszej instancji. Natomiast pouczenie o sposobie i trybie wniesienia skargi zostało sformułowane zgodnie z przepisami aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny bada zaskarżoną decyzję w zakresie jej zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli przez organ II instancji była decyzja w sprawie należącej z mocy art. 110ust.7 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz.U. Nr 64, poz.593) do kompetencji kierownika ośrodka pomocy społecznej. Decyzja ta została wydana przez osobę pełniącą funkcje zarówno Wójta Gminy, jak i jednocześnie Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, a zatem z naruszeniem przepisów o właściwości ( art.156§1kpa). Zgodnie bowiem z cyt. art. 110 aktualnie obowiązującej ustawy o pomocy społecznej zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne – ośrodki pomocy społecznej. ( ust.1), przy czym decyzje w indywidualnych sprawach wydaje upoważniony przez wójta ( burmistrza, prezydenta miasta) kierownik właściwego ośrodka pomocy społecznej. ( ust.7) Decyzji takich nie może wydawać wójt (burmistrz, prezydent), ponieważ kierownikiem ośrodka pomocy społecznej może być wyłącznie inna osoba, działająca na podstawie jego upoważnienia, na co wskazuje art.110 ust.8, stanowiący że " upoważnienie, o którym mowa w ust.7 może być także udzielone innej osobie na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej ." Ustawodawca zatem jednoznacznie przesądził, że funkcję tę mogą pełnić wyłącznie osoby inne niż wójt (burmistrz, prezydent miasta), nie przewidując kompetencji organów samorządu gminnego do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej. Z powyższych względów zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że decyzja Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej podjęta przez kierownika ośrodka będącego jednocześnie wójtem gminy narusza przepisy o właściwości ( art. 156§1kpa ). W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowo - administracyjnego organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art.138 kpa, to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zasadności zaskarżonej decyzji. Dotyczy to również sytuacji, w której organ odwoławczy stwierdzi naruszenie przepisów dające podstawę do stwierdzenia nieważności ( art. 156§1kpa) / por. wyrok NSA z dnia 12 marca 1981r., SA 472/81, ONSA 1981, Nr 1, poz.21 / Podzielając powyższe stanowisko stwierdzić należy, że organ odwoławczy ustalając, że decyzja Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] lipca 2004r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości ( art.156§1kpa), prawidłowo uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wbrew zarzutom skargi, organ odwoławczy stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego nie miał obowiązku rozpoznawać sprawy merytorycznie. Rozstrzygnięcie, które zostanie wydane przez właściwy organ w wyniku ponownego rozpoznania sprawy będzie podlegać kontroli instancyjnej na ogólnych zasadach. Z tych względów, Sąd uznając, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270)