II SA/Lu 1027/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. B. o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi L. Ć. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu. Adwokat A. B. w piśmie z dnia 11 maja 2018 r. wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek zawiera oświadczenie z treści, którego wynika, że koszty nie zostały uiszczone w całości ani w części. Z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w L. z dnia [...] r. wynika, że adwokata A. B. zawiadomiono o wyznaczeniu pełnomocnikiem skarżącego w niniejszej sprawie pismem (przesyłka ekonomiczna) z dnia 29 grudnia 2017 r. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do unormowania art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem normatywnym określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez adwokata jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714 ze zm.) zwane dalej "rozporządzeniem". Jego paragraf pierwszy stanowi, że rozporządzenie określa szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Skarb Państwa ponosi więc koszty tylko udzielonej pomocy prawnej. Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się stanowisko, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną (por. postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OZ 321/10 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przy czym udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana (por. postanowienie NSA z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt II FZ 727/12 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu złożono wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca poinformowany został o wyznaczeniu go w niniejszej sprawie pełnomocnikiem skarżącego pismem Okręgowej Rady Adwokackiej w L. z dnia [...] r. (k. 28 i 51). Wyrok w niniejszej sprawie wydany został w dniu 19 kwietnia 2018 r. Od przesłania wnioskodawcy informacji o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu skarżącego do wydania w niniejszej sprawi wyroku minęło 4 miesiące. W tym czasie wnioskodawca nie podjął w sprawie żadnych czynności na rzecz skarżącego, nie zapoznał się z aktami sprawy bądź nie wniósł o sporządzenie ich fotokopii. Zatem w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji wnioskodawca nie podjął żadnych działań świadczących o udzieleniu skarżącemu pomocy prawnej. Nie zachodzą więc przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy wynagrodzenia za pomoc prawą udzieloną w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Po zakończeniu postępowania przed sądem pierwszej instancji wnioskodawca złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Stosownie do unormowania §21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji adwokat otrzymuje opłaty za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz za postępowania zażaleniowe. Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku a następnie otrzymania uzasadnienia wyroku jest warunkiem niezbędnym do sporządzenia i wzniesienia skargi kasacyjnej bądź sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając to na uwadze oraz uwzględniając treść §21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia stwierdzić należy, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji wynagrodzenie należy się za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej bądź opinii o braku odstaw do jej wniesienia nie zaś za samo złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Brak jest zatem obecnie podstaw do przyznania wnioskodawcy wynagrodzenia za jego udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed sądem drugiej instancji. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz § 21 rozporządzenia należało postanowić jak na wstępie.