II SA/Lu 1010/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (spr.), Protokolant Elżbieta Czarnecka, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji zatwierdzającej projekt podziału działek I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...]. znak [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. S. K. 30 ( słownie: trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz po wszczęciu postępowania z urzędu decyzją z dnia [...] lutego 2002r. zmienił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] listopada 1993r sygn akt [...] zatwierdzającą podział działek oznaczonych nr.2080/2,2006/2,2008/2,2008/1, 2082/2,2082/6 i 2082/7 o powierzchni1,2556 ha położonych w K., stanowiących własność H. i M. S., A. i Z. K., W. i M. B., D. M., A.C. i R. T. .Zmiana dokonana przez Burmistrza polegała na wskazaniu działek oznaczonych numerami 2080/5, 2006/8,2006/11, 2006/14,2006/17, 2008/9,2008/12 2008/6, 2082/25,2082/15 i 2082/8 o łącznej powierzchni 0,1804 ha powstałych po podziale, jako przeznaczonych pod urządzenie ulic. Orzeczono o przejściu powyższych działek na własność Gminy Miejskiej . W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że opisane nieruchomości położone są na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Ponieważ decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z 1993r nie określała, które z nowo powstałych działek przewidziane były pod urządzenie ulic należało dokonać jej uzupełnienia. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. K. podnosząc, iż w sprawie błędnie zastosowano art.154 §1 kpa jako podstawę zmiany decyzji. Jego zdaniem uczestnicy postępowania podziałowego nabyli prawo podziału działek, a Gmina obowiązki, bowiem przejęcie pod ulice nastąpiło za odszkodowaniem. Zwrócił również uwagę na pominięcie w zaskarżonej decyzji działki nr 2083/2 ,która była ujawniona w decyzji zmienianej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]czerwca 2002r utrzymało w mocy decyzję Burmistrza uznając odwołanie za nieuzasadnione. Zdaniem Kolegium decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości musiała wprost wskazywać działki , które są przeznaczone pod drogę publiczną. Nie spełnienie powyższego wymogu uzasadniało dokonanie zmiany decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]listopada 1993r przez co wyeliminowano z obrotu prawnego niewłaściwie sformułowane jej zapisy nie dające się usunąć w inny niż przyjęty sposób. W przekonaniu Kolegium brak w treści decyzji rozstrzygnięcia o przeznaczeniu działek pod drogę oznacza , iż żadna ze stron nie nabyła prawa, gdyż w rozumieniu obowiązujących wówczas przepisów oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami stronami postępowania mającego na celu wydzielenie drogi są właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości oraz podmioty na rzecz których nastąpi przejście prawa własności wydzielonych działek. Interes społeczny jaki w sprawie występuje wynika zdaniem Kolegium z faktu, iż część działek stanowi tereny pod zabudowę mieszkaniową. Zapewne niektóre z nich zostały sprzedane i zabudowane co uzasadnia ustalenie dostępu przez nie do drogi publicznej celem zapewnienia swobodnej komunikacji mieszkańcom tego terenu. Słuszny interes strony przejawia się natomiast w możliwości otrzymania rekompensaty za utracone mienie. Brak ujęcia w zaskarżonej decyzji działki nr 2083/2 wynika natomiast z faktu, iż wprawdzie zgodnie z projektem podziału jest ona przeznaczona pod drogę publiczną, jednakże ani jej numer, kształt, przebieg linii granicznych oraz powierzchnia nie uległy zmianie. Oznacza to, iż są identyczne przed i po podziale. W związku z tym nie podlegają podziałowi. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. K. zarzucił wydanym decyzjom naruszenie art.154 § 1 kpa poprzez uznanie , iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego nie skutkowała nabyciem praw dla stron postępowania. Jego zdaniem była to decyzja merytoryczna pozostająca w obrocie ponad 10 lat na mocy której uczestnicy postępowania nabyli prawo podziału działek i żądania od Gminy odszkodowania za działki przeznaczone pod budowę ulicy. Dokonana zmiana narusza zarówno jego jak i pozostałych uczestników interes prawny stanowi ponadto rażące naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skardze nie można odmówić zasadności. Postępowanie prowadzone na podstawie art.154 §1 kpa jest postępowaniem zmierzającym do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej .Jest to zatem postępowanie nadzwyczajne umożliwiające odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art.16 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Należy ono do systemu weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej , którego cechą jest zasada niekonkurencyjności oznaczająca , iż poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu wyeliminowanie tylko określonego rodzaju wadliwości i mogą być stosowane wyłącznie w sytuacjach wskazanych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Treść art.154 § 1 stwierdza jednoznacznie, iż jedną z przesłanek jego zastosowania jest brak nabycia praw przez stronę w decyzji ostatecznej.Za taką nie może być uznana decyzja zatwierdzająca projekt podziału działek. Istotnie podział nieruchomości nie wprowadza zmian jej granic , nie przesądza o przeznaczeniu nowo wydzielonych działek, sposobie ich zagospodarowania czy dalszym łączeniu z innymi nieruchomościami. Ma jednak na celu wydzielenie z nieruchomości nowych działek geodezyjnych, które następnie będą mogły być wprowadzone do obrotu prawnego jako odrębne nieruchomości co jest wystarczające do sformułowania wniosku o nabyciu praw przez stronę postępowania podziałowego. Prawa nabyte z decyzji należy bowiem utożsamiać z każdą korzyścią jaką strona osiąga pod względem prawnym z załatwienia jej sprawy decyzją administracyjną. Korzyści te powstają w sferze prawa materialnego, dopuszczając określone działanie, zaniechanie, nieczynienie jednostki, tworząc podstawę do określonych zachowań lub świadczeń od innych podmiotów. Jako korzyści trzeba traktować również określenie obowiązków jednostki co do ich rodzaju, charakteru i wielkości ( B.Adamiak/ J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 1996 str 689 ). Powyższy tok rozumienia pojęcia nabycia prawa z decyzji podzielił także Sąd Najwyższy wywodząc w wyroku z dnia 12 grudnia 1997r sygn.akt III PRN 92/97 ( OSN 1998 Nr 10 poz.290 ) iż za takie uznać należy każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne ,które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony. Podobny pogląd wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 maja 2003r sygn.akt IV S.A. 3205/01 ( Monitor Prawniczy 2003/14/627 ) podkreślając, iż nabycie praw nie jest związane z rozstrzygnięciem pozytywnym lub negatywnym dla strony, ale z faktem, że decyzja swoim rozstrzygnięciem kształtuje sytuację prawną strony przez danie uprawnienia lub nałożenie obowiązku. Skoro w wyniku dokonanego podziału nieruchomości strony uzyskały możliwość swobodnego dysponowania wydzielonymi działkami jest to niezaprzeczalnie uzyskanie uprawnienia, co czyni skargę uzasadnioną. Orzeczenie o kosztach znajduje podstawę w art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. . .