II SA/Lu 1009/16

WyrokWSA w Lublinie2017-02-23

Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Joanna Cylc - Malec, Maria Wieczorek - Zalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych w zabytkowej kamienicy, uwzględniając przepisy Prawa budowlanego oraz ochronę konserwatorską?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z uwagi na nieprawidłowe ustalenie stron postępowania. Wskazał, że w przypadku nieruchomości objętej współwłasnością stronami postępowania są wszyscy współwłaściciele, a ich prawidłowe ustalenie jest niezbędne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Sąd podkreślił również, że postępowanie naprawcze w przypadku obiektu zabytkowego wymaga uwzględnienia stanowiska konserwatora zabytków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych w zabytkowej kamienicy. Organ I instancji nakazał doprowadzenie ściany do stanu pierwotnego poprzez zamurowanie otworów. Organ II instancji uchylił decyzję w części dotyczącej Skarbu Państwa i utrzymał ją w mocy w pozostałej części. Skarżąca kwestionowała prawidłowość zastosowania przepisów Prawa budowlanego oraz sposób ustalenia stron postępowania. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po raz kolejny, wskazując na błędy w ustaleniu stron postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [..] oraz zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec, Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [..] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. na wniosek J. W. wszczęte zostało przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. postępowanie administracyjne w sprawie wykonania otworów okiennych i drzwiowych w ścianie zewnętrznej kamienicy zlokalizowanej przy ul. [...] w L. od strony działki o nr ewid.[...] W trakcie kontroli ww. obiektu, w dniu [...] r. inspektor PINB miasta L. ustalił, że ściana południowa budynku (razem z przyległymi oficynami) posiada następujące otwory (w kolejności od ul. [...] w głąb): drzwi do lokalu użytkowego w piwnicy - zejście schodami od chodnika przy ul. [...], okno, drzwi dwuskrzydłowe i dwa okna. Wszystkie te cztery otwory należą do lokalu B. i K. B. oraz jeden otwór drzwiowy w odległości 3,20 m od wschodniego narożnika budynku.Według oświadczenia Państwa B. w 1995 r. kupili funkcjonujący lokal gastronomiczny AS. W przedmiotowym lokalu nie wykonywali otworów drzwiowych i okiennych. Podczas kontroli stwierdzono, że wszystkie otwory posiadają nadproża łukowe od wnętrza pomieszczeń, a od strony zewnętrznej nadproża poziome. W trakcie postępowania ustalono, że w dniu [...] r. kamienica z oficyną wpisana została do rejestru zabytków województwa lubelskiego pod nr [...] Obiekt został wzniesiony ok. 1880 r. z przeznaczeniem wszystkich pomieszczeń na mieszkania. Najstarszy plan posiadany przez urząd konserwatorski pochodzi z 1937 r. Na długości budynku frontowego i oficyny od strony działki o nr ewid.[...] nie występują żadne otwory. Fakt ten potwierdza projekt przebudowy z 1950 r. Ponadto urząd konserwatorski nie potwierdził wydania pozwolenia na wykonanie zejścia do piwnic, wykonania otworów okiennych i drzwiowych w elewacji południowej budynku frontowego od strony działki o nr ewid.[...], za wyjątkiem pozwolenia na wykonanie otworu drzwiowego w elewacji na szerokości oficyny bocznej, wydanego w dniu [...] r. dla M. Z.. W toku postępowania R. B. przedłożył m.in. oświadczenie, że od chwili nabycia lokalu otwory okienne w lokalu przy ul. [...] istniały, jak i sprawozdanie z odkrywek badawczych wykonanych badań architektonicznych uproszczonych w budynku, wykonanych przez uprawnionego biegłego, który stwierdza, że badane nadproża wykonano podczas wznoszenia budynku. Sugeruje jednak wykonanie pełnych odkrywek. W dniu [...] r. do PINB miasta L. wpłynęła opinia architekta, w której autor dowodzi wtórnego charakteru przedmiotowych otworów. Wydział Architektury i Administracji Budowlanej U.M. L. przekazał także do PINB miasta L. w dniu [...] r., informację, że w rejestrach wydziału brakuje potwierdzenia udzielenia pozwolenia na wykonanie otworu drzwiowego na rzecz M. Z. oraz, że wydział nie wydawał decyzji na zmianę sposobu użytkowania lokali w kamienicy przy ul Kołłątaja 6 w L.. Dołączono decyzję z dnia [...] r. o pozwoleniu na modernizację pomieszczeń i wykonanie wejścia zewnętrznego od frontu budynku oraz decyzję z dnia [...] r. znak: [...], o pozwoleniu na adaptację piwnicy na lokal użytkowy, obejmującą wykonanie schodów zewnętrznych do piwnicy oraz wykonanie otworu drzwiowego i okiennego w poziomie piwnicy. L. Wojewódzki Konserwator Zabytków podczas całego postępowania – powołując się na obszerny materiał dowody - twierdził, że przedmiotowe otwory okienne i drzwiowe nie istniały w czasie budowy budynku, są wtórne i jako nie związane z historycznym wystrojem, elewacji przedmiotowego budynku winny zostać zamurowane. Zdaniem organu konserwatorskiego otwory wykonane zostały bez uzgodnienia z urzędem konserwatorskim. Mając do dyspozycji zebrany materiał dowodowy, Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego miasta L. decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego nakazał wymienionym w decyzji współwłaścicielom budynku przy ul. [...] w L., doprowadzić przedmiotową ścianę budynku do stanu pierwotnego poprzez zamurowanie istniejących otworów okiennych i drzwiowych w ścianie południowej kamienicy i oficyny przy ul. [...] w L., od strony działki nr [...] przy ul. [...] A. Od decyzji odwołała się B. B., wskazują, że art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie nakazuje doprowadzenia obiektu budowlanego łub jego części do stanu pierwotnego, lecz nakazuje zaniechania dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu budowlanego, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Strona wskazała, że nie neguje, iż kamienica przy ul. [...] jest wpisana do rejestru zabytków woj. lubelskiego pod nr [...] z dnia [...] r. lecz twierdzi, że ani ona ani nikt inny nie dokonywał żadnych zmian po 1995 r. Jej zdaniem, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane przed [...] r. to nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Od decyzji odwołał się też Prezydent W., reprezentowany przez Naczelnika Wydziału Nieruchomości Skarbu Państwa, Biura Gospodarki Nieruchomościami, który ponosi, że nie jest stroną w tym postępowaniu. Wskazał, że zgodnie z treścią elektronicznej księgi wieczystej nr LU [...]/2, przedstawiającej stan na dzień [...] r., w dziale II nie został ujawniony jako współwłaściciel nieruchomości położonej przy ul. [...] w L., Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta W.. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. P. II Wydział Cywilny o stwierdzeniu spadku z dnia [...] r. sygn. akt [...] [...] i postanowieniem Sądu Rejonowego L. - Z. w L. I Wydział Cywilny z dnia [...]. sygn. akt [...] [...], ujawniony został jako organ reprezentujący Skarb Państwa - Prezydent Miasta L.. Na podstawie decyzji Wojewody L. z dnia [...] r. znak: [...] do udziału [...] ujawniono G. L.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] r.- na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. - po rozpatrzeniu odwołania B. B. i Prezydenta W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego m. L. z dnia [...] r. znak: [...], nakazującej współwłaścicielom budynku przy ul. [...] w L.: G. L.. I. D., B. B., D. Z., A. G., P. S., M. B. C., L. C.. J. W., J. Ł., E. C. Ł.- F.. B. S., A. K., M. K., D. S., I. K., A. S., G. S., E. W., J. G., Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezydenta W., W. P. oraz Z. W. i Z. D. w L. doprowadzenie ściany zewnętrznej budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w L. od strony działki o nr ewid.[...], położonej przy ul. [...] w L., do stanu pierwotnego poprzez zamurowanie istniejących 3 otworów okiennych i 2 otworów drzwiowych w ścianie południowej kamienicy i oficyny, w poziomie parteru oraz usunięcie krat zabezpieczających te otwory - uchylił zaskarżoną decyzję w części dot. nałożenia obowiązku na Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta W. oraz Z. W. i Z. D. w L. i umarzani postępowanie w tym zakresie, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nietrafny jest zarzut B. B. zawarty w odwołaniu, odnośnie niewłaściwego zastosowania w sprawie przepisów ustawy z dnia [...] r. - Prawo budowlane w stosunku do robót budowlanych wykonanych przed 1995 r. Przepisy przejściowe reguluje art. 103 ww. ustawy. W świetle art. 103 ust.2 przepisy dotychczasowe (ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane), mają zastosowanie jedynie w stosunku do obiektów wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. W przypadku samowolnego wykonania robót budowlanych innych niż budowa, co ma miejsce w niniejszym przypadku, zastosowanie mają przepisy obecnie obowiązującej ustawy. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego. Wykonanie otworów okiennych i drzwiowych w ścianie południowej kamienicy usytuowanej przy ul. [...] w L., wpisanej do rejestru zabytków, wymagało uzyskania pozwolenia na wykonanie tych robót. W przypadku obiektu wpisanego do rejestru zabytków, decyzja o pozwoleniu na budowę wydana przez organ administracji archtektoniczno – budowlanej, jak też decyzja wydana przez organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym winna być poprzedzona pozwoleniem służb konserwatorskich. L. Wojewódzki Konserwator Zabytków, podczas całego postępowania był przeciwny pozostawieniu przedmiotowych otworów, jako nie związanych z historycznym wystrojem elewacji przedmiotowego budynku. W ocenie organu odwoławczego zasadnie więc organ I instancji podjął działania przewidziane w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Wskazał także, że art. 52 Prawa budowlanego stanowi, iż inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48. art. 49b, art. 50a, oraz art. 51. W pierwszej kolejności adresatem decyzji wydawanej na podstawie art. 51 Prawa budowlanego winien być inwestor. W przypadku braku możliwości ustalenia inwestora lub utraty przez inwestora praw do dysponowania nieruchomością na cele budowlane adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, winien być właściciel obiektu (współwłaściciele). W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, że dla nieruchomości położonej przy ul. [...] w L. prowadzona jest księga wieczysta nr LU [...]/2. W ww. księdze przedstawiającej stan na dzień [...] r. jako współwłaściciel nie jest ujawniony Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta W. ani Z. W. i Z. D. w L.. Brak było więc podstaw do kierowania obowiązku do tych podmiotów. B. B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego m. L. z dnia [...] r. w przedmiocie zawieszonego postępowania w sprawie samowolnego wykonania otworów okiennych i drzwiowych w ścianie zewnętrznej budynku przy ul. [...] w L. od strony działki nr ewid.[...] - zarzucając postanowieniu rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji. W obszernym uzasadnieniu skargi strona skarżąca odniosła się do zasadności zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Wskazała, że za akt sprawy wynika, że w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości położonej przy ulicy [...] znajduje się postanowienie spadkowe po W. N. z dnia [...] r. Sygn. akt [...] Sądu Rejonowego dla W.-P. I. W. C., w którym jako spadkobiercy zostali wskazani S. N., L. D., A. K. i J. Ł., a potwierdził ją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia [...] r. (II [...]). Natomiast informacja, że spadek po M. G. nabył jej syn A. na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia zarejestrowanego przez notariusza, była znana organowi od [...] r., co również potwierdził Sąd. Skarżąca podniosła, że każda spośród przesłanek zawieszenia postępowania administracyjnego wymienionych w art. 97 § 1 pkt. 1-4 jest przesłanką samodzielną, odrębną, jako mającą inny reżim procesowy zarówno co do zawieszenia postępowano, jak i jego podjęcia - podjęcie zawieszonego postępowania jest ściśle związane z przyczyną, która była podstawą jego zawieszenia. Pojawienie się bowiem w czasie zawieszenia postępowania innej przyczyny zawieszenia niż ta, z powodu której postępowanie zostało zawieszone stwarza nową sytuację procesową w tym zakresie, wymagającą stosownego zdefiniowania przez wydanie aktualizującego postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania. Przesłanka zawieszenia postępowania określona w art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie, gdy w toku postępowania (po jego wszczęciu) następuje śmierć strony lub jednej ze stron postępowania, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zaistniała. Nie oznacza to jednak, że samo zawieszenie postępowania było błędne - organ był zobowiązany do jego zawieszenia w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4. Stanowisko to – w ocenie skarżącej - jest tym bardziej zasadne, że ze względu na fakt, że przed Sądem Rejonowym L.-Z. toczyło się i nadal się toczy postępowanie z udziałem Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta W. i skarżącej o stwierdzenie nabycia spadku po S. Z. N. (sygn. akt I Ns [...]). W warunkach niniejszej sprawy podjęcie postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego m. L. zawieszonego postępowania, było nieuprawnione. Nie ustąpiła bowiem przyczyna zawieszenia postępowania, z powodu której zawieszono to postępowanie. Przyczyną zaś podjęcia postępowania był fakt, iż organ, do którego J. W. skierował wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, odmiennie niż to uczynił Sąd Rejonowy L.-Z. w sentencji postanowienia sygn. I Ns [...] z dnia [...] r. (dołączonego do wniosku) ocenił możliwości pozytywnego dla wnioskującego załatwienia sprawy. Taki stan rzeczy nie jest do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, bowiem nie ma oparcia w przepisach prawa. Organ nie był uprawnionym, a pomocnym mu w tym nie mógł być fakt wypożyczenia akt sprawy z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt VIISA/Wa [...]. do wskazania biorącego udział w postępowaniu w sprawie I Ns [...] Prezydenta W. jako działającego w imieniu spadkobiercy Skarbu Państwa. Bezspornym jest, że jedynym spadkobiercą po S. N. jest Skarb Państwa. Zasadą jest także, że Skarb Państwa w sprawach spadkowych powinien być reprezentowany przez organ właściwej państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie. Ze stanowiskiem Sądu Rejonowego jako stroną tego postępowania nie zgodziła się, ponieważ nie orzeczono o całości żądania. Wbrew stanowisku Sądu wyrażonego w postanowieniu, że określenie właściwej bądź właściwych jednostek organizacyjnych uprawnionych do reprezentacji Skarbu Państwa, nie ma wpływu na oznaczenie Skarbu Państwa jako strony postępowania i jedynego spadkobiercy po S. N., bo zawsze nim będzie Skarb Państwa. Do Sądu Okręgowego Wydział Cywilny - Odwoławczy za pośrednictwem Sądu Rejonowego L.-Z. I Wydział Cywilny w dniu [...] r. złożyła zażalenie, w którym m.in. wskazała, że uwzględnienie jej wniosku o sprostowanie i pozostawienie w sentencji postanowienia spadkowego, że wyłącznym spadkobiercą po S. N. jest Skarb Państwa bez doprecyzowania jego jednostki organizacyjnej, spowodowało wiele kłopotliwych sytuacji, a polegających między innymi na tym, iż do Działu II księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, w której udział wchodzi do spadku po S. N. został wpisany Prezydent Miasta L., który w świetle obowiązujących przepisów (jak chociażby art. 7b ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia [...] r. o zasadach wykonywania przysługujących Skarbowi Państwa oraz art. 4 pkt 9b ze znaczkiem 1 z dnia [...] r. o gospodarce nieruchomościami) nie jest stotio fisci uprawnioną do działania w imieniu Skarbu Państwa w zakresie dziedziczenia po S. N.. Nie uwzględnienie jej wniosku i odmowa sprostowania niedokładności poprzez nie wskazanie jednostki organizacyjnej spadkobiercy S. N. utrudni podejmowanie wszelkich czynności mających na celu zarządzanie nieruchomością, której w drodze dziedziczenia po S. N. S. Państwa stał się jednym ze współwłaścicieli. W wyniku rozpoznania wniosku o sprostowanie Sąd Okręgowy w L. w sprawie o sygn. akt II Gz [...] wprawdzie odmówił zasadności wniosku, ale jednocześnie potwierdził wskazywaną przeze skarżącą nieprawidłowość postanowienia spadkowego wydanego w sprawie sygn. akt I Ns [...], jednocześnie oczekując, iż zaistniała w tymże orzeczeniu nieprawidłowość winna ulec naprawie w trybie art. 351 k.p.c. Mając powyższe na uwadze podniosła, że organ odwoławczy zobowiązany był uwzględnić zmianę stanu prawnego i faktycznego jakie zaszły w sprawie wydania zaskarżonego orzeczenia I instancji z dnia [...] r. A zatem jeżeli w czasie pomiędzy wydaniem decyzji w pierwszej instancji, a rozpatrzeniem odwołania ulegnie zmianie stan prawny lub faktyczny sprawy to organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny i faktyczny. Stawiane zarzuty dotyczą także postanowienia Sądu Rejonowego L.-Z. w L. I Wydz. Cywilny sygn. akt I Ns [...] z dnia [...] r. w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie samowolnego wykonania otworów okiennych i drzwiowych w ścianie budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w L., od strony działki o nr ewid.[...], które miało wpływ na zasadność podjętego rozstrzygnięcia. Sprawa niedokładności w postanowieniu Sądu jako zagadnienie wstępne była organowi lI instancji znana, a to za sprawą postanowienia wydanego w dniu [...] r. znak: [...] doręczonego jej jako stronie. Postanowienie to jest przedmiotem skargi (sygn. akt [...]) innego współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości. Poza tym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił faktu, że w toku postępowania odwoławczego skarżąca przedstawiła informacje świadczące o tym, iż postępowanie sądowe w sprawie I Ns [...] przed Sądem Rejonowym nie zostało jeszcze zakończone prawomocnym rozstrzygnięciem a tym samym kwestia zagadnienia wstępnego jest aktualna. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności skarżąca twierdzi, iż uchylając decyzję organu I instancji w części dotyczącej Prezydenta W. jako organu reprezentujący Skarb Państwa i umorzenie postępowania pierwszej instancji w tym zakresie organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. Poza tym skierowanie przez organy obu instancji decyzji do G. L. jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie i powoduje, że decyzja taka jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4. (Prezydent Miasta L. - który nawet nie był uczestnikiem postępowania spadkowego w sprawie I Ns [...] został wpisany na tej podstawie do księgi wieczystej w Dziale II, co zapewne musiało umknąć uwadze Wojewody L.). Stwierdziła także , że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane - naruszając przewidziane przepisami art. 6 i 1 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Wskazać należy, że sprawa niniejsza była już trzykrotnie przedmiotem rozpoznawania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Lu [...] sąd oddalił skargę R. B. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. uchylającą decyzję organu I instancji nakazującą współwłaścicielom budynku przy ul. [...] w L. doprowadzenie ściany zewnętrznej tego budynku do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie istniejących otworów okiennych i drzwiowych w ścianie południowej kamienicy i oficyny od strony działki nr [...] oraz przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następnie wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Lu [...] WSA w Lublinie oddalił skargę B. i R. B. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. uchylającą następną decyzję organu I instancji również nakazującą współwłaścicielom przedmiotowego budynku doprowadzenie jego ściany zewnętrznej od strony działki nr [...] do stanu pierwotnego poprzez wykonanie określnych robót budowlanych przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Następnie wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Lu [...] WSA w Lublinie oddalił skargę B. B. na kasatoryjną decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego. Powodem wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 K.p.a. było stwierdzenie, że organ I instancji nie ustalił prawidłowo stron postępowania , co jest niezbędne do zachowania prawidłowego toku postępowania. Sąd wyjaśnił ponadto, że w sprawie budowlanej dotyczącej nieruchomości objętej współwłasnością stronami postępowania są wszyscy współwłaściciele, ponieważ wynik sprawy dotyczy ich sfery prawnej (art. 28 K.p.a.). Zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd, oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z tym samym problemem prawnym, co w omawianych wyżej sprawach. W kolejnych decyzjach Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. i Inspektor Nadzoru Budowlanego w dalszym ciągu nie ustalono prawidłowo kręgu podmiotów mających przymiot strony. Prawidłowo organ II instancji decyzję skierowaną do Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta W. oraz Z. W. Z. D. w L. uchylił i umorzył postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 105 K.p.a. Jednakże rozstrzygnięcie w pkt II. decyzji nie może się ostać. Dla nieruchomości położonej przy ul. [...] w L. prowadzona jest księga wieczysta nr [...] Jak wynika z akt administracyjnych decyzją z dnia [...] r. Wojewoda L. stwierdził, iż z dniem [...] r. G. L. nabyła z mocy prawa nieodpłatnie własność udziału w wysokości [...] części w nieruchomości gruntowej położonej w L. (obręb - [...] Śródmieście arkusz mapy 5) oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,0370 ha. Jak wynika z powołanej powyżej księgi wieczystej wpisu dokonano [...] r. Tym samym, jak to już wskazał sąd w wyroku z dnia [...] r. niezbędne jest ponowne przeprowadzenie postępowania pierwszoinstancyjnego (od początku) z udziałem wszystkich osób uprawnionych tj. wszystkich aktualnych współwłaścicieli nieruchomości, a to oznacza konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. Prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania stanowi podstawę do prowadzenia dalszego merytorycznego postępowania i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Z powyższych względów niezbędne jest ponowne przeprowadzenie postępowania organów obu instancji i zapewnienie w nim udziału wszystkim osobom mającym przymiot strony, a w szczególności wszystkim współwłaścicielom budynku nr [...] przy ul. [...], mającym w tym interes prawny, a przedmiotem postępowania jest ustalenie legalności wykonania tychże otworów. Konsekwencją tych ustaleń może być nakaz zamurowania otworów, skierowany do wszystkich współwłaścicieli. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uwzględnić okoliczność, iż budynek przy ul. [...] jest zabytkową kamienicą wzniesioną na terenie podlegającej ochronie konserwatorskiej. Podkreślić należy, że postępowanie regulowane przepisem art. 51 prawa budowlanego ma charakter naprawczy. Wobec tego sposób doprowadzenia obiektu budowlanego objętego ochroną konserwatorską, do stanu zgodnego z prawem zależy od stanowiska wojewódzkiego konserwatora zabytków (zob. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., II OSK 5243/11). Organy odniosą się również do zarzutów podnoszonych przez skarżącą, a uzasadnienie decyzji winno odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku czyniąc za podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło