II SA/Lu 1008/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi S. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia .. r., nr .... w przedmiocie zasiłku dla opiekuna oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1-4, art. 3 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. poz. 567, zwanej dalej "ustawą"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. L. z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy T. L., odmawiającą przyznania S. Ś. zasiłku dla opiekuna. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że przyczyną odmowy przyznania wnioskodawcy zasiłku dla opiekuna w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką A. Ś. jest okoliczność, że do dnia [...] lutego 2014 r. był on rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne, a od tej daty ustalono mu prawo do emerytury rolniczej. Ponadto, jak podniósł organ, od lutego 2014 r. matka wnioskodawcy przebywa u swojej córki. Organ wyjaśnił, że zasady przyznawania zasiłków dla opiekunów reguluje ustawa z dnia [...] kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, zgodnie z którą, aby uzyskać zasiłek dla opiekuna, należało pobierać świadczenie pielęgnacyjne, które wygasło z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557), spełniać warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] grudnia 2012 r. oraz spełniać warunki wynikające z ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 2 ust. 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, w myśl którego zasiłek dla opiekuna przysługuje: 1) za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.; 2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Kolegium wyjaśniło, że S. Ś. złożył oświadczenie, że do dnia [...] lutego 2014 r. prowadził gospodarstwo rolne. Nie spełnił zatem wszystkich niezbędnych warunków do uzyskania zasiłku dla opiekuna za okres od [...] lipca 2013 r. do [...]lutego 2014 r. Ponadto, jak podniósł organ odwoławczy, na mocy decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] lutego 2014 r. wnioskodawca ma przyznaną emeryturę rolniczą od dnia [...] lutego 2014 r. Zatem od tego okresu również nie przysługuje mu zasiłek dla opiekuna. W skardze na powyższą decyzję S. Ś. zażądał jej uchylenia i podniósł, że od 2010 r. do [...] lutego 2014 r. opiekował się matką i pobierał z tego tytułu świadczenia, które zostały mu odebrane. Wyjaśnił, że w dniu [...] lutego 2014 r. przestał prowadzić gospodarstwo rolne w związku z przejściem na emeryturę rolniczą. Wskazał, że jego żądanie obejmowało wypłatę świadczenia w związku z opieką nad matką w okresie od [...] czerwca 2013 r. do [...] lutego 2014 r. W odpowiedzi na skargę kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Matarialnoprawną podstawę tej decyzji stanowi art. 2 ust. 1-2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1-2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. W myśl art. 2 ust. 1 tej ustawy, zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw z dniem 1 lipca 2013 r. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 2 tej ustawy, zasiłek dla opiekuna przysługuje: 1) za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.; 2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Ponadto, zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, w przypadku, gdy o zasiłek dla opiekuna ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników lub domownicy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r. poz. 1403, 1623 i 1650) świadczenie to przysługuje rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego, przy czym zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 3 ust. 2 ustawy). Z powyższego wynika, że w przypadku zasiłku dla opiekuna ustawodawca ściśle określił przesłanki jego przyznania. Organ nie ma zatem żadnej swobody w kształtowaniu treści rozstrzygnięcia w sprawie wszczętej na skutek wniosku o przyznanie tego świadczenia. Przesłanki otrzymania zasiłku dla opiekuna za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 14 maja 2014 r. (do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów), a także za okres od dnia 15 maja 2014 r. są następujące: 1) wygaśnięcie z mocy prawa decyzji o przyznaniu wnioskodawcy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. (art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw); 2) spełnienie przez wnioskodawcę warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.; 3) zaprzestanie przez wnioskodawcę prowadzenia gospodarstwa rolnego, potwierdzone stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Skarżący S. Ś. nie spełnił wszystkich wyżej wskazanych przesłanek, stąd organy nie miały podstaw, by przyznać mu zasiłek dla opiekuna zarówno za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego wejście w życie ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, jak i za okres od wejścia w życie tej ustawy. W sprawie bezsporne jest, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...] skarżący nabył prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką A. Ś., które wygasło z dniem 1 lipca 2013 r. na mocy art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Nie ulega również wątpliwości, że w okresie od dnia [...] lipca 2013 r. do dnia [...] lutego 2014 r. skarżący prowadził gospodarstwo rolne, co wynika zarówno z jego oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie zasiłku (k. 10 akt administracyjnych), jak i z treści innych pism, w tym odwołania od decyzji organu pierwszej instancji). Powyższa okoliczność wyłącza prawo skarżącego do zasiłku dla opiekuna za ten okres. Nie spełnił on bowiem przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. Nie było również podstaw do przyznania S. Ś. zasiłku dla opiekuna za okres późniejszy. Wystarczającą przesłanką odmowy przyznania skarżącemu tego świadczenia jest okoliczność, że od dnia [...] lutego 2014 r. nie sprawował on już opieki nad matką A. Ś., co wynika ze złożonego przez niego w dniu [...] lipca 2014 r. oświadczenia i zostało potwierdzone w skardze. Art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r., jako konieczną przesłankę istnienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wymienia niepodejmowanie lub rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Skoro zatem skarżący od dnia [...] lutego 2014 r. nie opiekował się matką, to od tej daty nie spełniał warunku otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, a tym samym warunku do uzyskania zasiłku dla opiekuna, stosownie do treści art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Niezależnie od powyższego, organy nie mogłyby przyznać skarżącemu zasiłku dla opiekuna za okres od [...] lutego 2014 r. również z tego powodu, że w tym dniu uzyskał on prawo do emerytury rolniczej (decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...]). W myśl bowiem art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a/ ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Skarżący, który ma od dnia [...] lutego 2014 r. ustalone prawo do emerytury, nie spełnia od tej daty warunku otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, a zatem, zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, nie spełnia również warunku uzyskania prawa do zasiłku dla opiekuna. Organy słusznie zatem uznały brak podstaw do ustalenia skarżącemu prawa do zasiłku dla opiekuna i prawidłowo swoje stanowisko uzasadniły. W związku z powyższym sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).