II SA/Lu 1013/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie asesor WSA Wiesława Achrymowicz, NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Protokolant st. insp. Elżbieta Czarnecka, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego J.P. 10 / dziesięć/ złotych kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 127 § 3 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa , po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek J.P. – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...]. odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 15 kwietnia 2003r. zarzucał przesłuchanie świadków bez udziału wnioskodawcy J.P.. Zarzut ten jest nietrafny albowiem o wezwaniu świadków S.B, M.O. i A.S. na przesłuchanie został poinformowany sam zainteresowany, jak i Stowarzyszenie [...], które wielokrotnie występowało w imieniu wnioskodawcy. Na przesłuchanie w dniu 20 sierpnia 2002r. stawił się wyłącznie świadek S.B. W tej sytuacji Urząd pismem z dnia 16 października 2002r. zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy w L. z prośbą o przesłuchanie świadka M.O. o czym powiadomiono J.P.. Zatem zarzut o przeprowadzeniu przesłuchania świadków bez udziału strony nie jest prawdziwy bo niestawienie się strony na przesłuchanie świadka nie może wstrzymać prowadzonego postępowania. Dołączona przez stronę kopia pisma z dnia 28 grudnia 1944r. nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Treść tego pisma była znana kierownikowi Urzędu przed wydaniem decyzji z dnia [...]., ale jest to dokument mało wiarygodny. Jest bowiem rzeczą niemożliwą, by ktoś wydał dokument dekonspirujący kilka osób związanych z Armią Krajową w okresie zdecydowanych działań aparatu bezpieczeństwa publicznego wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości R.P. Wydawanie takich dokumentów nie było praktykowane w organizacjach konspiracyjnych, bo ich przejęcie przez Urząd Bezpieczeństwa groziłoby wyrokiem śmierci na osoby w nim wymienione. Rozstrzygając sprawę wzięto pod uwagę jednoznacznie negatywną opinię Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej z [...]., w której znalazły się zarzuty dotyczące składania oświadczeń przez świadków. Podobne zarzuty pojawiły się podczas przesłuchania świadka S.B.. Również Urząd Ochrony Państwa oraz Centralne Archiwum Wojskowe nie potwierdziły działalności wnioskodawcy w Armii Krajowej, jak i uwięzienia mającego być konsekwencją tej działalności (pisma z [...]marca 1992r. i z [...] maja 1992r.), W powyższej sytuacji kopia pisma z dnia 28.12.1944 r. złożona przez wnioskodawcę nie podważa dokonanych w sprawie ustaleń i nie daje podstaw do zmiany rozstrzygnięcia. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J.P., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzucił w skardze, że Kierownik Urzędu naruszył jego prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu. Wbrew twierdzeniu decyzji nie zostały mu doręczone zawiadomienia o czasie i miejscu przesłuchania świadków, a zatem nie mógł w tych przesłuchaniach uczestniczyć. Skarżący zakwestionował także dokonaną przez organ orzekający ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, a w szczególności nie obdarzenie wiarygodnością treści złożonego przez niego pisma z dnia 28 grudnia 1944 r. W jego ocenie brak potwierdzenia jego działalności w szeregach Armii Krajowej w dokumentacji Centralnego Archiwum Wojskowego oraz Urzędu Ochrony Państwa świadczy jedynie o niezachowaniu się dokumentacji a nie wyklucza zaistnienia faktu działalności. Również jego młody wiek w okresie II wojny światowej nie stał na przeszkodzie uczestnictwa w ruchu oporu, bo uprawnienia kombatanckie przyznawane były osobom nawet od niego młodszym. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja bezpodstawnie go krzywdzi i narusza obowiązujące prawo. W odpowiedzi na skargę organ orzekający wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu nie zapewnienia skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu stwierdził, że jest on niezasadny w świetle pisma K.K. – Prezesa Stowarzyszenia [...] z dnia [...]., w sytuacji gdy skarżący od 29 listopada 2001r. jest wiceprezesem tego stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z obowiązującym prawem, należy uznać skargę za zasadną , albowiem decyzja zaskarżona wydana została z naruszeniem prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem wydanym w sprawie II SA/Lu 1321/00 w dniu 5 lutego 2002r. uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]r. Nr [...] orzekające o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego o przyznanie J.P. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ orzekający nie wykazał należycie przyczyn z powodu których uznał nie zaistnienie w sprawie przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W szczególności organ nie uzasadnił w sposób nie budzący wątpliwości, czy zeznanie świadka S.B. było znane organowi i oceniane przed wydawaniem decyzji a także nie wykazał na czym polega brak istotności dowodu wskazanego we wniosku o wznowienie postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stosując się do wiążącej dla niego oceny prawnej Sądu w danej sprawie postanowieniem z dnia [...]. Nr [...] wznowił postępowanie i przeprowadził dowód z zeznań świadków S.B. i M.O.. Nie przesadzając o prawidłowości merytorycznej oceny co do spełniania czy nie spełniania przez skarżącego ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie uprawnień kombatanckich należy stwierdzić, że organ orzekający po wydaniu postanowienia wznawiającego postępowanie przeprowadził postępowanie dowodowe z naruszeniem art. 10 § 1 kpa. Przepis ten stanowi, że organy administracji państwowej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zachowanie wymogów określonych w tym przepisie nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek. Tak więc organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu poprzez umożliwienie wglądu do akt sprawy (art. 73 – 74 kpa), zawiadomienie strony o miejscu i terminie przeprowadzania dowodu (art. 79 § 1 kpa), zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu dowodowym poprzez prawo zadawania pytań świadkom, biegłym, stronom oraz składania wyjaśnień (art. 79 § 2 kpa), uznanie okoliczności za udowodnione po wypowiedzeniu się strony odnośnie do tej okoliczności. Naruszenie wskazanych praw strony, jak również generalnego prawa do wypowiedzenia się przez stronę co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji jest istotną wadą postępowania. W aktach administracyjnych sprawy brak jest potwierdzenia, by skarżący był powiadomiony o miejscu i terminie przesłuchania świadków S.B. i M.O., jak również by został zapoznany przez organ prowadzący postępowanie, z innymi dowodami przeprowadzonymi po wznowieniu postępowania. Z akt administracyjnych nie wynika także, by skarżącemu umożliwiono wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. Powoływana przez organ orzekający okoliczność, iż o wyznaczonym miejscu i terminie (20 sierpnia 2002r.) przesłuchania świadków wiedziała K.K. – Prezes Zarządu Stowarzyszenia Żołnierzy Oddziałów Partyzanckich Okręgu [...] co wynikało z treści jej pisma skierowanego do organu, nie czyni zadość ustawowemu wymogowi zawiadomienia każdej ze stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu. Fakt, że skarżący jest funkcyjnym członkiem tego stowarzyszenia nie zwalniała organu z obowiązku zawiadamiania go, jako wnioskodawcy, o czynnościach podejmowanych w sprawie a w szczególności o terminie i miejscu przesłuchania świadków. Mając powyższe na względzie należało uznać zaskarżoną decyzję za wydaną z naruszeniem prawa i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).