II SA/Lu 1000/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk, Sędziowie WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 12 września 2023 r. nr SKO.PS/40/1092/2023 w przedmiocie dodatku węglowego oddala skargę. Decyzją z 12 września 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu po rozpatrzeniu odwołania M. M. (strona, skarżący, wnioskodawca) od decyzji Wójta Gminy Sułów z 9 lutego 2023 r. dotyczącej przyznania dodatku węglowego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z 20 września 2023 r. strona wystąpiła do Wójta Gminy o wypłatę dodatku węglowego. Organ pierwszej instancji - ponownie rozpoznając sprawę - decyzją z 9 lutego 2023 r. przyznał dodatek węglowy w kwocie 3000 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w miejscu zamieszkania wnioskodawcy tj. Ź., S. źródło ogrzewania gospodarstwa domowego to kocioł na paliwo stałe zasilany węglem oraz drewnem kawałkowym, zatem zasadnym jest przyznanie dodatku węglowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję na podstawie przepisów ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 141 ze zm. " u.d.w."), mających zastosowanie w sprawie, tj. art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 6, art. 2 ust. 15g u.d.w. Organ drugiej instancji podniósł, że 20 czerwca 2022 r. wnioskodawca złożył deklarację dotyczącą stosowanych źródeł ciepła i źródeł spalania paliw do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w budynku jednorodzinnym położonym w miejscowości Ź. W deklaracji wskazał, że eksploatowanym i zainstalowanym źródłem ogrzewania budynku są dwa kotły na paliwo stałe, zaś jako rodzaj stosowanych paliw w kotłach podał pellet drzewny i drewno kawałkowe. We wniosku z 20 września 2022 r. o wypłatę dodatku węglowego wskazał, że w skład jego gospodarstwa domowego wchodzą 4 osoby i zaznaczył, że jest to gospodarstwo domowe wieloosobowe. Kolegium zaznaczyło, że organ pierwszej instancji w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawcy tj. Ź., S., prawidłowo ustalił, że główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego to kocioł na paliwo stałe zasilany węglem oraz drewnem kawałkowym, zatem zostały spełnione warunki do przyznania dodatku węglowego określone w ustawie o dodatku węglowym. Kolegium stanęło na stanowisku, że w sprawie został złożony jeden wniosek o wypłatę dodatku węglowego na jedno gospodarstwo domowe (zamieszkujące) w budynku jednorodzinnym. Okoliczność, że w budynku zainstalowane i używane są dwa kotły na paliwo stałe nie oznacza, że wnioskodawcy przysługuje dodatek na każde z tych źródeł. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Kolegium strona złożyła skargę, w której wniosła o jego uchylenie. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie: - art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy; - art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentu urzędowego (deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw z dnia 30-06-2022); - art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.; - art. 35 § 3 k.p.a. i art. 36 k.p.a. poprzez nie rozpoznanie w terminie ustawowym odwołania wniesionego w dniu 19.02.2023 r. od decyzji Wójta Gminy Sułów z 9.02.2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego; - art. 2 ust. 3d. u.d.w. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na nie przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego i tym samym błędnym przyjęciu, iż w jednym budynku są zainstalowane dwa kotły na paliwo stałe, podczas gdy każdy z kotłów na paliwo stałe jest zainstalowany w odrębnych budynkach na tej samej posesji pod jednym adresem; - art. 2 ust. 15f u.d.w. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na błędnym przyjęciu, iż dodatek węglowy przysługuje wyłącznie osobie która złożyła wniosek o jego wypłatę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kwestię sporną stanowiło ustalenie czy wnioskodawcy przysługiwał drugi dodatek węglowy w związku z tym, że na jego posesji znajdowały się - jak twierdził -dwa budynki z dwoma piecami, na które jego zdaniem przysługiwały dwa dodatki węglowe, a otrzymał tylko jeden. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, pieco-kuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438 ze zm., "u.w.t.r."), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Gospodarstwo domowe w rozumieniu ustawy stanowi: 1) osoba fizyczna samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osoba fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe) (art. 2 ust 2 u.d.w.). Przez paliwa stałe natomiast rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 u.d.w.). W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (art. 2 ust. 3a). Z powyższych przepisów wynika, że przyznanie dodatku węglowego ściśle związane jest z miejscem zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego wnioskodawcy. To tam, gdzie wnioskodawca prowadzi wspólnie z innymi lub samotnie, gospodarstwo domowe i zamieszkuje, jest jego gospodarstwo domowe i właśnie na ogrzanie tego miejsca paliwami stałymi przysługuje mu dodatek węglowy. Dodatkowo należy przypomnieć, że w świetle art. 2 ust. 15 b, ust.15d u.d.w. - jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, organ może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego. W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Przepis art. 2 ust. 3a-3b omawianej ustawy wprost i jednoznacznie stanowi, że nawet jeżeli pod jednym adresem prowadzone są odrębne gospodarstwa domowe, to przyznawany jest jeden dodatek dla wszystkich gospodarstw i jest on wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. W uzasadnieniu do projektu ustawy z 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. 2022 r., poz. 2236) stwierdzono, że: po nowelizacji ustawy o dodatku węglowym z dnia 5 sierpnia 2022 r. dofinansowanie to otrzymają gospodarstwa domowe w myśl zasady "jeden dodatek węglowy na jeden adres". Oznacza to, że według nowych kryteriów wszystkim gospodarstwom domowym zamieszkującym pod tym samym adresem przysługuje tylko jeden dodatek węglowy (druk sejmowy nr 2696). W związku z powyższym należy podkreślić, że zgodnie z niebudzącą wątpliwości treścią analizowanej normy prawnej, znajdującą potwierdzenie w jej językowym znaczeniu z uwzględnieniem ustawowego celu tej regulacji, zasadą jest przyznanie jednego dodatku węglowego dla jednego adresu. Należy również zauważyć, że gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie każdemu odrębnemu gospodarstwu domowemu dodatku węglowego, nawet jeżeli zamieszkują pod wspólnym adresem, wyraziłby to wprost w treści przepisów, czego nie uczyniono. Co więcej, nie da się takiego celu wywieść na podstawie wykładni art. 2 ust. 3a i ust. 3e u.d.w. Należy wskazać, że relacja zasady (dla jednego adresu może być przyznany jeden dodatek) i wyjątku (dopuszczalność przyznania kilku dodatków dla tego samego adresu) wymaga zastosowania ścisłej wykładni przepisów, określających przesłanki zastosowania wyjątku, zgodnie z podstawową regułą interpretacji prawniczej – wyjątków nie należy wykładać rozszerzająco. Interpretacja przepisów wprowadzających wyjątek nie może bowiem prowadzić w istocie do zaprzeczenia zasadzie. Omawiany wyjątek normatywny należy zatem wykładać ściśle, czego prawidłowo dokonały organy administracji. Z powyższego wynika, że jeden dodatek węglowy przysługuje w odniesieniu do gospodarstwa domowego bez względu na to ile źródeł ogrzewania jest stosowanych do ogrzania zajmowanego przez to gospodarstwo budynku. W odniesieniu do zarzutu skargi dotyczącego odmówienia mocy dowodowej i wiarygodności dokumentu w postaci deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw z 30 czerwca 2022 r. stanowiącej - według strony dokument urzędowy - Sąd uważa, że wskazana deklaracja nie jest dokumentem urzędowym, lecz prywatnym, gdyż pochodzi od samej strony, która go złożyła. Dokument urzędowy zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. jest sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, co nie miało miejsca w sprawie w przypadku omawianej deklaracji. Deklaracja, jako dokument prywatny, stanowi w postępowaniu administracyjnym (podobnie w postępowaniu cywilnym) dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokumenty prywatne stanowią zatem jedynie zupełny dowód na to, że zawarte w nich oświadczenia pochodzą od wystawcy, lecz nie przesądzają o zgodności zawartych w nich twierdzeń ze stanem faktycznym. Pamiętać przy tym należy, że wiarygodność zawartych w dokumentach oświadczeń winna być oceniania tak samo, jak innych dowodów w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. W niniejszej sprawie złożona przez stronę deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw niewątpliwie jest - wbrew twierdzeniom skarżącego - dokumentem prywatnym, co zresztą nie miało znaczenia w sprawie w świetle ustaleń organów. Z ustaleń tych wynika, że w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego stanowi kocioł na paliwo stałe zasilany węglem oraz drewnem kawałkowym. Jest to główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawcy. Zatem zaistniała podstawa do uwzględnienia wniosku i przyznania dodatku węglowego w wysokości 3000 zł. Skoro więc - co do zasady - dodatek węglowy przyznawany jest na gospodarstwo domowe, to okoliczność, że w budynku zainstalowane i użytkowane są dwa kotły na paliwo stałe, nie oznacza, że skarżącemu przysługuje dodatek na każde z tych źródeł. Również obejmuje to sytuację, w której - według twierdzeń skarżącego - na nieruchomości posadowione są dwa budynki z dwoma kotłami, co nie daje podstaw do wypłaty kolejnego dodatku skarżącemu. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącego zarzutów prowadzą zatem do wniosku, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, a skarga jest bezzasadna. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.). Z tych względów, Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.).