II SA/Lu 1028/13
WyrokWSA w Lublinie2014-12-11
Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Jacek Czaja, Arkadiusz Mrowiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miasta zatwierdzająca taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zgodna z prawem, jeśli wniosek o zatwierdzenie taryfy nie zawierał wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, a także czy występuje subsydiowanie skrośne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała Rady Miasta zatwierdzająca taryfy za wodę i ścieki jest zgodna z prawem. Stwierdzono, że brak wieloletniego planu rozwoju nie stanowił podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały, gdyż przedsiębiorstwo nie planowało budowy nowych urządzeń. Ponadto, sąd uznał, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny, co nie jest wystarczające do uwzględnienia skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.Stan faktyczny
Skarżący J. E. złożył skargę na uchwałę Rady Miasta zatwierdzającą taryfy za wodę i ścieki. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz rozporządzenia wykonawczego, wskazując na brak aktualnego wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń, brak weryfikacji taryfy oraz subsydiowanie skrośne. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności uchwały. Organ administracji oraz sąd uznali, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec, Protokolant Asystent sędziego Kazimierz Marszałek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. E. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] r., [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oddala skargę.
J. E. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na uchwałę Rady Miasta R. P. z dnia [...], nr [...] w sprawie zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków
Przedmiotowej uchwale zarzucił - istotne, mające wpływ na treść zaskarżonej uchwały naruszenie przepisów prawa materialnego
- art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.), dalej jako "ustawa" poprzez podjęcie uchwały pomimo faktu, iż wniosek o zatwierdzenie taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków z planowanym okresem obowiązywania od 08/08/2013 do 07/08/2014, przedłożony przez Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. w R. P. nie zawierał aktualnego wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych;
- art. 24 ust. 5 ww. ustawy poprzez podjęcie uchwały pomimo braku weryfikacji przedłożonej taryfy co do jej zgodności z obowiązującymi przepisami prawa;
- § 13 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 127 poz. 886), zwany dalej rozporządzenie poprzez podjęcie uchwały pomimo faktu, iż przedłożony wniosek o zatwierdzenie taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków z planowanym okresem obowiązywania od 08/08/2013 do 07/08/2014 w sposób wyraźny wskazuje na zastosowanie przez P. Sp. z o.o. w R. P. tzw. "subsydiowania skrośnego".
Wobec powyższego J. E. wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w całości.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wniosek o zatwierdzenie taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków z planowanym okresem obowiązywania od 08/08/2013 do 07/08/2014 został przedłożony przez Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w R. P. do Burmistrza R. P. Burmistrz pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. na podstawie złożonego wniosku skierował do Rady Miasta projekt uchwały o zatwierdzenie taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.
Zdaniem skarżącego przedłożony wniosek nie zawiera wszystkich wymaganych prawem załączników - brak jest aktualnego wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych przygotowanego zgodnie z art. 21 ustawy. Wymóg załączenia planu wynika z art. 24 ust. 3 ww. ustawy.
Skarżący wyjaśnił, że art. 21 ust. 7 ustawy zwalnia z obowiązku opracowania planu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, które nie planują budowy urządzeń wodociągowych lub urządzeń kanalizacyjnych. Analiza przedłożonego wniosku oraz załączonego uzasadnienia, jak też uzyskane informacje od przedstawiciela PUK w trakcie sesji Rady Miasta w dniu 19 czerwca 2013 r., jednoznacznie wskazuje, że nie zachodzi ta przesłanka.
Z treści "Uzasadnienia wniosku o zatwierdzenie taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków" wynika, że przy ustalaniu taryfy uwzględniono amortyzację wyliczoną według planu amortyzacji i przewidywanych zwiększeń majątku trwałego. Tabela C "Ustalenie poziomu niezbędnych przychodów" zamieszczona w uzasadnieniu wskazuje wzrost amortyzacji lub odpisów umorzeniowych, zarówno w przypadku zaopatrzenia w wodę, jak też odprowadzania ścieków. Jednoznacznie wskazuje to, że planowane są inwestycje. Ponadto zgodnie z art. 20 ust. 4 pkt 3 przedsiębiorstwo wod.-kan. ustala niezbędne przychody uwzględniając koszty wynikające z planowanych wydatków inwestycyjnych (a do nich zalicza się amortyzację lub odpisy umorzeniowe) na podstawie planów.
Sprawozdanie przedstawiciela Przedsiębiorstwa z działalności spółki w roku 2012 oraz odpowiedzi na pytania radnych udzielone w trakcie sesji Rady Miasta z dnia 19 czerwca 2013 r. jednoznacznie potwierdzają że przedsiębiorstwo prowadziło i planuje prowadzenie budowy i rozbudowy sieci wodno-kanalizacyjnej. (str. 12-13 protokołu nr XXXIII/2013 z sesji Rady Miasta R. P. z dnia 19 czerwca 2013 r.). Ponadto Przedsiębiorstwo rozpoczęło już realizację inwestycji – "budowa kanalizacji na ul. N.".
Wszystkie te fakty potwierdzają, że Przedsiębiorstwo planuje i realizuje budowę urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na terenie miasta R. P. w związku z tym jest zobowiązane do przygotowania wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych.
Skarżący powołując orzecznictwo sądów administracyjnych podniósł, że brak załączenia aktualnego wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych uniemożliwia prawidłowe przygotowanie taryfy, a także uniemożliwia prawidłowe wykonanie obowiązku weryfikacji przedłożonej taryfy przez Burmistrza zgodnie z art. 24 ust 4 ustawy oraz uniemożliwia Radzie Miasta stwierdzenie, że taryfy zostały sporządzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a taki obowiązek wynika z art. 24 ust 5 ustawy. Ponadto jak wynika z uzyskanych od przedstawiciele PUK informacji w trakcie posiedzenia Rady Miasta w dniu 19 czerwca 2013 r. PUK posiada w bezpłatnym użytkowaniu środki trwałe przekazanych mu przez Miasto R. P.
Stwierdził ponadto, że w przedłożonym wniosku oraz jego uzasadnieniu brak jest wzmianki o istnieniu porozumienia z gminą, o którym mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia. Przyjmując jednak, że takie porozumienie istnieje, przedsiębiorstwo musi udowodnić, że kwoty amortyzacji naliczane od nieodpłatnie użytkowanych środków trwałych przeznaczane są wyłącznie na modernizację odtwarzania tych środków trwałych. Oznacza to, że przedsiębiorstwo musi prowadzić działalność inwestycyjną w zakresie modernizacji urządzeń wod-kan. Co skutkuje koniecznością przygotowywania i przedłożenia planu do wniosku. Brak porozumienia, albo nie wydatkowanie środków na modernizację i odtworzenie środków trwałych przekazanych w nieodpłatne użytkowanie przez gminę skutkuje tym, że nie można przy ustalaniu poziomu niezbędnych przychodów uwzględniać amortyzacji lub odpisów umorzeniowych.
W przedłożonej taryfie przy ustalaniu poziomu niezbędnych przychodów uwzględniona jest amortyzacja, przy jednoczesnym braku dowodów na wydatkowanie kwot, o których wspominano powyżej na modernizację i odtwarzania tych środków trwałych.
Poza tym skarżący wskazał, że w przedłożonej taryfie brak jest szczegółowej kalkulacji stawek opłat abonamentowych zgodnie z §13 ust. 3 rozporządzenia. W żaden sposób nie zostało bowiem wskazane, w jaki sposób wyliczono kwotę 4,40 PLN od odbiorcy. Szczególnie należy zwrócił uwagę na fakt, że opłata abonamentowa za zbiorowe zaopatrzenie w wodę, jak też za zbiorowy odbiór ścieków jest identyczna. Podczas, gdy rozliczenie za ścieki w przeważającej części odbywa się na podstawie wskazań wodomierza, w związku z tym nie ma już kosztu odczytu urządzenia pomiarowego.
W przedłożonej taryfie w zakresie odbioru ścieków utworzone są tylko dwie grupy taryfowe: pierwsza to gospodarstwa domowe, a druga to inni odbiorcy. Oznacza to, że w drugiej grupie taryfowej, gdzie opłaty są znacznie wyższe, znajdują się tak różne pod względem charakterystyki i warunków odprowadzania ścieków, podmioty jak szkoły, inne instytucje publiczne i urzędy, czy też podmioty gospodarcze, które wytwarzają ścieki wyłącznie komunalne - niczym nie różniące się od ścieków wytwarzanych przez odbiorców z pierwszej grupy taryfowej. W drugiej grupie taryfowej są też zakłady wytwarzające ścieki przemysłowe. Oznacza to, że podział na taryfowe grupy odbiorców jest niezgodny z zasadami określonymi w art. 2 pkt 13 ustawy. Przyjęcie zróżnicowanych stawek dla pierwszej części podmiotów wytwarzających wyłącznie ścieki bytowe lub komunalne, z drugiej grupy w zakresie odprowadzania ścieków, gdy charakterystyka tych ścieków, sposób ich odbioru się nie różni i gdy brak jest udokumentowanych różnic kosztów zbiorowego odprowadzania ścieków w tych podmiotach narusza zasady ustalania cen i stawek określonych w art. 20 ust. 3 ustawy. Taka sytuacja uprawdopodabnia również występowanie subsydiowania skrośnego, co czyni taryfę niezgodną z §13 ust. 2 pkt 3. Zgodnie z uzyskaną od przedstawiciela Przedsiębiorstwa informacji w trakcie posiedzenia Rady Miasta w dniu 19 czerwca 2013 r. wynika, że pracownicy zatrudnieni w dziale zajmującym się zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odbiorem ścieków oddelegowywani są do wykonywania innych czynności związanych z innymi działaniami gospodarczymi prowadzonymi przez PUK. Uczestniczą oni m.in. w odśnieżaniu, obsłudze pogrzebów, realizacji zleceń inwestycyjnych pozyskanych przez PUK. W przedłożonej taryfie brak jest informacji o odliczaniu z kosztów obsługi działalności wod-kan. kosztów związanych z oddelegowaniem pracowników do innych zadań. Taka sytuacja wyczerpuje znamiona występowanie subsydiowania skrośnego, co czyni taryfę niezgodną z § 13 ust. 2 pkt 3.
Skarżący zauważył, że w przedłożonej taryfie wskazano, że poziom zysku związany jest z ryzykiem niedoszacowania kosztów. Marża ta w żadne sposób nie zapewnia ochrony interesów odbiorców przed nieuzasadnionym wzrostem cen, co oznacza że zapis w taryfie jest niezgodny z art. 23 ust. 2 pk. 1 e ustawy. W tej sytuacji, mając na uwadze normę z art. 24 ust. 5 ustawy, Rada Miasta winna podjąć uchwałę o odmowie zatwierdzenia taryf z uwagi na to, iż wniosek o ich zatwierdzenie nie spełniał warunków formalnych, wskazanych powyżej, a także z uwagi na to iż taryfy zostały sporządzone niezgodnie z przepisami. Jako że została podjęta uchwała odmiennej treści, toteż narusza ona obowiązujące prawo.
Pismem z dnia 5 lipca 2013 r. radni Klub Radnych Rady Miasta "Solidarny R." zwrócili się do Wydziału Prawnego, Nadzoru i Kontroli L. Urzędu Wojewódzkiego z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności jako podjętej z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Pismem z dnia 14/08/2013 znak PN.-II.1410.143.2013 Urząd Wojewódzki poinformował wnioskodawców, że w ocenie organu nadzoru rzeczona uchwała została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Jednocześnie w uzasadnieniu swojej decyzji organ nadzoru stwierdził m.in., że nie ma on kompetencji do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w stosunku do PUK sp. z o.o. w R. P., nie ma kompetencji do przeprowadzania analizy finansowej, co do wykorzystywania pozyskanych przez PUK środków finansowych na modernizacje i odtworzenie środków trwałych, czy też nie może badać prowadzonej przez PUK innej działalności niż wskazana w taryfie. Wydaje się, że bez zbadania wspomnianych kwestii nie można ocenić prawidłowości przygotowania przedłożonych taryf. W konkluzji pisma Urzędu poinformował wnioskodawców o istniejącej procedurze zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
W dniu 27 sierpnia 2013 r. zostało przedłożone przez m.in. skarżącego, będącego jednocześnie radnymi Rady Miasta R. P., Radzie Miasta R. P. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na przyjęciu zaskarżonej uchwały w sprawie zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. W uzasadnieniu wezwania wskazane zostały wszystkie ww. zarzuty.
W dniu 30 września 2013 r. pismem Przewodniczącego Rady Miasta R. P. poinformował o podjęciu przez Radę Miasta R. P. uchwały stanowiącej odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz trybie składania skargi na tą uchwałę. Przy piśmie załączona została uchwała z dnia [...] r. Nr [...] Rady Miasta R. P. w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, wraz z uzasadnieniem. Uchwałą tą Rada Miasta R. P. uznała wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za bezzasadne. W lakonicznym uzasadnieniu, stanowiącym w 80% przywołanie argumentów wskazanych przez nas w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, Rada Miasta przedstawiła argumenty czysto polemiczne, nie wyjaśniające w żadnej mierze zgłaszanych wątpliwości. Zwrócić należy uwagę, że już we wstępie uzasadnienia do uchwały znalazło się przekłamanie polegające na wyspecyfikowaniu tego o co wnosili wnioskodawcy niezgodnie z rzeczywistą treścią wezwania.
Wobec powyższego, a także wobec faktu, iż w niniejszej sprawie naruszony został interes prawny skarżącego, jako mieszkańca R. P., gdyż przyjęcie kwestionowanych taryf wnioskowanych przez Przedsiębiorstwo spowodowało wzrost stawek za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowy odbiór ścieków.
W odpowiedzi na powyższą skargę Burmistrz Miasta R. P. wniósł o jej odrzucenie wobec nie wykazania przez skarżącego istnienia interesu prawnego, o którym stanowi art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, względnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej, stanowiącej wyraz swobodnej i nieuprawnionej interpretacji przepisów prawa dokonanej przez skarżącego w kontekście zaistniałego stanu faktycznego, w szczególności poprzez niewłaściwą wykładnię art. 24 ust. 3 i 24 ust. 5 ustawy.
Organ wyjaśnił, że w dniu 27 sierpnia 2013 r. skarżący wystąpił do Rady Miasta R. P. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa polegającego na podjęciu przez Radę Miasta R. P. skarżonej uchwały w sprawie taryf.
Uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, Rada Miasta R. P. uznała wezwanie za bezzasadne. Wbrew twierdzeniom skarżącego - zawartych w uzasadnieniu skargi - organ w sposób rzeczowy i konkretny odniósł się w uzasadnieniu podjętej uchwały do zarzutów wskazanych w treści wezwania. Rada Miasta R. P. podniosła, że Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. w R. P. nie prowadziła w 2012 r. oraz nie planuje w roku 2013 budowy nowych urządzeń wodociągowych lub urządzeń kanalizacyjnych, co w związku z art. 21 ust. 7 ustawy skutkowało wyłączeniem po stronie Spółki obowiązku opracowania wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych lub urządzeń kanalizacyjnych. Skoro przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie miało obowiązku opracowania planu, to tym samym nie mogło dołączyć takiego planu do złożonego wniosku o zatwierdzenie taryf, celem wykonania dyspozycji art. 24 ust.3 ustawy. Wyjaśniono przy tym również, że wzrost kosztów amortyzacji w niezbędnym przychodzie nie jest następstwem realizacji przez Spółkę inwestycji związanych z budową urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych, lecz następstwem - planowanych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na rok obowiązywania nowych taryf - zakupem innych, aniżeli te urządzenia środków trwałych. W odniesieniu do zarzutu subsydiowania skrośnego organ przyjął, że taryfa zapewnia eliminowanie subsydiowania skrośnego.
Odnosząc się do zarzutów skargi - w ocenie organu - są one bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie, a dokonana subsumcja przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego jest chybiona.
Organ wskazał, że mając na uwadze dotychczasowy materiał dowodowy w sprawie - zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, celem odrzucenia skargi. Skarżący, wbrew dyspozycji art. 101 ust. 1 ww. ustawy nie wykazał bowiem interesu prawnego, który został naruszony podjętą uchwałą w sprawie taryf. Skarżący jest opozycyjnym radnym Rady Miasta R. P. i w związku z niemożnością podjęcia uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf ze względu na brak większości w Radzie usiłuje doprowadzić do wzruszenia Uchwały, która została podjęta zgodnie z prawem. Skarżący jest poza tym zrzeszeny w Klubie Radnych Rady Miasta R. P. "Solidarny R." i jeszcze przed wezwaniem Rady Miasta R. P. do usunięcia naruszenia prawa w związku z podjętą Uchwałą w sprawie taryf, próbował spowodować wszczęcie postępowania nadzorczego przez Wojewodę.
W związku z tym trudno – w ocenie organu - przyjąć, iż skarżący kieruje się interesem prawnym, w myśl art. 101 ust. 1 tej ustawy, który powinien być aktualny, osobisty (własny, indywidualny) i dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu.
Ponadto pozbawiony ratio jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 24 ust.3 ustawy poprzez podjęcie przez Radę Miasta R. P. Uchwały w sprawie taryf pomimo, że wniosek o ich zatwierdzenie złożony przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie zawierał jako załącznika aktualnego wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych.
Ustawowy obowiązek przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego opracowania wieloletnich planów rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych zgodnie z art. 21 ust 1 ustawy obejmuje przedmiotowo urządzenia, które są w posiadaniu tego przedsiębiorstwa. Oznacza to, że obowiązek opracowania planu nie dotyczy wyłącznie urządzeń stanowiących własność takiego przedsiębiorstwa, ale także tych urządzeń, nad którymi przedsiębiorstwo sprawuje faktyczne władztwo i to bez względu na treść tytułu prawnego. Posiadanie jest bowiem stanem faktycznym - chodź oczywiście może być ono związane z wykonywaniem określonego prawa np. prawa własności, ale także może być nie związane z prawem np. wówczas gdy władztwo sprawuje osoba nieuprawniona. Istotę posiadania określa przepis art. 366 kc zgodnie z którym, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny) np. o eksploatację urządzeń wodociągowych i (lub) urządzeń kanalizacyjnych. Skutkiem uznania przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego za posiadacza urządzeń jest obowiązek opracowania wieloletniego planu rozwoju i modernizacji.
Jednocześnie, poprzez treść art. 21 ust. 7 tej ustawy, ustawodawca określił przesłanki, których zaistnienie w konkretnym stanie faktycznym powoduje skutek w postaci wyłączenia ustawowego obowiązku opracowania planu przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Według tego przepisu i w stanie faktycznym sprawy – zdaniem organu - obowiązek opracowania planu nie dotyczy przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, które nie planują budowy urządzeń wodociągowych lub urządzeń kanalizacyjnych. Ponadto, zwrócić uwagę, że co prawda zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy aktualny plan jest załącznikiem do wniosku o zatwierdzenia taryf, to jednak w związku z § 19 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie taryf nie stanowi on załącznika do wniosku o zatwierdzenie taryf, jeżeli przedsiębiorstwo nie planuje budowy urządzeń.
Organ wyjaśnił, że nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 24 ust. 5 ustawy poprzez podjęcie uchwały w sprawie taryf pomimo braku weryfikacji przedłożonej taryfy, co do jej zgodności z obowiązującymi przepisami.
Zdaniem organu, jeśli rekomendowana przez organ wykonawczy radzie gminy jest uchwała o zatwierdzeniu taryf, to oznacza, że w ten sposób weryfikacja została przeprowadzona w myśl art. 24 ust. 4 ustawy. Organ nie podzielił również zarzutu naruszenia § 13 ust. 2 pkt 3) rozporządzenia w sprawie taryf, poprzez zastosowanie subsydiowania skrośnego. Stanowisko prezentowane przez skarżącego, iż przyjęcie zróżnicowanych stawek dla pierwszej i części podmiotów wytwarzających wyłącznie ścieki bytowe lub komunalne, z drugiej grupy w zakresie odprowadzania ścieków, gdy charakterystyka tych ścieków, sposób ich odbioru nie różni się uprawdopodabnia subsydiowanie skrośnie jest gołosłowne i nie poparte żadnymi argumentami. Stosownie do § 10 Rozporządzenia w sprawie taryf (...), przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa alokację kosztów na taryfowe grupy odbiorców odpowiednio dla zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. Dla potrzeb alokacji kosztów na taryfowe grupy odbiorców usług metody podziału kosztów w szczególności uwzględniają określenie: 1) współczynników alokacji kosztów wyliczonych na podstawie udziałów poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług w całkowitej ilości dostarczonej wody lub w całkowitej ilości odebranych ścieków - w odniesieniu do kosztów, których wysokość dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług jest wprost proporcjonalna do wielkości świadczonych usług dla tych grup; 2) współczynników alokacji kosztów ustalonych w oparciu o ewidencję księgową kosztów, prowadzoną zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości - w odniesieniu do kosztów, których nie da się podzielić na poszczególne taryfowe grupy odbiorców w oparciu o wielkość świadczonych usług.
Końcowo organ podkreślił, że Przedsiębiorstwo w treści wniosku o zatwierdzenie taryf (Tabela E załącznik do uzasadnienia wniosku) określiło wskaźniki, z użyciem których została dokonana prawidłowa alokacja kosztów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sąd administracyjny działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm. w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) obowiązany jest skontrolować czy zaskarżona uchwała odpowiada prawu, czy też prawo narusza i w zależności od tej oceny, orzec w sposób przewidziany w art. 147 § 1 lub 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Przedmiotem skargi jest uchwała Nr [...] Rady Miasta R. P. z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków podjęta na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., nr 123, poz. 858 ze zm.).
Wskazać należy, że skarga została wniesiona z zachowaniem terminu i zasad zaskarżania uchwał określonych w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.). Natomiast legitymacja procesowa radnego J. E. do zaskarżenia uchwały Rady Miasta R. P. z dnia [...] wynika z faktu zamieszkiwania skarżącego na terenie miasta R. P.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 cyt. wyżej ustawy taryfy podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy z wyjątkiem taryf zmiennych w związku ze zmianą stawki podatku od towarów i usług.
Z przepisów powołanej wyżej ustawy wynika, że rada gminy zatwierdza taryfy, które uprzednio określa przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne (art. 20 ustawy). Jak wynika z § 4 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzeniu taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886) taryfa określa rodzaje prowadzonej działalności, rodzaj i strukturę taryfy, taryfowe grupy odbiorców usług, rodzaje i wysokości cen i stawek opłat, warunki rozliczeń z uwzględnieniem wyposażenia nieruchomości w przyrządy i urządzenia pomiarowe, warunki stosowania cen i stawek opłat.
Natomiast w warunkach stosowania cen i stawek opłat w szczególności określa się zakres świadczonych usług dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców oraz standardy jakościowe obsługi odbiorców usług (§ 4 ust.2). Przepis § 5 powołanego rozporządzenia określa zaś elementy taryf. Przepisy cyt. wyżej ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (art. 24 ust. 2, 3, 4) określają etapy zatwierdzania przedłożonych przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne taryf za wodę i ścieki, a także wskazują podmioty właściwe do weryfikacji zgodności taryf z prawem.
Z treści art. 24 ust. 4 cyt. ustawy wynika, iż zanim rada gminy podejmie stosowną uchwałę o zatwierdzeniu taryfy, wcześniej wójt (burmistrz, prezydent miasta) sprawdza, czy taryfy i plan, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy zostały opracowane zgodnie z przepisami i weryfikują koszty pod względem ich ponoszenia, a które stanowią podstawę ustalania niezbędnych przychodów.
Podnosi przy tym należy, że powyższy obowiązek został sformułowany w przepisach prawa nieprecyzyjnie. W przepisach powołanej ustawy, jak i rozporządzenia nie przewidziano bowiem formy w jakiej wójt, burmistrz, prezydent miasta winien odzwierciedlić czynności
Sąd orzekający podziela wykładnię przepisów powołanej wyżej ustawy, iż przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne jest zobowiązane do dołączenia do wniosku w sprawie zatwierdzenia taryf aktualnego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych wcześniej uchwalonego przez rade gminy .
Obowiązek taki nie dotyczy jednakże przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego, które nie planuje urządzeń wodociągowych lub urządzeń kanalizacyjnych (art. 21 ust. 7 cyt. ustawy).
Z przeprowadzonego w ramach toczącego się w tej sprawie postępowania nadzorczego i dołączonego do organu nadzoru pisma Burmistrza Miasta R. P. (pismo z dnia 5 sierpnia 2013 r., nr WZM7030.8.2013) wynika, że w gminie miejskiej R. P. nie obowiązuje wieloletni plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych. Przedsiębiorstwo usług Komunalnych Sp. z o.o. w R. P. zarządzająca w imieniu miasta siecią i urządzeniami wodociągowymi i kanalizacyjnymi nie ma środków finansowych na ten cel.
W tym stanie uznać należy, iż w stanie faktycznym sprawy nie zachodził prawny obowiązek z art. 24 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków załączenia przez przedsiębiorstwo wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych.
Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać należy, że do kompetencji sądów administracyjnych badających legalność uchwał, sprowadzają się do kryterium ich zgodności z prawem. Nie podlegają przy tym badaniu aspekt słuszności, celowości, czy też gospodarności działań podejmowanych przez jednostkę samorządu terytorialnego (art. 85 ustawy o samorządzie gminnym).
Na marginesie wskazać należy również, że postępowanie nadzorcze prowadzone przez Wojewodę w sprawie legalności uchwały Nr [...] Rady Miasta R. P. z dnia [...] nie znalazło podstaw prawnych do stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności powołanej powyżej uchwały.
Skarżący, skarżąc uchwałę w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym musi wykonać istnienie związku pomiędzy zaskarżona uchwałą, a jego indywidualną sytuacją prawną tj. wykonać, że zaskarżona uchwała poprzez naruszenie prawa jednoznacznie negatywnie wpływa na jego indywidualną sytuację tj. wskazać, że zaskarżona uchwała poprzez naruszenie prawa jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawno-materialną (wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego) pozbawia go przekładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. O powodzeniu takiej skargi przesądza bowiem wykazanie przez skarżącego naruszenia przez organ konkretnego przepisu prawa materialnego wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego.
Skargę z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może wnieść ten, kto wykaże, że jego subiektywny interes faktyczny znajduje ochronę w obiektywnym porządku prawnym – konkretnym przepisie prawa materialnego i jako taki został naruszony uchwałę Rady Gminy w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie skarżący skutecznie nie przeprowadził dowodu naruszenia prawa mającego bezpośredni wpływ na własną indywidualną sytuację prawną.
Skarżący nie wskazuje zatem na naruszenie jego indywidualnej sytuacji prawnej wynikającej z konkretnego wskazanego przepisu prawa materialnego. Kwestionuje natomiast tryb procesowania przy uchwaleniu "taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków".
Wyeliminowanie z obrotu prawnego zakwestionowanej uchwały skarżący uzasadnia zatem wyłącznie Interem faktycznym, który jak przyjmuje się w orzecznictwie – występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, nie może jednak wykonać naruszenia przepisu prawa obowiązującego dotyczącego jego sytuacji prawnej.
Podzielić należy, że uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis.
Mając na uwadze przedstawione powyżej argumenty Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona uchwała Rady Gminy R. P. w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zgodna z prawem. Z tego powodu skarga została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło