II SA/Lu 1009/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek (spr.), Sędziowie NSA Jerzy Dudek, Jerzy Stelmasiak, Protokolant Beata Skubis - Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. S. 210 ( dwieście dziesięć ) złotych kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity: Dz.U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r./, w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane /Dz.U. Nr 106 poz. 1126 z 2000 r./, po rozpatrzeniu odwołania S. A. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r, znak: [...] nakazującej J. S. przedłożyć w terminie do 31 sierpnia 2002 r. inwentaryzację powykonawczą wraz z oceną wykonanych robót i stwierdzeniem przydatności obiektu do użytkowania, opinię UM dot. możliwości usytuowania budynku mieszkalno-handlowego na działce nr 302, akceptację Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dot. odstępstw od zatwierdzonego projektu w trakcie realizacji, uzgodnienie pod względem wymagań sanitarno-higienicznych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane w związku z samowolną zmianą sposobu użytkowania dwóch pomieszczeń gospodarczych na lokale sklepowe w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr 302 [...] – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu stwierdza się, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. znak: [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał J.S. w terminie do dnia 31 sierpnia 2002 r. przedłożyć do PINB w/w dokumenty niezbędne do doprowadzenia samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na sklep, usytuowanego w [...] do stanu zgodnego z prawem. Od decyzji odwołał się S. A. C. pełnomocnik J. S., podnosząc, że J.S. nie zmieniał sposobu użytkowania, uważa, że inwestor będąc współwłaścicielem nieruchomości nie może dysponować całą nieruchomością na cele budowlane i nie jest to potrzebne. Wyrokiem z dnia 11 października 2001 r. sygn. akt II SA/Lu 664/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2000 r. znak: [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że organy nadzoru budowlanego nie udowodniły, że skarżący samowolnie dokonał zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego. Mając na uwadze, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże ten Sąd i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia WINB uchylił decyzję I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PINB . Organ winien zbadać czy J. S. miał zamienny projekt budowlany na przeznaczenie pomieszczeń piwnicy na sklep. Organ I instancji skierował pismo do Starostwa Powiatowego z zapytaniem czy istniał projekt zamienny w stosunku do projektu typowego będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę z dnia 23 grudnia 1993 r., oraz czy wydana była decyzja na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicy na sklepy. W odpowiedzi Starosta pismem z dnia 2 kwietnia 2002 r. znak: [...] poinformował PINB , że w aktach sprawy dot. udzielonego pozwolenia na budowę nie ma projektu świadczącego o zmianie projektu w trakcie budowy, jak również nie ma decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynku lub jego części. Mając na uwadze akta sprawy, a w szczególności: - pozwolenie na budowę z dnia [...] grudnia 1993 r. znak[...], - postanowienie Państwowej Służby Ochrony Zabytków z dnia [...] grudnia 1993 r. wyrażające zgodę na budowę domu mieszkalnego przy ul. [...] w [...], - wniosek J. i W. S. z dnia 8 czerwca 1998 r. o zgłoszeniu do użytkowania budynku mieszkalnego /bez funkcji usługowej/, wybudowanego zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia [...] grudnia 1993 r. znak: [...], - odpowiedź Starosty z dnia [...] kwietnia 2002 r. na pismo PINB , organ II instancji stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie uznał, że J. S. samowolnie zmienił sposób użytkowania pomieszczeń piwnicy na sklepy. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że oględziny miały wykazać samowolną zmianę sposobu użytkowania należy stwierdzić, że jak zauważa NSA OZ w Lublinie /w wyroku z dnia 11 października 2001 r./, oględziny stanowią jedynie dowód stanu istniejącego w czasie oględzin. Z faktu tego nie wynika wniosek, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania. O samowolnej zmianie sposobu użytkowania świadczą jednoznacznie: - wniosek J. i W. S. z dnia 8 czerwca 1998 r. o zgłoszeniu do użytkowania budynku mieszkalnego wybudowanego zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia [...] grudnia 1993 r. znak: [...], - pismo Starosty z dnia [...] kwietnia 2002 r. Zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w przypadku stwierdzenia przez organy nadzoru budowlanego samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części stosuje się przepisy art. 50 i 51. Organ I instancji podjął czynności w celu ustalenia czy istnieje możliwość doprowadzenia samowolnej zmiany sposobu użytkowania do stanu zgodnego z prawem w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Nie można uznać za słuszny zarzut zawarty w odwołaniu, iż organ nie miał podstaw do nałożenia na J. S. obowiązku uzyskania zgody współwłaścicieli nieruchomości na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicy na sklepy. Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nieużytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielenia pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części /Dz.U. Nr 10, poz. 47 z 1995 r./, w rozdziale 3 pkt 6 mówi o obowiązku przedłożenia przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem organu odwoławczego obowiązek ten dotyczy również dostarczenia zgody współwłaścicieli nieruchomości na dokonanie zmian w sposobie użytkowania. Z nawiązania art. 71 ust. 1 do art. 32 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. wynika też obowiązek wykazania się przez ubiegającego się o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku współwłasności winna być zgoda współwłaścicieli na dokonanie zmian w sposobie użytkowania. Uzasadnione jest to okolicznością, że dokonane zmiany mogą oznaczać istotną ingerencję w ich prawa własności. Od tej decyzji pełnomocnik skarżącego J. S. – [...] S. A. C. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze stwierdza, że skarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. znak: [...], która nakazała J. S. przedłożenie, w terminie do 31 sierpnia 2002 r. inwentaryzacji powykonawczej wraz z oceną wykonanych robót i stwierdzeniem przydatności obiektu do użytkowania, opinię UM dotyczącą możliwości usytuowania budynku mieszkalno-handlowego na działce nr 302 w [...], akceptację Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dot. odstępstw od zatwierdzonego projektu, uzgodnienie pod względem sanitarno-higienicznym oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane w związku, jak napisał, "samowolną zmianą użytkowania dwóch pomieszczeń gospodarczych na sklepowe. J. S. jest współwłaścicielem nieruchomości, na której postawiony jest sporny budynek. Prosił PINB , aby sprecyzował, co ma oznaczać w takim przypadku "dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością". Ukształtował się na niej podział quoad usum i czy jest to, w tym przypadku wystarczające. Nie otrzymał takiego wyjaśnienia. Budując, skarżący miał zgodę współwłaścicieli na budowę. Dlaczego ta zgoda miałaby być obecnie niewystarczająca. Skarżący złożył w PINB wszystkie pozostałe, wymagane dokumenty, o czym ten zapomniał. Samowolną zmianę użytkowania obiektu miały wykazać oględziny z 28 października 1999 r., o których nie był zawiadomiony i co podnosił w poprzednim postępowaniu. W dalszym ciągu jednak oględziny te bez jego udziału, traktowane są jak przeprowadzony lege artis, dowód. W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosi o jej oddalenie. Rozpatrując złożoną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 3 prawa budowlanego. Cytowane przepisy określają, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia przepisy art. 50 i 51 stosuje się odpowiednio /art. 71 ust. 3/. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. W sprawie obok negacji zmiany użytkowania obiektu podstawowym przedmiotem sporu jest ustalenie czy skarżący złożył już wymagane dokumenty określone w decyzji. Zdaniem skargi skarżący złożył wszystkie wymagane dokumenty obok dowodu potwierdzającego prawo dysponowania nieruchomością, która zdaniem pełnomocnika skarżącego wynika ze zgody współwłaścicieli na budowę. Ocena materiału dowodowego w sprawie należy do organów administracji. Badając sposób zebrania materiału dowodowego i jego ocenę Sąd stwierdził, że organ administracji naruszył przepis art. 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa, co uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego przedłożył kserokopie szeregu dokumentów, które skarżący przedłożył organowi nadzoru budowlanemu, a przede wszystkim inwentaryzację budowlaną istniejącego lokalu na zmianę sposobu użytkowania na sklepy; zgodę współwłaścicieli; projekt zagospodarowania działek. Powstaje więc uzasadniona wątpliwość czy skarżący nie wykonał większości nakazów i czy zakres decyzji nie jest zbyt obszerny tzn. czy nie powtarza obowiązków wykonanych przez skarżącego. Kwestie te powinny wyjaśnić organy w powtórnym postępowaniu. Natomiast nie potwierdzają się zarzuty skargi, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu. W sytuacji występującej w sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy obowiązującego prawa co w konsekwencji powoduje jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit."a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1269/. Orzeczenie o kosztach oparto na art. 200 cyt. ustawy.