II SA/Lu 10/03

WyrokWSA w Lublinie2004-03-10

Skład orzekający: Maciej Kierek, Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej może nakazać rozbiórkę ogrodzenia, jeśli inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na budowę, mimo że ogrodzenie istniało od wielu lat i zostało wybudowane w miejscu poprzedniego płotu, a także czy istnieje możliwość odroczenia wykonania nakazu rozbiórki?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji nie zbadał nowej okoliczności faktycznej w postaci oświadczenia Burmistrza o wydaniu pozwolenia na budowę bramy i ogrodzenia. Wskazano, że brak pozwolenia na budowę jest obligatoryjną przesłanką do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, jednakże w sytuacji pojawienia się nowego dowodu, organ powinien rozważyć wznowienie postępowania. Prawo budowlane nie przewiduje instytucji odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ogrodzenia wybudowanego przez E. i K. I. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał ją w mocy. Skarżąca podnosiła, że działka była ogrodzona od wielu lat, a nowe ogrodzenie zostało postawione w miejscu starego, po uzyskaniu zgody Burmistrza na pozostawienie bramy do czasu budowy ulicy. Do skargi dołączono oświadczenie Burmistrza o wydaniu pozwolenia na budowę bramy i ogrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek (spr.), Sędzia NSA Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski, Protokolant Ref.st.Joanna Janiak, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004 r. sprawy ze skargi E. I. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej 10,00 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000r. ze zm.) w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. Nr 106 poz. 1126 z 2000r. ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania E. I. zam. K. ul. [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] nakazującej E. i K. I. wykonanie rozbiórki ogrodzenia na działce gruntu nr ewid. [...] w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu stwierdza się, że decyzją wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane, organ I instancji nałożył na E. i K. L. obowiązek rozbiórki ogrodzenia działki od strony ulicy. Od powyższej decyzji złożyła odwołanie E. I. wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu budowy ulicy. Skarżąca nie wiedziała, że na "zmianę" ogrodzenia tj. na budowę ogrodzenia w tym samym miejscu, w którym stał stary, drewniany płot potrzebne jest pozwolenie na budowę. Organ II instancji rozpatrując w/w odwołanie stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Obowiązująca od 1 stycznia 1995r ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane wprowadziła jako zasadę obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, na prowadzenie robót budowlanych (art. 28. ust. 1 cytowanej ustawy). Wyjątki od tej zasady zostały wyliczone w art. 29 i art. 30 powołanej ustawy i jedynie w przypadkach tu określonych możliwe jest przystąpienie do wykonania robót budowlanych bez pozwolenia na budowę lub bez pozwolenia na budowę, ale po zgłoszeniu zamiaru ich wykonania, jeśli organ nie wniesie sprzeciwu w terminie 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia. Z akt sprawy wynika, że E. i K. I. wybudowali ogrodzenie działki nr ewid [...] położonej w K. od strony ulicy [...]. Ogrodzenie wykonane jest z elementów betonowych prefabrykowanych z bramą metalową o szerokości 1,40m i bramką wejściową o szerokości 0,90m. Omawiane ogrodzenie wybudowano na całej szerokości działki w odległości 2,60m od istniejącego starego budynku mieszkalnego. Takie usytuowanie ogrodzenia w sposób znaczący narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie linii regulacyjnej ulicy [...]. Przedmiotowe ogrodzenie zostało wybudowane po 1995r. i ponad 5 lat temu, a więc w okresie, gdy zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestorzy pozwolenia na budowę nie uzyskali. Zgodnie z art. 48 cytowanej ustawy właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W przypadku spełnienia przesłanek art. 48 jego stosowanie jest obligatoryjne i nie zależy od uznania organu administracji, co oznacza, że organ nie może uwzględnić jakichkolwiek innych okoliczności. Pomimo, upływu 5 lat od dnia zakończenia budowy nie można zastosować art. 49 cytowanej ustawy gdy istnienie ogrodzenia narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jedyną dopuszczalną decyzją w tej sprawie jest nakaz rozbiórki a jego uzasadnieniem brak pozwolenia na budowę. Odnosząc się do odwołania E. I. , należy powiedzieć, iż przepis art. 48 prawa budowlanego, zgodnie z jego wykładnią gramatyczną nie uprawnia organu, który nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego, do określenia terminu wykonania nakazanej rozbiórki Brak podstawy do określenia terminu wykonania nakazanej rozbiórki. Oznacza, że decyzja orzekająca jej nakaz podlega wykonaniu z dniem, w którym staje się ostateczna. Wynika z tego, że prawo budowlane nie przewiduje prawnej instytucji "odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki na oznaczony czas" . Niewiedza skarżącej o obowiązku uzyskania pozwolenia, na budowę przedmiotowego ogrodzenia nie stanowi przesłanki do odstąpienia od nakazu rozbiórki. Wykonanie omawianego ogrodzenia w miejscu, w którym poprzednio stał walący się płot drewniany jest, w rozumieniu ustawy prawo budowlane, budową a nie ,,zmianą" ogrodzenia. Od tej decyzji E. I. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze stwierdza, że nie zgadza się z wydaną decyzją, ponieważ działka Nr [...] należąca do teścia J. I. była już ogrodzona od ponad pięćdziesięciu lat. Od tamtej pory ogrodzenie było co kilka lat zmieniane lecz ciągle stało w tym samym miejscu. Po śmierci teścia, skarżąca walący drewniany płot wymieniła na nowy i postawiła w miejscu starego. Przy wymianie bramy i bramki pisała podanie do Urzędu Miasta i Gminy w K., do Burmistrza o pozostawienie bramy w tym miejscu do czasu budowy ulicy. Podanie było rozpatrzone pozytywnie. Od kilku lat ułożone są w bramach wjazdy oraz ulica zaznaczona jest krawężnikiem. Jej ogrodzenie nie przeszkadza aby ułożyć chodnik. W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosi o jej uchylenie . Rozpatrując złożoną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W odwołaniu skarżąca podniosła w sposób ogólny, że uzyskała pozwolenie na budowę ogrodzenia bramy ale nie przedstawiając żadnych na to dowodów. Brak ich jest także w aktach sprawy. Do skargi skarżąca załączyła kserokopię oświadczenia Burmistrza Miasta K. opatrzonego pieczęcią Urzędu Miejskiego i pieczęcią Burmistrza Miasta K. z podpisem z dnia 27 listopada 2003r. Na rozprawie skarżąca okazałą oryginał dokumentu. W oświadczeniu (bez numeru) Burmistrz stwierdza, ze dnia 13 listopada 1996r. do Urzędu Miejskiego w K. wpłynął wniosek E. I. w sprawie wydania pozwolenia na budowę bramy i ogrodzenia. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie i pozwolenie zostało przesłane do petenta. Jest to nowa okoliczność nieznana organowi administracji. W tej sytuacji organ administracji winien zbadać charakter dokumentu, właściwość Burmistrza do wydania decyzji i ustalić czy istnieją przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa (wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję). W sytuacji jaka wystąpiła w sprawie Sąd zaskarżoną decyzję uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). Orzeczenie o kosztach oparto o przepis art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło