II SA/Lu 102/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Wiesława Achrymowicz asesor WSA, Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2004 r sprawy ze skargi T. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania lokalu mieszkalnego na cele niemieszkalne oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]grudnia 2002r. znak [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r. z późn. zm.) w związku z art. 80 ust. 2 pkt.2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca – Prawo budowlane ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania T.R. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]października 2002r., znak [...], nakazujące wstrzymanie użytkowania pomieszczeń lokalu mieszkalnego użytkowanego obecnie w części jako pomieszczenia biurowe w budynku położonym przy ul. K., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że T.R., jako właścicielka przedmiotowego lokalu zmieniła sposób użytkowania jego części z funkcji mieszkalnej na niemieszkalną, bez wymaganego prawem pozwolenia właściwego organu, mianowicie w części lokalu zaczęła prowadzić biuro rachunkowe. W związku ze zmianą przeznaczenia pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne ( do użytku publicznego ) zmieniły się również warunki, o których mówi art.71 ust. 2 pkt. 2 Prawa budowlanego, tj. bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne etc., co w myśl cytowanego przepisu stanowi zmianę sposobu użytkowania, która wymaga pozwolenia właściwego organu, którego skarżąca nie uzyskała. W tej sytuacji, ze względu na samowolną zmianę przeznaczenia części lokalu organ uprawniony był stosownie do art. 71 ust.3 w zw. z art. 50 w/w ustawy do wstrzymania użytkowania lokalu. Skargę do sądu administracyjnego wniosła T.R., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zarzuciła naruszenie przez organy orzekające w sprawie: art. 10 w zw. z art. 81 kpa poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz nie zapoznanie jej z materiałem dowodowym sprawy przed wydaniem rozstrzygnięć przez organy I i II instancji, art. 107 § 3 kpa poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne postanowienia, a zwłaszcza brak wskazania, z jakiej przyczyny organy administracji uznały, że lokal zajmowany przez skarżącą nabrał cech lokalu publicznego, a także art. 71ust.1-3 – Prawa budowlanego poprzez nakazanie wstrzymania użytkowania jej lokalu pomimo braku przesłanek do takiego nakazu. W uzasadnieniu wyjaśniła, że jedynym dowodem w sprawie, z jakim się zapoznała był protokół oględzin jej lokalu, który podpisała, nie zapoznała się natomiast z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie, ponieważ żaden z organów administracyjnych nie wezwał jej do wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Poza tym uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest wewnętrznie sprzeczne, gdyż organ uznając, że przedmiotowy lokal nabrał cech użytku publicznego, przyznał jednocześnie, że charakter działania biura rachunkowego jest związany z ograniczoną liczbą klientów. Skarżąca podniosła również, że nie zmieniła przeznaczenia lokalu z mieszkalnego na cele niemieszkalne i nie stał się on lokalem użytku publicznego, gdyż taki z definicji służy ogółowi i jest dostępny dla wszystkich. Tymczasem już organ I instancji przyznał, że biuro rachunkowe prowadzone przez nią jest dostępne dla ograniczonej klienteli. Skoro zatem lokal nie posiada cech lokalu o charakterze publicznym, to pomimo tego, że zmienił swoją funkcję nie jest wymagane pozwolenie na zmianę sposobu jego użytkowania. Poza tym skarżąca wyjaśniła, że biuro prowadzi czasowo, tj. 8 godzin w ciągu dnia i wykorzystuje na ten cel nie całe mieszkanie, a jedynie jeden pokój. W związku z tym nie zmieniły się warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowe, zdrowotne, ochrony środowiska etc. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ). Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że - wbrew zarzutom skarżącej- miała ona możliwość aktywnego uczestniczenia w postępowaniu. Pismem z dnia 2 października 2002r. została zawiadomiona o jego wszczęciu i wezwana do udziału w oględzinach, w których uczestniczyła w dniu 10 października 2002r. W tym samym piśmie została również poinformowana, że może udzielać wyjaśnień w sprawie. Powyższe wystarcza dla oceny, że organ administracyjny zapewnił skarżącej uczestnictwo w postępowaniu i nie zostały naruszone jej prawa strony. Odnosząc się do zarzutów merytorycznych skargi, stwierdzić należy, że również one nie zasługują na uwzględnienie. Generalną zasadą zawartą w ustawie z dnia 7 lipca 1994r.Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn. zm. ) jest wymóg użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, tj. zgodnie z celem, dla którego został wybudowany ( art. 61 ), a w przypadku zmiany sposobu użytkowania konieczne jest uzyskanie pozwolenia właściwego organu. Przepis art. 71 powołanej ustawy przez zmianę sposobu użytkowania każe rozumieć w szczególności: 1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne 2) podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia organ administracji zobowiązany jest na podstawie ust. 3 cyt. przepisu i art. 50 Prawa budowlanego do wstrzymania użytkowania. Dla przyjęcia, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania lokalu wystarczy samo przeznaczenie pomieszczenia mieszkalnego na cele niemieszkalne. Zmiana ta nie musi wiązać się z przeznaczeniem lokalu mieszkalnego do użytku publicznego. Skarżąca jest właścicielką lokalu mieszkalnego, położonego w bloku należącym do spółdzielni mieszkaniowej. Bezspornym jest w sprawie, że należący do skarżącej lokal mieszkalny położony jest w budynku, który zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę- w całości został przeznaczony na cele mieszkalne i pozwolenie na budowę nie przewidywało w nim lokali o innym przeznaczeniu. Skarżąca prowadząc w swoim lokalu biuro rachunkowe, zmieniła jego przeznaczenie z mieszkalnego na niemieszkalne bez wymaganego pozwolenia, tj. samowolnie. Bez znaczenia jest przy tym fakt, że przeznaczyła na świadczenie usług tylko jeden pokój w lokalu mieszkalnym. Powołany jako podstawa prawna postanowienia przepis art. 71 Prawa budowlanego odnosi się wprost nie tylko do obiektu budowlanego jako całości, ale również do jego części. Stąd podnoszona przez skarżącą okoliczność, że zmieniła przeznaczenie tylko części lokalu i tylko przez 8 godzin dziennie prowadzi biuro podatkowe dla ograniczonej liczby klientów nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzenie przez skarżącą w jej mieszkaniu biura rachunkowego zmienia zakres zagrożenia bezpieczeństwa pożarowego obiektu, wpływa na jego warunki sanitarno-higieniczne i zdrowotne ( art. 71 ust. 2 pkt.2 ) oraz powoduje nadmierne uciążliwości dla sąsiadów, co również oznacza zmianę sposobu użytkowania. Przepis ten nie wymienia bowiem enumeratywnie wszystkich przypadków, które ustawodawca traktuje jako zmianę sposobu użytkowania, a używając określenia “ w szczególności" w pkt 1 i 2 podaje tylko przykłady zmian. ( por. wyrok NSA z dnia 15.10.98r., IV S.A. 1876/96 ) Biuro rachunkowe ma na celu obsługę nieograniczonej liczby osób. W rozpatrywanej sprawie skarżąca zaoferowała swoje usługi rachunkowe w książce telefonicznej, zamieszczając w niej adres i numer telefonu do biura. Klienci mogą więc do niego dzwonić i przychodzić o każdej porze dnia, a nie tylko w wyznaczonych godzinach. Ruch klientów może stanowić uciążliwość dla mieszkańców, przede wszystkim ze względu na zwiększony hałas, dzwonki do ich domofonów, trzaskanie drzwiami, głośne rozmowy, palenie papierosów na klatce schodowej. Prowadzenie biura rachunkowego wymaga również właściwego dostosowania pomieszczeń mieszkalnych do pobytu klientów – zapewnienie poczekalni, toalet itd. zgodnie z parametrami określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. z 2002r. Nr 75, poz.690 ) Mając powyższe na uwadze, sąd uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ) oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych.