II SA/Lu 1024/11

PostanowienieWSA w Lublinie2012-02-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Krystyna Sidor

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną i zdrowotną strony?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej, obejmująca niską rentę inwalidzką, znaczne wydatki związane z chorobą, brak majątku i brak możliwości uzyskania pomocy od rodziny, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżąca C. Z. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Złożyła formularz PPF, wskazując na swoją trudną sytuację materialną (niska renta inwalidzka, zadłużenie) i zdrowotną (stwardnienie rozsiane, inwalidztwo). Skarżąca nie może liczyć na pomoc rodziny. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla C. Z. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Sidor po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., znak: [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych i odpłatności za te usługi - w zakresie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika p o s t a n a w i a ustanowić dla C. Z. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Skarżąca C. Z. w piśmie z dnia 6 stycznia 2012r. /k.25- 35/ wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie "profesjonalnego pełnomocnika". W wykonaniu wezwania Sądu skarżąca złożyła wypełniony formularz PPF, w którym wprawdzie nie zaznaczyła wyraźnie, w jakim zakresie żąda przyznania prawa pomocy, jednak z uwagi na to, że we wskazanych pismach wnosiła o "profesjonalnego pełnomocnika", a jednocześnie z mocy art. 239 pkt 1 "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, 1270 ze zm.), zwanej ppsa, w sprawach z zakresu pomocy społecznej, a więc również w niniejszej, strona nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, należało uznać, że wniosek skarżącej jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W formularzu wniosku skarżąca wskazała, że od ponad 30 lat cierpi na stwardnienie rozsiane, jest inwalidą ("kaleką przykutą do wózka"), mieszka sama we własnym domu o pow. 96m2, który użytkuje tylko w 1/3 części, gdyż nie stać jej na ogrzewanie. Wskazała, że utrzymuje się wyłącznie z renty inwalidzkiej w wysokości 1344,19zł, ale ze względu na znaczne wydatki związane z chorobą kwota ta nie wystarcza jej na życie; z powodu choroby zmuszona była zaciągnąć pożyczki, które w sumie wynoszą ok. 7 tys. zł. Skarżąca nie może liczyć również na pomoc córek, gdyż jedna z nich również cierpi na stwardnienie rozsiane, zaś druga jest po wypadku. Sąd zważył, co następuje: Wniosek skarżącej C. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie "profesjonalnego pełnomocnika" zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 246 ppsa przewiduje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na jej wniosek, w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata jest prawem pomocy w zakresie częściowym i może być przyznane, gdy wnoszący jest osobą, której środki do życia ze względu na okoliczności życiowe, są na tyle ograniczone, że zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe, w związku z czym poniesienie przez nią choć części kosztów sądowych prowadziłoby do powstania uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Przedstawione przez skarżącą oświadczenie na okoliczność jej sytuacji majątkowej daje podstawę do przyjęcia, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez takiego uszczerbku. Skarżąca jest osobą samotną, poważnie chorą, utrzymującą się wyłącznie z niewysokiej renty inwalidzkiej (1344,19zł) – choroba wymaga natomiast stałego leczenia, a więc ponoszenia stałych wydatków; jednocześnie skarżąca nie może liczyć na pomoc rodziny, a nie posiada żadnego majątku (wskazuje natomiast na długi związane z koniecznością leczenia). W ocenie Sądu, sytuacja skarżącej uzasadnia zatem uwzględnienie wniosku i przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie, gdyż wydatek w wysokości ok. 300 zł, który musiałaby dodatkowo ponieść tytułem wynagrodzenia dla ustanowionego samodzielnie adwokata spowodowałby – zdaniem Sądu - uszczerbek jej koniecznego utrzymania. Uwzględniając wniosek Sąd miał ponadto na uwadze, że instytucja prawa pomocy, wprawdzie wydatkowana jest ze środków budżetowych, jednak nie może być iluzoryczna. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło